Kadir Savun, Yeşilçam'ın o unutulmaz, babacan ve güven veren çehresi olarak hafızalara kazınan usta bir oyuncudur. 15 Ağustos 1926 tarihinde Erzincan'ın İliç ilçesine bağlı Doruksaray köyünde dünyaya gözlerini açan sanatçı, Türk sinemasında dürüstlüğün ve şefkatin simgesi haline geldi. Emniyet teşkilatında görev yapan babası Osman Savun'un tayini sebebiyle henüz beş yaşındayken, 1931 yılında ailesiyle birlikte İstanbul'a adım attı. Trabzon kökenli bir annenin evladı olan Kadir Savun, altı erkek kardeşin ikincisiydi. Nişantaşı'nda tamamladığı ilk ve orta öğreniminin ardından Kabataş Lisesi'ne kaydolsa da buradaki eğitimini yarıda bırakmayı tercih etti. Hayatın erken yaşlarında banka memurluğu ve harp okulu çalışanlığı gibi farklı işlerde deneyim kazandı. Sinema dünyasıyla ilk teması ise evlerinin yakınındaki And Film bünyesinde set işçisi olarak çalışmaya başlamasıyla gerçekleşti.
Set İşçiliğinden Beyaz Perdenin Zirvesine
Sinema sektörüne attığı ilk adımlarda bu alandan pek hoşlanmayan Kadir Savun, bir dönem şoförlük yaparak geçimini sağlamaya çalıştı. Ancak sinema tutkusu onu yeniden içine çekti ve yönetmen Faruk Kenç'in asistanlığında And Film çatısı altında yapım amirliği görevini üstlendi. Bu süreçte kast direktörlüğü yaparak oyuncu seçimleriye de yakından ilgilendi. Kamera arkasındaki bu yoğun mesainin ardından, 1949 yılında vizyona giren "Üvey Baba" filmindeki Jandarma Astsubayı rolüyle nihayet kamera karşısına geçti. Bu ilk oyunculuk denemesi, yaklaşık 400 filmde boy göstereceği uzun ve görkemli bir kariyerin kapılarını araladı. Sert ve otoriter fiziki duruşunun ardında barındırdığı sıcacık kalbiyle seyircinin gönlünde taht kurdu. 1960'lı yıllara gelindiğinde oyuncu arkadaşı Suphi Kaner ile ortaklaşa Azim Film şirketini kurarak yapımcılık kulvarında da şansını denedi. Kemal Film ve yönetmen Osman Seden'in vazgeçilmez oyuncularından biri olarak Türk sinema tarihine adını altın harflerle yazdırdı.
Unutulmaz Karakterler ve Sinemadaki Mirası
Kadir Savun, canlandırdığı her karaktere kendi ruhundan derin izler katmayı başardı. "Bir Teselli Ver" filmindeki babacan demirci ustası, "Dertler Benim Olsun"daki iyi yürekli esnaf ve "Batsın Bu Dünya" filminde pederşahi düzenin sınırlarını reddeden motorcu rolleriyle toplumsal hafızada yer edindi. "Hatasız Kul Olmaz" filminde merhamet dolu bir imama hayat verirken, "Ben Topraktan Bir Canım" eserinde ise koğuş ağası Ömer karakteriyle izleyicinin karşısına çıktı. Yeşilçam'ın en verimli dönemlerinde sayısız kült yapımda rol aldı. Sinemadaki üstün yeteneği ödüllerle de taçlandırıldı. 1961 yılındaki Türk Filmleri Yarışması'nda "Gecelerin Ötesi" filmindeki performansıyla, 1963 yılında ise 1. Sinema Ekspres Dergisi Ödülleri'nde "İkimize Bir Dünya" filmindeki başarısıyla En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödüllerine layık görüldü.
Kadir Savun'un sinema kariyeri boyunca rol aldığı en önemli ve hafızalara kazınan filmlerden bazıları şunlardır:
- Gecelerin Ötesi (1960)
- Yılanların Öcü (1962)
- İkimize Bir Dünya (1962)
- Deli Yusuf (1975)
- Bodrum Hakimi (1976)
- Zübük (1980)
- Arabesk (1988)
Zorluklarla Dolu Özel Yaşamı
Sanatçının özel hayatı, sinemaya adım attığı ilk yıllarda büyük bir trajediyle sarsıldı. İlk evliliğini yaptığı Saffet Hanım, henüz çocuk sahibi olamadan genç yaşta hayata gözlerini yumdu. Bu kaybın ardından, kendisini çok seven Saffet Hanım'ın ailesinin isteğiyle merhumenin kız kardeşi Nermin Hanım ile ikinci evliliğini gerçekleştirdi. Bu evlilikten dünyaya gelen kızına, o dönem izlediği "Yılanların Öcü" filmindeki güçlü kadın fiürü Iraz ana karakterinden çok etkilenerek Aliye Iraz ismini verdi. Hem sinemada hem de televizyon ekranlarında "Denizin Kanı" gibi yapımlarla adından söz ettiren usta aktör, oyunculuk çalışmalarını 1990 yılına kadar aralıksız sürdürdü. Kadir Savun, 10 Ekim 1995 tarihinde İstanbul'da mücadele ettiği akciğer kanseri nedeniyle 69 yaşında yaşama veda etti.