İstanbul'da 1888 yılında doğan Rüsuhi Savaşçı, askeri kariyeri boyunca vatanına büyük bir bağlılıkla hizmet etmiş seçkin bir Türk subayıdır. Eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra İmparatorluğun farklı coğrafyalarında görev alan Savaşçı, milli mücadele yıllarında Ankara'ya geçerek bağımsızlık savaşına katılmıştır. Ankara'da üstlendiği askeri okul komutanlığı görevindeki disiplini ve üstün organizasyon kabiliyetiyle dikkat çeken bu genç subay, kısa sürede Mustafa Kemal Atatürk'ün takdirini kazanarak onun en yakınındaki çalışma arkadaşı olmuştur. Cumhuriyetin ilanından sonra da başyaverlik makamını defalarca doldurmuştur.
Harbiyeden Cephelere Uzanan Askeri Eğitim ve İlk Görevler
Gençlik yıllarında askeri eğitime adım atan Rüsuhi Bey, Kuleli Askeri Lisesi'ni başarıyla bitirdi. O dönemde Harp Okulu kapalı olduğu için eğitimine aynı okul bünyesinde açılan özel talimgâhta devam etti. Buradaki çalışmalarını tamamladıktan sonra, 1909 yılında Bağdat'taki 4. Ordu bünyesinde ilk resmi görevine atandı. Irak topraklarındaki bu kısa deneyiminin ardından tayini İstanbul Küçükzabit Okulu'na çıktı. Burada iki yıl boyunca geleceğin astsubaylarını yetiştirmek için çaba harcadı. Deneyimli asker, 1911 senesinde ise Beyrut Astsubay Okulu'na gönderildi. Buradaki hizmetini tamamlayıp Çanakkale Boğaz Komutanlığı karargahında görev aldı. Kısa süre sonra Harp Okulu bünyesinde takım subaylığı vazifesine getirildi. Ocak 1914 tarihinde ise Irak Cephesi Komutanlığı yaverliğine atanarak cephe hayatına adım attı. Birinci Dünya Savaşı'nın ardından, 1918 yılında İstanbul'daki Harp Okulu Bölük Komutanlığı görevini iki yıl boyunca başarıyla yürüttü.
Kurtuluş Mücadelesi ve Atatürk'ün Başyaverliği
Ülkenin işgal altında olduğu zorlu günlerde, 1920 yılında İstanbul'dan kaçan bir Kuleli sınıfıyla birlikte Ankara'ya ulaştı. Ankara'da yeni açılan Subay Namzedi Talimgâh Komutanlığı bünyesinde vakit kaybetmeden göreve başladı. Ankara'daki bu yeni eğitim kurumunun yürüttüğü başarılı faaliyetleri yerinde denetleyen Mustafa Kemal Paşa, subayın buradaki gayretlerini ve disiplinli duruşunu takdir ederek kendisini hemen başyaverlik görevine tayin etmiştir. Rüsuhi Bey, o dönemde aynı zamanda son derece özenli ve şık giyimiyle çevredekilerin ilgisini çeken karizmatik bir askerdi. Başarılı subay, daha sonra Ankara Merkez Komutanlığı emrinde de son derece önemli görevler üstlendi. Cumhuriyet ilan edildikten kısa bir süre sonra, 1 Kasım 1923 tarihinde ilk kez Cumhurbaşkanlığı Başyaverliği unvanını aldı. Bu prestijli görevin akabinde 189. Alay'ın 2. Tabur Komutanlığına atanarak kıta hizmetine geri döndü. Askeri alandaki tecrübesiyle tekrar Cumhurbaşkanı'nın yaverliğine atandı. Bir süre sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi Muhafız Taburu Komutanı olan Rüsuhi Bey, bu görevinden sonra üçüncü kez en üst makamın başyaveri oldu. Bu dönemde görevinde dört yıl boyunca kesintisiz kalarak liderin en yakın çalışma arkadaşlarından biri oldu.
Cumhuriyet Dönemi Hizmetleri ve İkinci Emeklilik
Yeni kurulan devletin yeniden yapılanma aşamasında farklı askeri mevkilerde önemli sorumluluklar almaya devam eden tecrübeli subay, buradaki başyaverlik vazifesini tamamladıktan sonra ayrıca yeniden 189. Alay'ın 1. Tabur Komutanlığı bünyesinde görevlendirildi. Bu görevde yaklaşık sekiz ay kaldıktan sonra dördüncü kez Cumhurbaşkanlığı Başyaverliği görevine çağrıldı. Görevini başarıyla sürdürürken yarbaylık rütbesine terfi etti ve 1. Tümen'e bağlı 5. Piyade Alayı Komutan Yardımcılığına getirildi. Yıllarca cephede ve karargahta koşturan Savaşçı, 1933 yılında 3. Kolordu 2. Şube Müdürlüğü emrine atandı. Aynı yıl içinde ilk emeklilik kararını alarak aktif askeri vazifesinden resmen ayrıldı. Ancak İkinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle birlikte orduya yeniden çağrılarak vatan hizmetine geri döndü. 1941 yılında Hatay Askerlik Şubesi Başkanı olarak görevlendirildi ve bu kritik görevi üç yıl sürdürdü. Hatay'daki başarılı yönetiminin ardından, 1944 yılında Eyüp Askerlik Şubesi Başkanlığı görevine nakledildi. Eyüp'te üç yıl boyunca çalıştıktan sonra, 1947 yılında ikinci kez emekli olarak dinlenmeye çekildi. Hem Osmanlı'nın son dönemlerine hem de modern Cumhuriyetin kuruluşuna yakından şahitlik eden bu kahraman Türk askeri, 16 Temmuz 1959 tarihinde İstanbul'da geçirdiği ani bir kalp krizi neticesinde yaşama veda etti.
Üstlendiği Başlıca Görevler
- 4. Ordu bünyesinde Bağdat görevi
- İstanbul ve Beyrut astsubay okullarında eğitmenlik
- Irak Cephesi Komutanlığı yaverliği
- Cumhurbaşkanlığı Başyaverliği (dört kez)
- TBMM Muhafız Taburu Komutanlığı
- Hatay ve Eyüp askerlik şubesi başkanlıkları