Türk askeri ve siyasi tarihinin en fırtınalı dönemlerine tanıklık eden, üniformasından ayrıldıktan sonra iş dünyasında ve basında derin izler bırakan Numan Sabit Esin, 18 Ekim 1929 tarihinde hayata gözlerini açtı. Cumhuriyet tarihinin dönüm noktalarında aktif roller üstlenen Esin; subaylık, siyasi parti yöneticiliği, gazete yöneticiliği ve girişimcilik gibi farklı alanlardaki başarılarıyla tanınan çok yönlü bir şahsiyetti. 27 Mayıs askeri müdahalesinin kilit aktörleri arasında yer alan eski kurmay yüzbaşı, komitenin bölünmesiyle birlikte sürgün hayatı yaşamış, ardından ülkesine dönerek hem siyasette hem de ticaret sahnesinde kendine saygın bir yer edinmiştir. Yaşamı boyunca vatanına farklı kulvarlarda hizmet eden Esin, geride zengin bir miras bırakmıştır.
Askeri Yaşamı ve 27 Mayıs Dönüm Noktası
Numan Sabit Esin, askeri kariyerine adım atarken disiplinli eğitimiyle dikkat çekti. 1949 yılında Kara Harp Okulu'ndan mezun olarak Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesine subay olarak katıldı. Mesleki gelişimini kararlılıkla sürdüren genç subay, 1959 yılında ise Harp Akademisi'ni başarıyla tamamlayarak kurmaylık unvanını aldı. Ülke yönetiminin seyrini değiştiren askeri müdahale gerçekleştiğinde, İstanbul'da konuşlu bulunan Birinci Ordu Karargahı bünyesindeki Harekat Başkanlığında görev yapıyordu. O dönem Kurmay Yüzbaşı rütbesini taşıyan Esin, bu tarihi harekata fiilen katılan isimler arasında yer aldı. Ancak darbenin ardından kurulan askeri yönetim içindeki dengeler hızla değişti. 13 Kasım 1960 tarihinde Millî Birlik Komitesi bünyesinde meydana gelen derin çatlaklar ve görüş ayrılıkları, komitenin parçalanmasına yol açtı. Bu tasfiye hareketi neticesinde, kamuoyunda 14'ler olarak adlandırılan grup içerisinde yer alan Esin, görevinden uzaklaştırılarak İspanya'nın başkenti Madrid'e sürgüne gönderildi.
Sürgünden Siyasete ve Gazeteciliğe Geçiş
Madrid'deki zorunlu ikamet dönemi iki yıl sürdü. Sürgün hayatının tamamlanmasının ardından, 1962 senesinde vatan topraklarına geri dönen Esin, sivil hayatta kendine yeni bir yol çizmeye karar verdi. Askerlik ceketini çıkardıktan sonra rotasını siyasete çevirdi ve 1965 yılında düzenlenen genel seçimlerde Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi saflarından milletvekili adayı oldu. Bu seçimde parlamentoya girmeyi başaramamış olsa da parti teşkilatındaki ağırlığı ve birikimi sayesinde 1967 yılına kadar aynı partinin Genel Başkan Yardımcılığı koltuğunda oturmaya devam etti. Siyasi faaliyetlerinin yanı sıra Türk basın hayatına da yön veren adımlar attı. Medya dünyasına adım atarak 1974 ile 1978 yılları arasında dönemin etkili yayın organlarından biri olan Vatan gazetesini genel yönetici olarak sevk ve idare etti. Gazetecilik yaptığı bu dört yıllık süreç, onun toplumsal meselelere bakışını ve entelektüel kimliğini daha da pekiştirdi. Gazete yönetimi esnasında edindişi tecrübeler, sonraki ticari faaliyetlerine de güçlü bir zemin hazırladı.
Ticari Faaliyetleri, Kitabı ve Vefatı
Gazete yönetiminin ardından ticaret dünyasına atılan Esin, burada da adından söz ettirmeyi başardı. İş dünyasındaki yatırımları özellikle şu alanlarda öne çıktı:
- Uluslararası nakliyecilik alanındaki yatırımları
- Turizm sektöründeki girişimleri
- Oto kiralama (rentacar) hizmetleri
Uzun yıllar süren yoğun çalışma hayatının ardından kurduğu işleri çocuklarına devrederek aktif ticaretten çekildi. Emeklilik dönemini toplumsal çalışmalar yürütmeye ve tarihi araştırmalar yapmaya adadı. Yaşadığı tarihi süreçleri gelecek nesillere aktarmayı bir görev bilen eski subay, kaleme aldığı Devrim ve Demokrasi Bir 27 Mayısçının Anıları isimli eseriyle Türk siyasi literatürüne önemli bir kaynak kazandı. Esin, 6 Ocak 2020 tarihinde İstanbul'da 91 yaşında hayata veda etti. Vefatının ardından düzenlenen cenaze töreninde naaşı Üsküdar Selimiye Camii'nden kaldırılarak memleketi olan Çanakkale'nin Biga ilçesine nakledildi. Önemli tarihi figür, Biga Şehir Mezarlığı'nda toprağa verilerek son yolculuğuna uğrandı.