Steven Spielberg, sinema dünyasını derinden sarsan gişe rekortmeni yapıtlarıyla tanınan Amerikalı efsanevi bir yönetmen, senarist ve yapımcıdır. 18 Aralık 1946 tarihinde Cincinnati, Ohio'da dört çocuklu bir ailenin en büyük evladı olarak dünyaya gözlerini açan dahi isim, çocuk yaşlarda oyuncak trenlerini çarpıştırarak başladığı kurgu merakını zamanla beyaz perdenin en büyük devrimlerine dönüştürmeyi başardı. Sinema endüstrisinde çığır açan vizyonuyla adını altın harflerle yazdıran Spielberg, macera filmlerinden bilimkurguya uzanan geniş yelpazesiyle modern sinema tarihinin en güçlü figürü olarak kabul edilmektedir.
İlk Kıvılcımlar ve Universal Yılları
Macar Yahudisi kökenli bir aileden gelen Spielberg'ün çocukluğu, bilgisayar mühendisi babasının işleri sebebiyle farklı Amerikan kentlerinde geçti. İlk kurgu denemesini oyuncak trenleri çarpıştırarak gerçekleştiren dahi isim, henüz ergenlik çağına gelmeden arkadaşlarıyla 8mm'lik macera filmleri çekmeye başlamıştı. Çektiği bu amatör yapımları evde para karşılığında izlettirirken kız kardeşi de izleyicilere patlamış mısır satarak ona destek oluyordu. On üç yaşında çektiği kısa savaş filmiyle ilk ödülünü kazanan Spielberg, lisedeyken 400 dolarlık bütçeyle ilk bağımsız bilimkurgu denemesini tamamladı. Sinematografi alanındaki üstün başarısıyla izcilik kulüplerinden önemli şeref rozetleri aldı. Ünlü sinema okullarına yaptığı başvurular reddedilince Long Beach'teki devlet üniversitesine kaydolarak eğitimine devam etme kararı aldı. Ancak sinema tutkusu ağır basınca okulu bırakıp Universal Studios'ta haftada üç gün ücretsiz çalışan bir stajyer oldu. Stüdyoda çektiği yirmi dört dakikalık kısa filmiyle yöneticileri büyüledi. Bu başarının ardından yirmi bir yaşında stüdyoyla uzun vadeli kontrat imzalayan en genç yönetmen olarak profesyonel kariyerine adım attı.
Gişe Canavarlarından Akademi Zirvesine
Profesyonel yönetmenlik serüvenine televizyon yapımlarıyla başlayan Spielberg, asıl büyük çıkışını 1975 yapımı kült gerilim filmi Jaws ile gerçekleştirdi. Gişede 100 milyon dolar barajını aşarak izlenme rekorları kıran bu yapıt, basın tarafından 'Jawsmania' olarak adlandırıldı. Ardından gökyüzüne ve UFO'lara olan ilgisini yansıtan Close Encounters of the Third Kind filmiyle izleyicileri sinema salonlarına çekti. Macera serileri de büyük ses getirdi. George Lucas ortaklığıyla hayata geçirdiği Raiders of the Lost Ark macerası ise seksenli yılların en çok hasılat yapan işi oldu. Spielberg, anne babasının boşanma sürecindeki yalnızlık hissini aktardığı E.T. filmiyle kariyerinin en kişisel ve dokunaklı işine imza attı. Dönemin Amerikan başkanı Ronald Reagan'ın davetiyle Beyaz Saray'da da gösterilen bu film, uzun yıllar gişe liderliğini korudu.
Doksanlı yılların başında sinema salonlarını sarsan Jurassic Park, dijital ses teknolojilerini ilk kez kullanarak sektörde yeni bir standart belirledi. Jurassic Park gişede fırtına gibi esti. Bu başarı çığ gibi büyümüştü. Aynı dönemde Schindler'in Listesi ile Nazi zulmünden insanları kurtaran bir kahramanın öykünü beyaz perdeye taşıyarak ilk yönetmenlik Oscar'ını kazandı. Kendi yapım şirketi DreamWorks Pictures'ı kuran dahi yönetmen, 1998 yılında çektiği Er Ryan'ı Kurtarmak ile ikinci kez aynı ödülü kucakladı. İki binli yıllarda ise yakın dostu Stanley Kubrick'in yarım kalan projesi olan Yapay Zeka filmini tamamlayarak sinema dünyasına büyük bir vefa örneği gösterdi. Ardından gelen Azınlık Raporu ve Sıkıysa Yakala gibi projeleriyle gişede milyon dolarlık başarılar elde etmeye devam etti. Sağlık sorunlarını atlattıktan sonra, sinema kariyeri yüzünden yarım bıraktığı Long Beach'teki üniversite eğitimini otuz üç yıl sonra bitirerek mezun oldu.
Sinemada Çeşitlilik ve Sosyal Misyon
Sinema kariyerinde her zaman sıradan insanların sıra dışı durumlarla mücadelesini ele alan yönetmen, aile bağlarını ve çocuk-ebeveyn ilişkilerini eserlerinin merkezine yerleştirdi. Babasından miras kalan bilimkurgu tutkusunu eserlerine yansıtan Spielberg, naif ve merak dolu bakış açısıyla harmanladığı projelerinde, çocukların ebeveynleriyle olan çatışmalarını ve parçalanmış ailelerin içsel burukluğunu her fırsatta izleyiciye hissettirmeyi amaçlamıştır. Politikayla da yakından ilgilendi. Demokratik partinin sadık destekçisi oldu. Eski başkan Bill Clinton ile yakın bir dostluk kurdu. Bunun yanı sıra, Ortadoğu'daki barış arayışına katkı sunmak amacıyla Filistinli ve İsrailli çocuklara kameralar dağıtarak aralarındaki farkın ne kadar az olduğunu görmelerini hedefleyen anlamlı bir projeye öncülük etti. Steven Spielberg sineması, sadece görkemli gişe başarılarıyla değil, insan ruhuna ve küresel meselelere dokunan derinliğiyle de ölümsüzleşmiştir.
Öne Çıkan Başyapıtları
- Schindler'in Listesi (En İyi Yönetmen ve En İyi Film Oscar'ı)
- Er Ryan'ı Kurtarmak (En İyi Yönetmen Oscar'ı)
- E.T. the Extra-Terrestrial (Dört dalda Oscar ödülü)
- Jurassic Park (Üç dalda Oscar ödülü)