Müzik tarihinin en gizemli eserlerinden biri kabul edilen 'Bitmemiş Senfoni'nin yaratıcısı Avusturyalı besteci Franz Schubert, 31 Ocak 1797 tarihinde Viyana'nın Alsergrund bölgesinde dünyaya gözlerini açtı. Sanatçı yaşamı boyunca büyük maddi sıkıntılar yaşadı. Buna karşın henüz otuz bir yaşındayken hayata veda ettiğinde, arkasında altı yüzden fazla şarkı, dokuz senfoni ve çok sayıda piyano parçası bıraktı. Kova burcunun getirdiği sıra dışı vizyonla müzik dünyasında adeta çığır açtı.
Viyana Sokaklarından Yükselen İlk Melodiler
Küçük yaşta müzik eğitimi almaya başlayan Franz Schubert, kalabalık ve yoksul bir ailede büyüdü. Annesi Elisabeth Vietz on dört doğum yapmıştı. Fakat bu çocukların dokuzu henüz bir yaşına basmadan hayata veda etmişti. Yaşam mücadelesini kazanan dört kardeşiyle birlikte büyüyen Schubert, ilk nota derslerini amatör bir müzisyen ve aynı zamanda okul müdürü olan babası Franz Theodor Schubert'ten aldı. Babası ona keman çalmayı öğretti. Kendisinden on yaş büyük olan ağabeyi ise onu tuşlarla tanıştırdı. Bu süreçte Lichtenthal korosunun şefi Michael Holzer'den aldığı piyano, org ve şan dersleri de gelişimini hızlandırdı. Koronun ilk soprano sesli erkek koristi olarak kısa sürede büyük ün kazandı. On bir yaşındayken girdiği sınavı başarıyla geçerek 9 Ekim 1808 tarihinde Kraliyet Kilisesi Korosu'na kabul edildi. Burada aldığı beş yıllık eğitim boyunca çok sayıda besteye imza atan dahi müzisyen, ilk senfonisini de okul dönemi bitmeden tamamlamayı başardı.
Öğretmenlikten Sadece Beste Yapmaya Geçiş
Eğitim yaşamının ardından Lichtenthal'da öğretmenlik yapmaya başlayan Schubert'in hayatı, 1815 yılında tamamen değişti. İsveç asıllı, Almanya doğumlu ve maddi açıdan oldukça rahat olan hukuk öğrencisi Franz von Schober ile tanıştı. Arkadaşı ona öğretmenliği bırakarak sadece müzikle ilgilenmesini tavsiye etti ve tüm yaşam masraflarını karşılayacağını belirtti. Bu fırsatı değerlendiren Schubert, öğretmenlikten ayrıldı ve iki arkadaş aynı evi paylaştılar. Bu adım sayesinde genç bestecinin çevresi hızla genişledi. Filozoflar, ressamlar, şairler, politikacılar ve aktrislerin katıldığı seçkin toplantılarda yeni bestelerini çalma şansı buldu. Ciddi parasal sıkıntılar yaşadığı 1818 yazında ise Kont Esterhazy'nin çağrısı üzerine Macaristan'daki Zeleesz kasabasına doğru yola çıktı. Müzik aşığı olan bu seçkin ailede, besteler üretmek için bolca vakit ve huzurlu bir ortam buldu. Evin kızlarına piyano dersleri veren sanatçı, 1819 yılının başlarında tekrar Viyana'ya döndü.
Bitmemiş Senfoni ve Frengi Mücadelesi
Müzik dünyasında Schubert adı telaffuz edildiğinde akla ilk gelen eserlerden biri de sekizinci yapıtı olan Bitmemiş Senfoni'dir. 1822 yılında bestelediği bu iki bölümlü eserin neden tamamlanamadığına dair kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Bazı kuramcılar kağıt yetersizliğini veya sanatçının beğenmeyip vazgeçmesini öne sürmektedir. Bazıları ise bu yapının yenilik amacıyla bilerek böyle iki bölüm halinde tasarlandığını düşünmektedir. Bu şaheser, bestecinin vefatından ancak on beş yıl sonra bir arkadaşının masasında tesadüfen bulunarak icra edilmiş ve büyük bir hayranlık uyandırmıştır. Aynı dönemde ağır bir hastalığa yakalanan sanatçı, hastanede tedavi görse de eski sağlığına kavuşamamıştır. Sanatçının benzer şekilde melodik yapıları tamamlandığı halde yarım kalmış beş adet daha sonatı bulunmaktadır.
1822 yılında yaşadığı talihsiz bir ilişki sonucu frengi hastalığına yakalanan Schubert, pek çok tedavi yöntemi denese de sağlığını her geçen gün yitirdi. Fiziksel çöküşüne karşın yaratıcılığından hiçbir şey kaybetmeyerek, son derece üretken biçimde şaheserler yazmaya devam etti. Hayatı boyunca maddi anlamda sürekli olarak çevresine bağımlı kalmasına rağmen, bestelerinin gerçek kıymeti ne yazık ki ölümünden sonra anlaşıldı. Büyük besteci Ludwig van Beethoven'a duyduğu derin hayranlık nedeniyle, 1827 yılında onun cenazesinde ağır hastalığına aldırış etmeden otuz sekiz meşale taşıyıcısından biri olarak görev yaptı. Bu olaydan kısa bir süre sonra, 19 Kasım 1828 tarihinde Viyana'da henüz otuz bir yaşındayken tifüs nedeniyle son nefesini verdi.
Franz Schubert'in Seçkin Eserleri
Kısa ömrüne yüzlerce ölümdsüz yapıt sığdıran Avusturyalı dehanın öne çıkan çalışmalarından bazıları şunlardır:
- Orkestra ve Opera Yapıtları: Des Teufels Lustschloss (1814), Zwillingisbrüder (1818), 8. Senfoni (Bitmemiş - 1822), 4. Senfoni (1816), 5. Senfoni (1816), 9. Senfoni.
- Oda Müzikleri: La Majör Beşli (Alabalık - 1819), Re Minör Dörtlü (1824), La Minör Dörtlü (1924), Sol Majör Dörtlü (1826), Do Majör Beşli (1828), Fa Majör Sekizli (1824).
- Seçkin Lied ve Şarkı Dizileri: Gretchen am Spinnrade (1814), Die Forelle (1817), Die Schöne Müllerin (1823), Winterreise (1827), Schwanengesang (1808), Ave Maria (1824).