Türk spor tarihinin en köklü çınarlarından Fenerbahçe Spor Kulübü, 1907 yılında İstanbul’un Kadıköy semtinde filizlenirken bu büyük rüyanın arkasında üç inanmış genç bulunuyordu. Ülkenin dönüm noktalarından biri olan 1888 yılında İstanbul Boyacıköy'de dünyaya gelen Şevkipaşazade Mehmed Ayetullah Bey, henüz 19 yaşındayken bu tarihî adımı atarak sarı-lacivertli camianın iki numaralı kurucu üyesi oldu. Genç yaşına rağmen üstlendiği genel sekreterlik ve sonrasındaki başkanlık görevleriyle, zor dönemlerde kulübün ayakta kalmasını sağladı. Hem yönetici hem de sahada kaleci ve defans oyuncusu olarak kulübe hizmet veren Ayetullah Bey, Türk spor tarihinde öncü bir isim olarak tanınır.
Şevkipaşazade’nin Asil Soyu ve İlk Gençlik Yılları
Çerkes asıllı bir aileden gelen Mehmed Ayetullah Bey, köklü bir geçmişe sahiptir. Babası, Hareket Ordusu bünyesinde önemli komutanlık görevleri üstlenen Şevki Paşa'dır. Aile, Kafkasya kökenli Çerkeslerin Ubıh koluna bağlı Anzork sülalesine mensuptur. Eğitim hayatını dönemin seçkin okullarından Saint-Joseph Fransız Lisesi'nde tamamlayan genç Ayetullah, mezuniyetinin ardından iş hayatına atılmıştır. İlk olarak İstanbul Su İşleri bünyesinde görev alan başarılı genç, Fenerbahçe'nin filizlendiği o tarihi günlerde ise Osmanlı Bankası'nda memuriyet yapmaktaydı.
Kadıköy Sırtlarında Yeşeren Sarı-Lacivert Sevda
İngiltere'de tamamladığı eğitiminin ardından 1907'de İstanbul'a dönen Ziya Songülen, şehirde modern bir futbol kulübü kurma arzusu taşıyordu. Bu amaç doğrultusunda Necip Okaner ve Mehmed Ayetullah Bey ile yolları kesişti. Üç idealist arkadaş, yaptıkları görüşmeler neticesinde bugün milyonların sevgilisi olan Fenerbahçe Spor Kulübü’nün temellerini attılar. Kuruluş aşamasında sarı ve beyaz renkleri seçen ekip, daha sonra kulübün simgesi haline gelecek olan sarı ve lacivert tonlarda karar kıldı. Kurucu kadronun en dinamik isimlerinden Ayetullah Bey, henüz on dokuz yaşındayken genel sekreterlik vazifesini üstlendi. O, sadece kulübün yönetim ve idari işleriyle ilgilenmekle kalmayıp aynı zamanda ilk Fenerbahçe takımında kaleci ve defans oyuncusu olarak da yeşil sahada ter dökmüş çok yönlü bir sporcuydu.
Kritik Başkanlık Dönemi ve Kulübü Yaşatma Çabası
İkinci Meşrutiyet'in ilan edildiği 1908 yılı, Osmanlı Devleti'nde dernek kurma yasaklarının kalktığı tarihi bir dönemi başlattı. Bu süreçte kulübün kurucu başkanı Ziya Songülen, İstanbul genelinde geniş kapsamlı federatif bir lig oluşturma amacıyla Union Club girişimlerine katıldı. Bu yoğun mesai sebebiyle Fenerbahçe'deki görevinden ayrılınca, başkanlık sorumluluğu genç Ayetullah Bey'e devredildi. 1908-1909 yıllarında kulübü yöneten Ayetullah Bey, takımın en zor günlerinde adeta bir kalkan vazifesi gördü. Maddi imkânsızlıkların hat safhaya ulaştığı ve saha başarılarının henüz elde edilemediği bu kritik evrede, kulübün devamlılığı onun özverisi sayesinde sağlandı.
İzcilik Öncülüğü, Erken Vefatı ve Bıraktığı Miras
Fenerbahçe’nin kurulduğu ilk üç yılda henüz resmi bir lokali yoktu. Kadıköy'ün Moda semtindeki Devriye Sokak'ta yer alan kırk üç numaralı evi, kulübün henüz bir lokali bulunmadığı 1907 ile 1910 yılları arasında takımın tüm spor malzemelerine, formalarına ve kıyafetlerine ev sahipliği yaptı. Burası adeta takımın ilk yuvası ve karargâhı oldu. Ayetullah Bey ayrıca, 1912-1913 yıllarında ülkemizde başlayan ilk izcilik hareketinin öncülerinden biri oldu. Bu yeni yapılanmada ilk oymak beyi olarak görev alıp gençlerin yetişmesine katkı sundu. Ne yazık ki, Birinci Dünya Savaşı'nın son günlerinde dünyayı kasıp kavuran İspanyol Nezlesi salgını İstanbul'a da ulaştı. Bu amansız hastalığa yakalanan Mehmed Ayetullah Bey, 16 Mart 1918'de henüz 30 yaşındayken hayata gözlerini yumdu.
Fenerbahçe tarihinin en kritik aktörlerinden biri olan Ayetullah Bey'in camiaya kazandırıdğı değerler şu şekilde özetlenebilir:
- Fenerbahçe Spor Kulübü’nün kuruluşunda Ziya Songülen ve Necip Okaner ile birlikte kurucu 3 liderden biri oldu.
- Kulübün 2 numaralı kurucu üyesi ve ikinci başkanı olarak görev yaptı.
- Henüz 19 yaşındayken kulübün ilk genel sekreteri unvanını aldı.
- 1907-1910 yılları arasında takımın tüm spor malzemelerini Moda'daki evinde muhafaza etti.
- Türk spor tarihindeki ilk izcilik oymak beylerinden biri olarak öncülük etti.