Guy Fawkes Kimdir?

Guy Fawkes, 13 Nisan 1570'te York, İngiltere'de dünyaya geldi. Asıl adı Guido Fawkes olan bu İngiliz asker, 5 Kasım 1605'teki Barut Komplosu'ndaki rolüyle tarihe geçti. Protestan baskısına karşı durmak amacıyla İngiltere Parlamento Binası'nı havaya uçurmayı planlayan komplocu grup içinde en kritik görevi üstlenen kişi oldu. Bugün hâlâ dünya genelinde sistem karşıtı hareketlerin sembolü olarak anılır.

Erken Yaşam ve Dine Geçiş

Anne ve Elisabeth adında iki kız kardeşi olan Fawkes, sekiz yaşında babasını yitirdi. Annesi bu dönemde Katolik bir erkekle yeniden evlendi. Üvey babasının etkisiyle büyüyen Fawkes, 1593 yılında Katolikliği benimsedi. Bu dini dönüşüm, hayatının sonraki seyrini köklü biçimde belirledi. 1590'da Maria Pulleyn ile evlenen Fawkes, kısa süre sonra inançla beslenen maceracı ruhunu eyleme dökmeye hazırlanıyordu.

Avrupa'daki Askerlik Yılları

Protestant İngiltere'den ayrılarak 1592'de Hollanda'daki İspanyol ordusuna katılan Fawkes, burada savaş deneyimi kazandı. 1596'da Fransa'daki İspanyol kontrolündeki Calais'te görev aldı. Asıl adını 1600'deki Nieuport Savaşı'nda duyurdu; bu çatışmada aldığı yara ve sergilediği cesaret, askeri çevrelerdeki itibarını pekiştirdi.

1603'te İspanya'ya giden Fawkes, Katolik Kral III. Philip'e İngiltere'ye karşı savaşmak istediğini iletti. Kral bu teklifi reddetti. Bir yıl sonra, Flamanlar'a karşı cephede savaşırken Thomas Wintour ile tanıştı. Wintour, onu Kral I. James'e yönelik hazırlanan suikast planına davet etti.

Barut Komplosu ve İdam

1604'te İngiltere'ye dönen Fawkes, Robert Catesby, John Wright, Christopher Wright, Robert Wintour, Thomas Percy ve Bates gibi isimlerden oluşan komplo grubuyla bir araya geldi. On sekiz ay boyunca planlanan eylem şuydu: Westminster Sarayı'nın altındaki mahzen kiralanacak, buraya 36 fıçı barut yerleştirilecek ve Kral ile parlamentonun bir arada bulunduğu Aristokrasi Zirvesi sırasında bina havaya uçurulacaktı.

Komplo, gruba sonradan katılan Francis Tresham'ın Katolik akrabası Lord Monteagle'ı 5 Kasım'da parlamentoya gitmemesi için uyarması üzerine deşifre oldu. Fawkes, 5 Kasım 1605 gece yarısı mahzende dolu barut fıçılarının yanında yakalandı. Ağır işkenceye maruz bırakılarak diğer komplocuların isimlerini vermek zorunda kaldı. Vatan hainliği suçundan yargılanan Fawkes, 31 Ocak 1606'da Londra'da sarayın karşısında idam edildi. Parçalara ayrılan cesedi, halk arasında korku ve ibret mesajı olarak ülkenin dört bir yanına gönderildi.

İngiliz Parlamentosu, komplonun başarısızlıkla sonuçlanmasını kutlamak amacıyla 5 Kasım'ı ulusal şükran günü ilan etti. Bu gelenek ilk kez 1606'da kutlandı ve günümüzde de Guy Fawkes Gecesi adıyla Birleşik Krallık'ta havai fişek şenlikleriyle sürdürülmektedir.

Maske ve Kültürel Miras

19. yüzyılın sonlarından itibaren Fawkes'in imgesi yavaş yavaş dönüşmeye başladı. Nefret uyandıran bir vatan haini figüründen, otoriteye meydan okuyan simgesel bir karaktere evrildi. 1982'de yayımlanmaya başlayan V for Vendetta çizgi romanı, bu dönüşümün hızlanmasında belirleyici rol oynadı. 2006'da gösterime giren film uyarlamasında illüstratör David Lloyd, hikâyenin isyancı kahramanı V'ye kırmızı yanaklı, ince sakallı ve uçları kıvrık bıyıklı Guy Fawkes maskesi giydirdi.

O günden bu yana maske, dünya genelindeki sistem karşıtı gösterilerin evrensel sembolüne dönüştü. Hugo Weaving ve Natalie Portman'ın oynadığı filmde yer alan "İnsanlar hükümetlerden korkmamalı, hükümetler insanlardan korkmalı" repliği bu simgeciliği pekiştirdi. Tarihte suçlu sayılan biri, postmodern muhalefet kültürünün en tanınan yüzlerinden birine dönüştü.