Kadir Topbaş, 1945 yılında Artvin'in Yusufeli ilçesinde dünyaya gelen ve yaptığı çalışmalarla tanınan Türk mimar, iş insanı ve yerel yöneticidir. Uzun yıllar sürdürdüğü mesleki çalışmalarının ardından siyasete atılan Topbaş, 2004-2017 yılları arasında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Bu metropolün tarihinde üst üste üç kez yerel seçim kazanan ilk başkan olma unvanını elde ederek kentin modern dönüşümüne yön vermiştir.
Gençlik Yılları, Mimarlık Eğitimi ve Akademik Çalışmaları
Topbaş, İkinci Dünya Savaşı yıllarında annesinin Artvin Yusufeli'ndeki Altıparmak köyünde bulunduğu sırada, 8 Ocak 1945 tarihinde doğmuştur. Henüz üç aylık bir bebekken İstanbul'a getirilmiştir. Öğrenim hayatına Işık Lisesi bünyesinde adım atıp, bu süreci İstanbul İmam Hatip Lisesi mezuniyetiyle tamamlamıştır. Yükseköğrenimini iki farklı alanda başarıyla nihayete erdirmiştir. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden 1972 senesinde mezun olduktan sonra, 1974 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Mimarlık Bölümü'nü bitirmiştir. Eğitimini akademik boyuta taşıyarak İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi ve Arkeoloji Bölümü'nde doktora derecesi almıştır. Buradaki doktorasını 'Hidiv Kasrı ve Boğaziçi Sivil Mimarisindeki Yeri' başlıklı teziyle tamamlamıştır. Mesleki yaşamında uzun seneler serbest mimar olarak çalışmıştır. Ticaret alanında ise bir dönem aile şirketlerinin yönetiminde aktif olarak bulunmuştur.
Belediye Başkanlığı ve Tarihi İstanbul Dönemi
Kadir Topbaş'ın yerel yönetimlerdeki ilk önemli vazifesi, 1994 ile 1998 yılları arasında dönemin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'a danışmanlık yapmasıyla şekillenmiştir. Bu dönemde belediyeye bağlı olan saray, kasır ve tarihi eserlerin restorasyon projelerine katkı sunmuştur. Ayrıca Kültür Bakanlığı bünyesindeki İstanbul 1 Numaralı Kültür Varlıkları Koruma ve Anıtlar Kurulu'nda başkan yardımcısı olarak yer almıştır. Siyasi kariyerinde ilk adaylık deneyimini 1996 ara yerel seçimlerinde Refah Partisi'nden Bakırköy Belediye Başkanlığı için yaşamış, fakat seçilememiştir. Ardından 1999 seçimlerinde Fazilet Partisi çatısı altında katıldığı yarışı kazanarak Beyoğlu Belediye Başkanı olmuştur. Beyoğlu'ndaki görevi esnasında kentsel yenilenmeyi amaçlayan 'Güzel Beyoğlu' projesine imza atmıştır. Mimari projesini bizzat tasarladığı Kasımpaşa Kapalı Spor Salonu Kompleksi ile Eğitim ve Sosyal Tesislerini halkın hizmetine sunmuştur. Bu adımlar onu 28 Mart 2004 tarihindeki yerel seçimlerde AK Parti'nin İstanbul adayı yapmış ve başkanlığına taşımıştır. 2009 ve 2014 yıllarındaki seçimlerde de İstanbulluların güvenini tazeleyen Topbaş, üst üste üç seçim kazanan ilk büyükşehir belediye başkanı olmayı başarmıştır. Görevinden 2017 senesinde istifa ederek ayrılmıştır.
Uluslararası Temsiliyet ve Sivil Toplum Çalışmaları
Topbaş, yerel yönetim tecrübesini uluslararası platformlara taşıyarak dünya kentleri arasında köprüler kurmuştur. Birleşmiş Milletler nezdinde dünya kentlerinin çatı örgütü sayılan UCLG bünyesinde 2007 yılından itibaren eş başkanlık yapmıştır. Teşkilatın 2010 yılındaki kongresinde ise başkanlık makamına seçilerek bu göreve gelen ilk Türk yerel yönetici unvanını almıştır. Fas'ın Rabat kentinde 130'a yakın ülkeden üç binden fazla delegenin katılımıyla 2013'te düzenlenen genel kurulda da tek aday olarak yeniden başkan seçilmiştir. Bu küresel liderliğin yanında 2011 senesinde Birleşmiş Milletler Yerel Yönetimler Danışma Komitesi (UNACLA) başkanlığı görevini üstlenmiştir. Bölgesel olarak ise 2011-2013 yılları arasında Asya Belediye Başkanları Forumu (AMF) liderliğini yürütmüştür. Ayrıca 2009-2017 yıllarında Türkiye Belediyeler Birliği Başkanlığı yaptı. Bunun yanı sıra yerel ve kültürel kalkınmayı destekleyen pek çok kuruluşta da etkin görevler üstlenmiştir:
- İstanbul Kalkınma Ajansı başkan yardımcılığı,
- İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Koordinasyon Kurulu üyeliği,
- İstanbul Modern yönetim kurulu üyeliği,
- Tarih ve Çevre Vakfı (TAÇ Vakfı) mütevelli heyeti ve yönetim kurulu üyeliği.