Ailesi ve çocukluğu
Lord Michel Eyquem de Montaigne, 28 Şubat 1533'te Fransa'nın Dordogne bölgesinde doğdu; 13 Eylül 1592'de Montaigne Şatosu'nda öldü. 16. yüzyıl Fransız deneme yazarıdır. Malikânede, zengin bir ailede dünyaya geldi. Büyük büyükbabası Ramon Felipe Eyquem, balık ticaretinden servet kazanmış ve 1477'de koca bir araziyi satın alarak Montaigne Lordu olmuştu. Babası Pierre Eyquem, Fransız Katolik askeriydi ve sonradan Bordeaux belediye başkanı oldu. Anne tarafı İspanyol ve Sefarad Yahudisi kökenliydi; annesi Antoinette López Protestanlığı benimsemişti, ancak Montaigne Roma Katolikliği'ne yöneldi.
Eğitimi ve kamu görevleri
Ailesi iyi bir eğitim almasını sağladı. Uzman eğitmenler tarafından yetiştirildi ve sabahları klasik müzikle uyandırıldı. Eğitimi sırasında Yunan ve Latin edebiyatının dilini öğrendi; Ovidius, Livius, Horatius, Terentius, Martialis, Juvenalis, Plautus ve Catullus gibi yazarların eserlerini okuyup hayranlık duydu. Ailesi onu, dönemin en büyük Latince bilginlerinden George Buchanan'ın yönettiği Bordeaux'daki saygın yatılı okul Guienne Koleji'ne gönderdi. Kolejden sonra Toulouse Üniversitesi'nde hukuk okudu. 1557'de Bordeaux'daki yüksek mahkeme Parlement'in danışmanı olarak atandı. 1561-1563 arasında IX. Charles'ın sarayında saray mensubu oldu ve kralla birlikte Rouen Kuşatması'nda bulundu.
Kamusal hayattan çekilişi
1565'te Bordeaux'lu zengin tüccarların kızı Françoise Cassaigne ile evlendi. Altı kızları oldu, ancak yalnızca biri yaşayabildi; çocuklarının ölümü Montaigne'i etkiledi. At üstündeyken geçirdiği ciddi bir binicilik kazası sonrasında kısa süre komada kaldı ve bu kaza onu daha da sarstı. Prensipleri değişen Montaigne, yargıçlık görevinden istifa ederek kamusal hayattan tamamen çekildi. Çocukluğunun geçtiği malikâneye döndü ve henüz 38 yaşındayken bir kuleye çekilip neredeyse tüm sosyal ve ailevi olaylardan uzaklaştı. Kral III. Henri'nin çağıran mektuplarına da Bordeaux belediye başkanlığı teklifine de yanıt vermedi.
Denemeler
Geniş bir malikânede günlerini kitapları ve yazılarıyla geçirdi. Kilisenin insanların aklını sürekli çelmesini eleştiren içerikler yayımladı. Avrupalıların coğrafi keşiflerde tanıdığı yeni uygarlıkları köleleştirme ve yok sayma girişimlerine karşı çıktı; keşfedilen yeni medeniyetlere yönelik "barbar" ve "yamyam" nitelemelerine karşı durdu. Aziz Bartolomeus Yortusu Kıyımı'nı lanetledi ve Fransız Din Savaşları'nın anlamsızlığından söz etti. Bu çalışmalar sonucunda ünlü "Denemeler" adlı kitabı ortaya çıktı. Klasik kuşkuculuğu yeniden gündeme getirdi, bilgiyi keşfetmenin yeni yollarını denemeyi asil buldu. Denemelerinde insan sevgisi, iyimserlik, dayanışma, özgürlük ve okuma alışkanlığı üzerine yazdı; yazılarını herkesin anlayabileceği sade bir anlatımla okura ulaştırdı. Deneme türünün yaratıcısı kabul edilir. 1592'de bademcik iltihabından öldü; mezar yeri günümüzde kayıptır. Voltaire, Shakespeare üzerindeki etkisini ileri süren Edward Capell, Emerson ve Nietzsche gibi isimler onun hakkında övgüyle söz etmiştir.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Montaigne maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.