Rükneddîn Süleyman Şah, II. Kılıç Arslan'ın oğlu olup 8. Anadolu Selçuklu Devleti sultanıdır. 7 Ekim 1196'da tahta çıkan ve 6 Temmuz 1204'te hayatını kaybeden bu hükümdar, yaklaşık sekiz yıllık iktidarında dağılmış Selçuklu topraklarını tek çatı altında toplamayı başardı. Mezarı Konya'daki Alâeddin Camii'nde bulunmaktadır.
Taht Mücadelesi ve Saltanata Yükseliş
Babası II. Kılıç Arslan, 1186'da ülkeyi on bir oğlu arasında paylaştırdı. Bu düzenlemede Rükneddîn Süleyman Şah'a Tokat ve civarı melikliği düştü. Babanın 1192'de ölümünün ardından kardeşi I. Gıyaseddin Keyhüsrev Konya'da sultanlığını ilan etti; ancak Süleyman Şah bu otoriteyi tanımadı.
Önce diğer kardeşlerini kendi yanına çekti, ardından Sivas ve Kayseri'ye hâkim olarak Konya üzerine yürüdü. Dört aylık bir kuşatmanın sonunda Gıyaseddin'e ahidname vererek şehri teslim aldı. Gıyaseddin, Konya'nın daha fazla zarar görmemesi için kardeşinin sultanlığını kabul edip şehri terk etti; hızla Akşehir yönüne hareket ederken iki oğlunu geride bırakmak zorunda kaldı. Süleyman Şah, saldırıya uğrayan kardeşine güvence verdi ve yeğenlerini babaları yanına ulaştırdı.
Fetihler ve Selçuklu Birliğinin Yeniden Tesisi
Tahta oturur oturmaz Anadolu'daki Selçuklu parçalanmışlığını gidermek için harekete geçti. 1197'de Niksar ile Amasya'yı meliklerinin elinden aldı; Elbistan Meliki Tuğrul Şah da kendiliğinden tabi olduğunu bildirdi. Kayseri'ye saldırılar düzenleyen Ermeni Kralı II. Levon'un üzerine 1199'da sefere çıkarak işgal altındaki bölgeleri geri kazandı.
Haziran 1200'de Malatya meliki Kayser Şah'ı itaat altına aldı. Aynı dönemde Harput'taki Artuklu kolu ile Erzincan hükümdarı Mengücikoğlu Behramşah ve Divriği'nin Mengücüklü kolu da Selçuklu tabiiyetini kabul etti. Bizans imparatoru Samsun limanındaki ticaret gemilerini yağmalatınca Süleyman Şah elçi göndererek barış müzakerelerini başlattı ve imzalanan anlaşmayla iki devlet arasındaki siyasi ilişkiler yeniden kuruldu.
Saltukluların Sonu ve Gürcistan Seferi
En büyük askeri başarısı Erzurum'u alarak Saltuklu hanedanının varlığına son vermek oldu. Huzuruna geç çıkan Saltuklu Beyi Melikşah'ı hapsettiren sultan, böylece bölgeyi doğrudan denetimine bağladı. Asıl hedef ise kuzeyden sürekli baskı uygulayan Gürcistan'dı. Ne var ki 1202'de Kraliçe Tamara'nın gönderdiği ordu, Erzurum'un doğusunda Selçuklu kuvvetlerini pusuya düşürdü; Erzincan hükümdarı Behrâmşâh esir alındı ve sonradan fidyeyle kurtarıldı. Süleyman Şah Erzurum'a çekilerek Konya'ya döndü.
Gürcistan'a yönelik yeni seferin hazırlıkları sürerken önce Ankara melikliğini hedef aldı. Yaklaşık iki yıl süren kuşatmanın ardından 1204'te Ankara'yı teslim alan sultan, Gürcistan seferine çıktığında yol üzerinde ağır hastalandı ve Konya-Malatya arasında hayatını kaybetti.
Mirası
Sekiz yıllık saltanatında Selçuklu topraklarını büyük ölçüde yeniden birleştirdi; sınırları doğuda Gürcistan'a, kuzeyde Karadeniz kıyılarına kadar taşıdı. Mengücüklü, Artuklu ve Eyyubi hükümdarlıkları ile Kilikya Ermeni Krallığı onun üstünlüğünü kabul etti. Alim ve sanatkârları korumasıyla da tanınan sultan, pek çok Türk hükümdarının izlediği himaye geleneğini sürdürdü. Ölümünün ardından küçük yaştaki oğlu III. Kılıç Arslan tahta geçti; ancak sekiz ay sonra sultanlığı amcası I. Gıyaseddin Keyhüsrev'e devretmek zorunda kaldı.