Türkiye'nin fırtınalı 68 kuşağı döneminde, sosyalist hareketin en aktif ve öncü isimlerinden biri olan Kadir Manga, Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu'nun (THKO) kurucuları arasında yer aldı. 1947 yılında Konya'nın Akşehir ilçesinde dünyaya gelen Manga, öğrenim hayatından silahlı mücadeleye uzanan kısa ama son derece hareketli ömrünü, 31 Mayıs 1971 tarihinde Kahramanmaraş'ın Nurhak bölgesinde emniyet güçleriyle girdiği çatışmada Sinan Cemgil ve Alparslan Özdoğan ile birlikte yitirdi. Gençlik yıllarında Erzurum'da başlattığı örgütlenme faaliyetlerini zamanla Filistin kamplarına ve nihayetinde Türkiye'nin dağlarına taşıyan devrimci lider, arkadaşları Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan'ın serbest kalması için çıktığı son operasyonda hayatını kaybetti.
Erzurum'dan Filistin'e Uzanan Devrimci Arayış
Kadir Manga, ilkokul ve ortaokul eğitimini doğup büyüdüğü Akşehir'de tamamladıktan sonra lise yılları için İzmir'in yolunu tuttu. Eğitim hayatındaki bu coğrafi değişim, onun gelecekteki geniş örgütlenme yeteneğinin ilk adımlarını oluşturdu. 1967 yılına gelindiğinde, Erzurum Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi'nin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'ne kaydolarak yüksegörenimine başladı. Üniversiteye adım atar atmaz aktif siyasete yönelen Manga, aynı sene kurulan Fen-Edebiyat Fakültesi Fikir Kulübü'nün kurucu başkanı seçildi. Bu görev, onun liderlik vasıflarını ortaya koyan ilk resmi basamak oldu. Erzurum'daki gençlik hareketini canlandırmak için yoğun çaba harcayan Manga, kısa sürede Fikir Kulüpleri Federasyonu (FKF) bünyesinde de sorumluluk üstlendi. Aynı yıl FKF Erzurum Sekreterliği yönetim kuruluna girerek Doğu Anadolu'daki öğrenci muhalefetinin merkezine yerleşti. 1968 yılı boyunca hem öğrenci derneği seçim kampanyalarını yürüttü hem de arkadaşları için eğitim çalışmalarını başarıyla organize etti. Çalışkanlığı ve teorik birikimi sayesinde, 4 Ocak 1969'da toplanan FKF Olağan Kongresi'ne Erzurum delegesi sıfatıyla katıldı. Kongrede büyük destek görerel FKF Genel Sekreterliği yönetim kurulu üyeliğine seçilmeyi başardı. Manga, 1969 yılı sonlarına kadar Erzurum Atatürk Üniversitesi sınırlarını aşarak çevre illerdeki devrimci eylemlerin de baş organizatörü oldu. Bölgedeki tüm önemli sokak ve üniversite protestolarını bizzat yönetti. Bu yoğun temponun ardından, 1969 yılının aralık ayında Hüseyin İnan'dan gelen tarihi bir davetle hayatının dönüm noktasını yaşadı. Hüseyin İnan'ın çağrısı üzerine Filistin'e gitti. El Fetih kamplarında silahlı eğitim aldı. Türkiye'ye geri döndüğünde ise güvenlik güçlerince Diyarbakır'da yakalandı. Sekiz ay boyunca Diyarbakır Cezaevi'nde tutuklu kaldı.
THKO'nun Kuruluşu ve Dağ Kadrosu
Tahliyesinin ardından inancından geri adım atmadı. Doğrudan Ankara'nın yolunu tuttu. Merkezi Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde (ODTÜ) bulunan ve Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) adını alan silahlı örgütün dağ kadrosuna katıldı. Türkiye'de sosyalist bir devrim gerçekleştirmek amacıyla kırsal alanda gerilla mücadelesi yürütmeyi hedefleyen grubun en aktif üyelerinden biri haline geldi. 12 Mart Muhtırası'nın ilan edildiği o kritik günde, THKO'nun kır örgütlenmesiyle birlikte dağdaydı. Muhtıra sonrasında ülkedeki siyasi atmosfer hızla gerilirken, THKO'nun lider kadrosundan Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan emniyet güçleri tarafından yakalandı. Bu durum, dağdaki militan kadroyu acil bir eylem planı yapmaya sevk etti. Kadir Manga'nın aktif olarak yer aldığı devrimci mücadele sürecinin önemli durakları şunlardır:
- Erzurum Atatürk Üniversitesi: Fikir Kulübü kurucu başkanlığı ve öğrenci derneği eylemleri.
- Filistin El Fetih Kampları: Silahlı mücadele eğitimi ve askeri hazırlık süreci.
- Nurhak Dağları: THKO'nın kır örgütlenmesi ve Kürecik Radar Üssü eylem planı.
Manga'nın da dahil olduğu yedi kişilik özel bir THKO ekibi kuruldu. Ekibin temel amacı, Malatya'da bulunan Kürecik Radar Üssü'nü basarak buradaki Amerikan askeri personelini rehin almaktı. Bu rehineler karşılığında ise cezaevindeki Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının serbest bırakılmasını talep edeceklerdi.
Nurhak Dağları'nda Sonlanan Yolculuk
Büyük bir gizlilikle planlanan eylem için harekete geçen yedi kişilik devrimci grup, hedeflerine ulaşmak amacıyla zorlu arazi koşullarında ilerledi. Takvimler 31 Mayıs 1971 tarihini gösterdiğinde, ekip Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesine bağlı olan İnekli köyü yakınlarında kısa bir mola verdi. Ancak jandarma birlikleri grubun izini sürmüştü. Mola yerinde grubun etrafı sarıldı. Askerlerin "teslim olun" çağrısına silahlı karşılık veren THKO militanları ile güvenlik güçleri arasında amansız bir çatışma başladı. Kadir Manga, bu çatışma esnasında arkadaşları Sinan Cemgil ve Alparslan Özdoğan ile birlikte hayatını kaybetti. Henüz yirmi dört yaşındayken yaşamını yitiren Manga, Türkiye'nin 68 kuşağı ve sol hareketinin hafızasında derin izler bıraktı. Akşehir'den başlayıp Erzurum, Filistin ve nihayet Nurhak Dağları'nda son bulan bu yaşam öyküsü, Türkiye'nin en çalkantılı siyasi dönemlerinden birinin canlı bir vesikası olarak tarihe geçti.