Diyarbakır'ın Silvan ilçesinde 20 Aralık 1940 tarihinde dünyaya gelen Mehdi Zana, Türkiye'nin yakın siyasi tarihinin tanınan yerel yöneticilerinden biridir. Eşi ise eski Ağrı Milletvekili Leyla Zana'dır.
Siyasi Mücadele ve Terzihane Yılları
Siyasal bilincinin şekillenmesinde gençlik yıllarında çalıştığı terzihanenin büyük bir rolü olduğunu belirten Mehdi Zana, bu dönemi 'Bekle Diyarbakır' isimli anı kitabında detaylarıyla aktarmaktadır. Siyasi hayatına aktif olarak 1963 senesinde Türkiye İşçi Partisi (TİP) çatısı altında adım atan Zana, teşkilattaki çalışmalarıyla kısa sürede öne çıktı. Ayrıca bu adımdan iki yıl sonra, yani 1965'te partinin Silvan İlçe Başkanlığı görevini üstlendi. Bu görevin ardından cezaevi günleri başladı. 1977 yılındaki yerel seçimlerde bağımsız aday olarak mücadele eden Zana, Diyarbakır Belediye Başkanı seçildi.
Zorlu Cezaevi Yılları ve İsveç Sürgünü
Siyasi faaliyetleri ve fikirleri nedeniyle sık sık yargılanan eski belediye başkanı, aynı zamanda farklı dönemlerde kesintili de olsa toplamda 16 yıl boyunca cezaevinde mahkum olarak yattı. Hapis yılları kesintili olarak sürdü. Özgürlüğüne kavuştuktan sonra ülkesinden ayrılmak zorunda kalan Zana, yaklaşık sekiz yıl boyunca İsveç'te yaşadı. Uzun süren bu sürgün döneminin ardından memleket hasretine son veren Zana, 15 Ekim 2004 tarihinde resmen Türkiye'ye geri dönüş yaptı.
Mehdi Zana'nın Hayatındaki Önemli Kilometre Taşları
Zana'nın yaşamında öne çıkan önemli tarihsel gelişmeler şu şekilde sıralanmaktadır:
- 1963: Türkiye İşçi Partisi bünyesine katılımı
- 1965: TİP Silvan İlçe Başkanlığı görevi
- 1977: Bağımsız Diyarbakır Belediye Başkanı seçilmesi
- 2004: İsveç sürgününün ardından Türkiye'ye dönüşü