Johann Strauss I Kimdir?

Johann Strauss I (Johann Baptist Strauss, Johann Strauss Sr., Baba Strauss), 14 Mart 1804'te Viyana'da doğan, 25 Eylül 1849'da yine Viyana'da ölen Avusturyalı romantik besteci ve orkestra şefidir. Özellikle valsleriyle tanınır. En ünlü valsi "Lorelei Rhein Klänge" (Op. 154), en tanınmış eseri ise Josef Wenzel Radetzky von Radetz'e ithaf edilen "Radetzky Marşı"dır. Bu marş, Viyana Filarmoni Orkestrası'nın geleneksel Yılbaşı Konseri'nin kapanış eseridir. Hector Berlioz, Strauss'un ölümünün ardından ona "Viyana tarzı valsin babası" demiş ve "Strauss'suz bir Viyana, Tuna Nehri'nin olmadığı bir Avusturya gibidir" sözleriyle saygısını dile getirmiştir.

Çocukluğu ve eğitimi

Leopoldstadt'ta (bugün Viyana'nın bir semti) doğdu. Anne ve babası Franz Borgias Strauss ile Barbara Dollmann hancılıkla uğraşıyordu. Büyükbabası Johann Michael Strauss, dinini değiştirerek Katolik olmuş Avusturyalı bir Yahudiydi. Annesini yedi yaşında hastalıktan, babasını on iki yaşında Tuna Nehri'nde boğularak kaybetti. Vasisi terzi Anton Müller onu ciltçi Johann Lichtscheidl'in yanında çırak olarak çalıştırdı. Bu dönemde Johann Polischansky gibi isimlerden keman ve viyola dersleri aldı.

Müzik kariyeri

Michael Pamer'in kurduğu yerel bir orkestraya katıldı, sonra dönemin ünlü topluluğu Lanner Quartet'e geçti. Topluluk bir süre yalnız Viyana valsleri ve Alman dans müzikleri çalıyordu; 1824'te küçük bir orkestra hâline geldi. Strauss önce kurucusu Joseph Lanner'in yardımcı şefi, sonra ikinci bir orkestranın şefi oldu. 1825'te maddi sıkıntılardan kurtulmak ve Lanner'in başarısını yakalayabileceği inancıyla ayrılarak kendi orkestrasını kurdu. İkili arasındaki rekabet Viyana valsinin gelişmesine önemli katkıda bulundu. 1826'da Avusturya'daki bir festivalde orkestrasını halka tanıttı ve kısa sürede ün kazandı; Almanya, Hollanda, Belçika ve İngiltere gibi ülkelerde sık sık konser verdi. İmparator I. Ferdinand ona K.K. Hofballmusikdirektor (saray balo müziği yöneticisi) unvanını verdi.

Ailesi

1825'te Maria Anna Streim ile evlendi. Sık turneye çıkması evliliği mutsuzlaştırdı ve çift sonunda boşandı. Üç oğlu, Johann Strauss II, Josef Strauss ve Eduard Strauss da besteci oldu. Strauss oğullarını askerlik, bankacılık ve siyaset gibi mesleklere yönlendirmeyi istese de üçü de babaları gibi müziğe yöneldi. Özellikle Johann Strauss II ile arasında büyük bir rekabet olduğu bilinir; ancak oğlu babasının bestelerine duyduğu hayranlığı sık sık dile getirmiştir. Anna ve Therese adlı iki kızı da vardı.

Ölümü

1849'da henüz 45 yaşındayken kızıl hastalığı nedeniyle Viyana'da öldü. Döblinger Mezarlığı'nda arkadaşı ve en önemli rakibi Joseph Lanner'in yanına gömüldü. Tabutları 1900'lerin başında Zentralfriedhof'a taşındı ve Döblinger Mezarlığı, ikilinin anısına Strauss-Lanner Parkı adını aldı. Eserleri arasında "Küçük Kuğular" (Op. 1), "Viyana Karnavalı" (Op. 3), "Paris Valsi" (Op. 101) ve Kraliçe Viktorya'ya adanan valsi de yer alır.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Johann Strauss I maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.