Hayatı ve askerî kariyeri
Adnan Tanrıverdi, 8 Kasım 1944'te Konya'nın Akşehir ilçesinde doğdu ve 4 Ağustos 2024'te Başakşehir'de öldü. Türk asker, savunma danışmanı ve iş insanıdır; Fransızca bilirdi. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Zooloji Bölümü'nde öğrenim gördükten sonra 1964'te Kara Harp Okulu'na girdi ve 1966'da topçu subayı olarak mezun oldu. 1967'de Topçu ve Füze Okulu Subay Temel Kursu'nu ikincilikle bitirdi, Mart 1967'de teğmenliğe yükseltildi ve aynı yıl Füsun Tanrıverdi ile evlendi.
Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde yaklaşık otuz yıl görev yaptı ve 1992'de tuğgeneral rütbesine yükseltildi. Görev süresince Gayrinizami Harp Kursu eğitimi aldı; görev yaptığı kurumlar arasında Genelkurmay Özel Harp Dairesi Başkanlığı ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı da vardı. 1996'da irticai faaliyetlere karıştığı şüphesiyle emekli edildi. Emekliliğinin ardından, görev döneminde dinî faaliyetleri askerî yapı içinde teşvik ettiği yönünde iddialar gündeme geldi; Genelkurmay eski İstihbarat Başkanı emekli Korgeneral İsmail Hakkı Pekin, onun görev yaptığı birliklerde dinî yapılanmalar oluşturmaya çalıştığını ileri sürdü. Tanrıverdi bu iddiaları reddetti.
SADAT'ın kuruluşu ve faaliyetleri
Tanrıverdi, 28 Şubat 2012'de Uluslararası Savunma Danışmanlık İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ni (SADAT) kurdu. Şirket, resmî açıklamalarında savunma organizasyonu, askerî danışmanlık, iç güvenlik eğitimi ve savunma sanayi alanlarında faaliyet yürüttüğünü belirtir. İnternet sitesindeki misyon açıklamasında, İslam ülkeleri arasında savunma sanayii ve askerî iş birliğinin geliştirilmesi hedefi yer alır. Şirketin eğitim programları arasında kara harekâtı, keskin nişancılık, koruma, sabotaj ve tahrip eğitimi, topçu ve havan ileri gözetleyiciliği ile tank ve zırhlı araç avcılığı gibi başlıklar sayılmıştır. Basında bazı haberlerde bu eğitimlerin gerilla savaşı ve kontrgerilla faaliyetleriyle ilişkilendirildiği iddia edilmiştir.
Tartışmalar
SADAT, özellikle Suriye İç Savaşı sürecinde tartışmaların odağında yer aldı. Meclis'te muhalefet milletvekilleri verdikleri soru önergelerinde şirketin faaliyetlerini ve bazı silahlı gruplarla ilişkili olduğu yönündeki iddiaları gündeme taşıdı. CHP milletvekili Fikri Sağlar'ın önergesinde şirketin Türk Silahlı Kuvvetleri'ne alternatif bir yapı oluşturduğu ve Suriye'de radikal gruplara eğitim verdiği iddialarının araştırılması istendi. SADAT bu suçlamaları reddetti; herhangi bir ülke veya örgüte gayrinizami harp eğitimi verilmediğini, eğitim kampı bulunmadığını ve IŞİD ya da başka bir silahlı örgütle bağlantısı olmadığını belirtti, faaliyetlerinin Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde yürütüldüğünü savundu. 13 Mayıs 2022'de CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu SADAT'ın genel merkezi önünde protesto düzenledi ve şirketin paramiliter bir yapı olduğunu öne sürdü.
Cumhurbaşkanlığı danışmanlığı
15 Temmuz 2016 darbe girişiminin hemen ardından, 17 Temmuz 2016'dan Ocak 2020'ye kadar Cumhurbaşkanlığı bünyesinde güvenlik, savunma ve askerî strateji alanlarında danışmanlık yaptı. Üsküdar Üniversitesi iş birliğiyle düzenlenen 3. ASSAM İslam Birliği Kongresi'ndeki konuşması kamuoyunda büyük ses getirdi ve ardından görevinden istifa etti. 2017'de yayımladığı "Filistin Sorunu Nasıl Çözülür?" başlıklı yazısında sorunun ancak İsrail'in askerî gücünü dengeleyecek bir kapasiteyle çözülebileceğini savundu; Gazze'ye deniz, Ramallah'a hava koridoru açılmasını, İslam ülkeleri arasında savunma iş birliği ve uzun vadede bir "İslam Birliği" kurulmasını önerdi.
Benzer kişiler
- Ali Kırca (Akşehir Doğumlu)
- Kadir Manga (Akşehir Doğumlu)
- Selahattin Demircioğlu (Asker)
- Habil Küçük (Asker)
- Bahtiyar Ersay (Asker)
- Kenan Altunç (İş İnsanı)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Adnan Tanrıverdi maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.