İstanbul'un tarihi atmosferinde 1870 yılında dünyaya gözlerini açan Nusret Sadullah Ayaşlı, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne uzanan kritik geçiş döneminin en önemli diplomat ve siyaset insanlarından biridir. Viyana Hukuk Fakültesi'nde aldığı nitelikli hukuk eğitimiyle diplomasi koridorlarında adından söz ettiren Ayaşlı, hem dış temsilciliklerde hem de parlamentoda üstlendiği kritik görevlerle ülkesine hizmet etmiştir. Cumhuriyetin kuruluş yıllarında da etkin bir rol üstlenen deneyimli devlet adamı, 12 Aralık 1944 tarihinde hayata veda edene dek vatanı için çalışmayı sürdürmüştür.
Diplomasiden Bürokrasiye Uzanan Yıllar
Eğitim hayatını Avusturya'da, Viyana Hukuk Fakültesi bünyesinde başarıyla tamamlayan Nusret Sadullah Ayaşlı, mesleki kariyerine diplomasi alanında adım atmıştür. Viyana Sefareti bünyesinde üçüncü ve ikinci başkâtip olarak görev almıştür. Avusturya'daki görevlerini başarıyla tamamlamasının ardından ülkeye dönerek Hariciye Nezâreti Hukuk İşleri Müdür Yardımcılığı makamına getirilmiş, böylelikle Osmanlı bürokrasisinde de kendine sağlam bir yer edinmiştir. Ülkenin yönetim yapısında önemli bir yere sahip olan Şurayı Devlet üyeliği unvanını da alan Ayaşlı, devlet işleyişine dair derin bir tecrübe edinmiştir.
Dış ilişkilerde kazandığı güven sayesinde Brüksel ve Lahey sefirlikleri görevlerinde bulunan tecrübeli diplomat, Türkiye'nin sınır ötesindeki sesi olmuştur. Diplomatik misyonlarının ardından Dışişleri Bakanlığı bünyesinde Siyasi İşleri Umûm Müdürlüğü koltuğuna oturarak dış politikanın merkezinde yer almıştır.
Meclis Kürsüsünde Bir Devlet Adamı
Nusret Sadullah Ayaşlı, diplomatik başarılarının yanı sıra parlamenter kimliğiyle de Türk siyasi tarihine damga vurmuştur. Osmanlı Meclis-i Mebûsan'ın ikinci döneminde Ankara Mebusu olarak görev yapmış, böylece halkın temsilcisi olma sorumluluğunu üstlenmiştir. Cumhuriyetin ilanından sonra da siyaset sahnesindeki yerini koruyan Ayaşlı, TBMM'nin üçüncü döneminde Samsun Milletvekili olarak meclise girmiştir.
Samsun milletvekilliği sürerken, 6 Şubat 1928'de Belgrat Sefaretine atanması sebebiyle meclisteki görevinden istifa etmek durumunda kalmıştür. Siyasetten ise hiçbir zaman tamamen uzak kalmamıştır. Aynı yılın sonbaharında, yani 17 Ekim 1928 tarihinde düzenlenen ara seçimde Samsunluların güvenini yeniden kazanarak meclise Samsun Milletvekili olarak dönüş yapmıştır. Aile hayatına da büyük önem veren siyasetçi, evli ve üç çocuk babası olarak yaşamını sürdürmüştür.
Görev Yaptığı Önemli Kurumlar ve Temsilcilikler
Nusret Sadullah Ayaşlı, meslek hayatı boyunca gerek Osmanlı döneminde gerekse yeni kurulan cumhuriyette pek çok prestijli kurum bünyesinde görev almıştır. Bu kurumlardan bazıları şunlardır:
- Viyana, Brüksel, Lahey ve Belgrat Sefirlikleri
- Hariciye Nezâreti Hukuk İşleri Müdür Yardımcılığı
- Şurayı Devlet Üyeliği
- Dışişleri Bakanlığı Siyasi İşleri Umûm Müdürlüğü
- Osmanlı Meclis-i Mebûsanı ve TBMM Samsun Milletvekilliği