Nusret Hızır Kimdir?

Hayatı ve eğitimi

Abdülbaki Nusret Hızır, 1899'da İstanbul'da doğdu. Bir Fransız lisesini bitirdikten sonra Mühendis Mektebi'nde elektrik mühendisliği eğitimine başladı; I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla askere alındı. Savaştan sonra dokuz yıl Almanya'da fizik, matematik, müzik ve felsefe öğrenimi gördü. Çok yönlü bir kültür birikimi edindi ama hiçbir okuldan mezun olmadı. 1934'te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nde Hans Reichenbach'ın asistanı oldu. Aynı fakültede görev yapan pedagog Neriman Hilal ile evlendi ve bir oğlu oldu.

Akademik kariyeri

Ankara'ya yerleşerek 1937-1942 arasında Türk Tarih Kurumu'nda uzman olarak çalıştı. 1941-1948 arasında dünya klasiklerinin çevrilmesinden sorumlu Tercüme Odası kurulunda bulundu; Erasmus, Leibniz ve Nietzsche gibi düşünürlerin yapıtlarını Türkçeye çevirdi. Hasan Ali Yücel'in teşvikiyle 1942'de dışarıdan doçentlik sınavına girdi ve Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü'nde öğretim üyesi oldu. 1954'te profesör unvanını aldı. 27 Mayıs 1960'tan sonra üniversiteden uzaklaştırılan 147 öğretim üyesi arasında yer aldı; 1962'de yeniden göreve çağrıldı ve 1968'de emekli olana kadar derslerini ve Türk Tarih Kurumu'ndaki danışmanlığını sürdürdü. 1964'te Paris'te École Normale Supérieure'de modern mantık üzerine ders ve seminer verdi, 1967'de Felsefe Araştırmaları Enstitüsü Müdürü oldu.

Felsefe anlayışı

İlgi alanı dil, mantık, tarih ve bilim felsefesi üzerine yoğunlaştı. Bilimle felsefe arasındaki ilişkiyi inceledi, felsefenin bilimselleşmesi gerektiğini savundu ve Hans Reichenbach'ın bilimsel felsefe ve lojistik ekolünün temsilcisi sayıldı. Türkiye'de mantık ve bilgi felsefesine dayanan bir felsefe anlayışının yerleşmesinde önemli payı oldu, felsefe dilinin arılaşmasına katkıda bulundu ve olasılık terimini Türkçeye kazandırdı.

Emeklilik, eserleri ve ölümü

Emekli olduktan sonra bir yıl Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksek Okulu'nda, iki buçuk yıl Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde, bir yarıyıl Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümü'nde ders verdi; 1971'den ölümüne dek evinde küçük gruplarla çalıştı. Yazılarını 1976'da Felsefe Yazıları adıyla topladı ve bu kitabıyla 1977'de Türk Dil Kurumu Deneme Ödülü'nü aldı. 1979'da Türkiye Felsefe Kurumu'nun Onur Başkanı seçildi. 1980'in Mart ayında İstanbul'da öldü. Diğer yazıları, asistanı Füsun Akatlı tarafından Bilimin Işığında Felsefe ve Geride Kalanlar adıyla yayımlandı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Nusret Hızır maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.