Mehmed Abid Efendi, 17 Eylül 1904'te İstanbul'daki Yıldız Sarayı'nda doğan, 8 Aralık 1973'te Beyrut'ta yaşamını yitiren Osmanlı hanedan üyesidir. Padişah II. Abdülhamid'in en küçük oğludur.
Ailesi ve çocukluğu
Annesi Saliha Naciye Hanımefendi'dir. Abaza beylerinden, Çaçba prenslerinden Keleş Bey'in torunu Aslan Bey'in üç kızından biri olan Zeliha Hanım'a saraya girdikten sonra bu ad verilmişti. Saliha Naciye Hanım, II. Abdülhamid Selanik'e sürgüne gönderildiğinde onunla birlikte giden iki eşinden biriydi ve yine onunla birlikte döndü. II. Abdülhamid 27 Nisan 1909'da tahttan indirildiğinde dört yaşında olan Abid Efendi, sürgün ve hapis yıllarında babasının yanında kaldı. 1909-1912 arasında Selanik'teki Alatini Köşkü'nde, ardından babasının 10 Şubat 1918'deki ölümüne kadar Beylerbeyi Sarayı'nda hapis hayatı yaşadı. Ablası Şadiye Sultan, 1966'da yayımlanan hatıratında annesi Saliha Naciye Hanım'ı ahlakı, aklı ve temizliğiyle babasının ayrıca sevdiği biri olarak anlatır. Şadiye Sultan'a göre II. Abdülhamid, günün yarısını iki eşinden biriyle, yarısını diğeriyle geçirirdi; yine de Naciye Hanım'a ayrı bir ilgi gösterir, kendi odasındaki küçük bir merdivenle onun odasına geçerdi. Alatini Köşkü'nde bir sabah Abdülhamid, kızına bu hanımın ahlakı ve kadınlığı bakımından kadınların istisnası olduğunu söylemiş; Şadiye Sultan da onu ölümüne kadar anne gibi sevdiğini yazmıştır.
Askerlik ve Türkistan ülküsü
Sonraki yıllarda askerî eğitim görerek subay oldu. Enver Paşa'nın Orta Asya'da bağımsız bir Türkistan devleti kurma ülküsünü destekledi. Birçok gönüllüyle birlikte Enver Paşa'nın davasına katılmak istediyse de Enver Paşa'nın 4 Ağustos 1922'de Tacikistan'da ölmesi üzerine bu isteğini gerçekleştiremedi. 1924'te diğer hanedan üyeleriyle birlikte yurt dışına çıkarıldığında 19 yaşındaydı.
Sürgün yılları
1924'te annesi, ablası Ayşe Sultan ve bazı aile fertleriyle birlikte Paris'e gitti. Paris Hukuk Fakültesi'ni ve Şark Dilleri bölümünün Farsça kısmını bitirdi. Sürgünde ekonomik sıkıntı çekti. 1936'da Arnavutluk Kralı Ahmet Zogu'nun kız kardeşi Prenses Seniye ile evlendi, ancak 1948'de boşandı; evlilik on iki yıl sürdü. Zogu'nun krallıktan uzaklaştırılmasına kadar Arnavutluk'un Paris maslahatgüzarlığını yaptı. Hiç çocuğu olmadı.
Ölümü
1973'te Beyrut'ta öldü. Şam'daki Süleymaniye Külliyesi haziresine gömüldü.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Mehmed Abid Efendi maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.