Maria Magdalena Dietrich, bilinen adıyla Marlene Dietrich (27 Aralık 1901, Berlin – 6 Mayıs 1992, Paris), Alman asıllı Amerikalı sinema oyuncusu ve şarkıcıdır. Uzun kariyerine kabare şarkıcısı olarak başladı, 1920'lerde Berlin'de film endüstrisine adım attı ve 1930'larda Hollywood'da parladı. Kadınlarda maskülen giyimin öncüsü kabul edilir. Oscar adayı olan Dietrich, Amerikan Film Enstitüsü'nün 1999 listesinde Hollywood sinemasının dokuzuncu en büyük kadın yıldızı seçildi.
İlk Yılları
Berlin'in Schöneberg bölgesindeki Rote Insel semtinde doğdu. Annesi, mücevher ve saat yapım firması sahibi varlıklı bir Berlin ailesinden gelen Wilhelmina Elisabeth Josefine'di; babası Louis Erich Otto Dietrich bir polis teğmeniydi. Bir yaş büyük kız kardeşi vardı. Babası 1907'de öldü. Annesi 1914'te Eduard von Losch ile evlendi ve Temmuz 1916'da Birinci Dünya Savaşı'nda aldığı yaralar nedeniyle öldü. Yaklaşık 11 yaşında ilk iki adını birleştirerek "Marlene" adını oluşturdu. Keman eğitimi aldı, gençken tiyatro ve şiirle ilgilendi. Bilek yaralanması konser kemancısı olma hayaline engel oldu; 1922'de bir Berlin sinemasında sessiz filmler için orkestrada keman çalmaya başladı, ancak dört hafta sonra kovuldu. İlk profesyonel sahne gösterilerini koro kızı olarak ve Berlin'deki Rudolf Nelson revülerinde yaptı.
Film Kariyeri
İki ayrı dilde çekilen Mavi Melek (Der blaue Engel), Dietrich için dönüm noktası oldu; Lola-Lola karakteri onu uluslararası bir film yıldızı yaptı. Londra'dayken Nazi Partisi yetkililerinin kendisine yaklaşıp Üçüncü Reich'ın en önde gelen film yıldızı olarak Almanya'ya dönmesi hâlinde kazançlı sözleşmeler önerdiğini sonradan anlattı. 1937'de bu teklifleri reddetti ve ABD vatandaşlığına başvurdu. Ernst Lubitsch'in yönettiği romantik komedi Angel (1937) için Paramount'a döndü; film zayıf karşılandı ve Paramount, Dietrich'in sözleşmesinin kalanını satın aldı. 1950'lerden itibaren kariyeri yeniden yükseldi.
Savaş Yılları ve Siyasi Duruşu
Güçlü siyasi inançlarını açıkça dile getiren Dietrich, 1930'ların sonlarında Billy Wilder ve diğer sürgünlerle Yahudilerin ve muhaliflerin Almanya'dan kaçmasına yardım etmek için bir fon oluşturdu. 1937'de Knight Without Armour filmindeki kazancını (450.000 dolar) mültecilere yardım için bıraktı. 1939'da Amerikan vatandaşı oldu ve Alman vatandaşlığından vazgeçti. İkinci Dünya Savaşı sırasında 1944 ve 1945'te Cezayir, İtalya, Fransa ve Almanya'da on sekiz ay boyunca yarım milyon asker ve savaş esirini eğlendirdi. Birçok Alman onu hain ilan etti; 1960'larda Almanya'da verdiği konserlerde yuhalandı ve Almanya'yı terk edip bir daha dönmedi.
Sahne ve Son Yılları
1950'lerin başından 1970'lerin ortasına kadar neredeyse yalnızca kabare sanatçısı olarak çalıştı. 1953'te Las Vegas'ta Sahara Hotel'de haftada 30.000 dolara sahne aldı. 1965'te İsrail Cesaret Madalyonu'nu alan ilk kadın ve ilk Alman oldu. 1967 ve 1968'de Broadway'de sahne aldı, 1968'de Özel Tony Ödülü kazandı. Eylül 1975'te Sidney'de sahneden düşüp uyluk kemiğini kırması şov kariyerini büyük ölçüde sona erdirdi. Kocası Rudolf Sieber 1976'da öldü. Son filmi David Bowie'li Just a Gigolo'da (1979) kısa bir görünüm oldu. Hayatının son 13 yılını Paris'te Avenue Montaigne'deki dairesinde, çoğunlukla yatalak geçirdi; otobiyografisi Nehmt nur mein Leben 1979'da yayımlandı. 1984 yapımı belgesel Marlene'e katılmayı kabul etti, ancak kamera önüne çıkmadı.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Marlene Dietrich maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.