İçeriğe Atla
İrfan Solmazer fotoğrafı
Anasayfa Varlık

İrfan Solmazer Kimdir?

İrfan Solmazer, 1925 Balıkesir doğumlu Türk asker ve siyasetçidir. 27 Mayıs darbesinde ve 147'ler akademisyen tasfiyesinde öncü roller üstlenmiştir.

Diğer adlar: Ali İrfan Solmazer

Bu Konuda Neler Var?

💡 Başlıklara tıklayarak sayfa içinde hızlı gezinebilirsiniz.

İrfan Solmazer Hakkında

Ali İrfan Solmazer, 1925 yılında Balıkesir'in Gönen ilçesinde, orta halli bir ailenin evladı olarak dünyaya gözlerini açtı.

Babası Yusuf Ziya Bey de kendisi gibi bir askerdi.

Eğitim hayatını Bursa Askeri Lisesi, Harp Okulu ve Askeri Muamele Okulu'nda tamamlayan Solmazer, teğmen rütbesiyle orduya katıldı.

Genç subay, Kara Kuvvetleri Personel Başkanlığı bünyesindeki Erkan Şubesi'nde görev yaptığı sırada Demokrat Parti iktidarına karşı kurulan gizli askeri cuntaya katıldı.

Kurmay Personel Yüzbaşı rütbesindeyken ise, 27 Mayıs 1960 askeri darbesinin planlama ve uygulama aşamalarında fiilen görev aldı.

Bu süreçte Ankara Orduevi'ni denetim altına almak ve dönemin İçişleri Bakanı Namık Gedik'i tutuklamak gibi hayati görevleri yürüttü.

İhtilal sonrasında kurulan Millî Birlik Komitesi'ne üye seçildi.

Aynı zamanda, devrik Demokrat Partili yöneticilerin Yassıada'ya nakledilmesi sonrasında ortaya çıkabilecek olası suikast ve kaçırma ihbarlarını değerlendirmek amacıyla kurulan Kontrol Koordinasyon Emniyet Servisi bünyesinde görevlendirildi.

Bu kritik emniyet biriminde Orhan Kabibay, Numan Esin ve Suphi Karaman gibi dönemin etkili diğer askerleriyle birlikte yakın bir çalışma yürüttü.

147'ler Tasfiyesi ve Lahey Sürgünü

Millî Birlik Komitesi içinde zamanla derin görüş ayrılıkları baş gösterdi.

Solmazer, Alparslan Türkeş ve Orhan Kabibay gibi isimlerin başını çektiği, askeri yönetimin iktidarda daha uzun süre kalarak köklü reformlar yapmasını savunan grupla birlikte hareket etti.

Ayrıca, ordu içindeki bu ekiple beraber genel seçimlerin bir süre daha ertelenmesi fikrini ısrarla destekledi.

Bu dönemde İrfan Solmazer, üniversitelerde görev yapan 147 akademisyenin görevden uzaklaştırılması için büyük ve uzun süreli bir çaba gösterdi.

Girişimleri neticesinde üniversitelerden uzaklaştırılan ve kamuoyunda büyük yankı uyandıran aydınlardan bazıları şunlardır:

Kamuoyunda "147'ler" olarak anılan bu tasfiye hareketi, komite içerisindeki zaten var olan fikir ayrılıklarını daha da keskinleştirdi.

Nitekim 28 Ekim günü Resmi Gazete'de yayımlanan 114 sayılı Tasfiye Kanunu, bu çatlağı açıkça ortaya koydu.

Bu ayrışma, kısa süre sonra komitenin tamamen parçalanmasıyla sonuçlandı.

Nihayetinde, tarihe "14'ler" adıyla geçen tasfiye operasyonu kapsamında 13 Kasım 1960 tarihinde görevinden uzaklaştırılarak Lahey'e Hükümet Müşaviri unvanıyla sürgüne gönderildi.

Siyasete Girişi ve Güven Partisi Yılları

Sürgün döneminin resmen sona ermesinin ardından vatanına dönen İrfan Solmazer, eski yol arkadaşı Alparslan Türkeş ve diğer isimlerle bağını tamamen kopardı.

Bireysel bir yol çizerek hareket eden eski asker, siyasete atılmaya karar vererek 1965 genel seçimleri öncesinde Cumhuriyet Halk Partisi saflarına katıldı.

Seçimler sonucunda Tokat Milletvekili olarak parlamentoya girmeyi başardı ancak CHP içindeki siyasi dengeler hızla değişiyordu.

Partinin 28 Nisan 1967'deki 18. Kurultayı'nda "Ortanın Solu" politikasının resmi görüş olarak benimsenmesi, parti içinde büyük bir tartışma başlattı.

Yaşanan bu ideolojik ayrışma üzerine Solmazer, Turhan Feyzioğlu önderliğindeki bir grup milletvekili ve senatörle birlikte CHP'den istifa etti.

İstifanın hemen ardından, 12 Mayıs 1967'de yeni kurulan Güven Partisi'nin kurucu kadroları arasında aktif şekilde yerini aldı.

Sonraki seçimlerde yeniden milletvekili seçilmeyi başaramadı.

Aktif siyasetin tamamen dışında kaldığı bu dönemde, Doğan Avcıoğlu liderliğindeki Devrim gazetesi kadrolarına parti içi gizli bilgi ve belgeleri sızdırdığı gerekçesiyle Güven Partisi'nden ihraç edildi.

Yaşamının geri kalanını siyasetten uzak geçiren Solmazer, 25 Ekim 2008 günü Mersin'de hayata gözlerini yumdu.

Sıkça Sorulan Sorular

İrfan Solmazer kimdir?

İrfan Solmazer, 1925 Balıkesir doğumlu Türk asker ve siyasetçidir. 27 Mayıs darbesinde ve 147'ler akademisyen tasfiyesinde öncü roller üstlenmiştir.

İrfan Solmazer nerede doğdu?

İrfan Solmazer Gönen, Balıkesir doğumludur.

İrfan Solmazer ne zaman vefat etti?

İrfan Solmazer 25 Ekim 2008 tarihinde hayatını kaybetti.

İrfan Solmazer hangi alanda tanınır?

İrfan Solmazer, asker olarak tanınır.