Kürt asıllı Türk yazar, çevirmen ve dilbilimci olan Zana Farqînî, 1967 yılında Diyarbakır'ın Silvan ilçesinde dünyaya gelerek, yaşamı boyunca Kürt dilinin gelişimine ve kültürel birikimine büyük katkılar sunan önemli bir aydındır. İlk ve orta öğrenimini Silvan'da tamamlayan araştırmacı, lise ve yükseköğrenim hayatı için İstanbul'un yolunu tutmuştur. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü'nden mezun olmuştur. Üniversite yıllarında kültürel çalışmalara yönelmiştir.
Sanat ve Edebiyat Yolculuğunun Başlangıcı
İstanbul'da Mezopotamya Kültür Merkezi bünyesinde aktif faaliyet yürüten Farqînî, buradaki müzik çalışmalarına da katkı sunmuştur. MKM çatısı altında müzikal üretimler yapan Koma Çiya grubunun kurucuları arasında yer almıştır. Aynı zamanda grubun dinleyicilerle buluşan 'Rozerîn' adlı albüm çalışmasında solist olarak görev üstlenmiştir. Müzikal çalışmalarının yanı sıra Kürtçe yazın dünyasındaki ilk adımlarını Rewşen dergisi aracılığıyla atmıştır. Kısa sürede bu derginin yazı işleri kadrosuna dahil olarak yayıncılık hayatına başlamıştır.
Basın Hayatı ve Yayın Yönetmenliği
Edebi çalışmalarını medya alanına da taşıyarak Welat gazetesinde bir dönem muhabirlik yapmıştır. Basın sektöründeki deneyimini artıran Farqînî, ardından Kürtçe olarak basılan Welatê Me gazetesinin kuruluş süreçlerinde yer almıştır. Bu gazetenin ilk yazı işleri müdürlüğünü üstlendikten sonra, ilerleyen dönemde genel yayın müdürlüğü görevine getirilmiştir. Gazetecilik kariyerini Azadiya Welat gazetesinin kuruluş kadrosunda yer alarak daha da ileriye taşımıştır. Yeni kurulan bu gazetede genel yayın müdürü olarak görev yapmış ve basındaki etkinliğini sürdürmüştür. Yazıları pek çok farklı mecrada yayımlanmıştır.
İstanbul Kürt Enstitüsü ve Dil Ödülü
Enstitü bünyesindeki kurumsal çalışmalarına 1997 yılında adım atan yazar, 2008 yılına kadar çeşitli idari kademelerde önemli sorumluluklar almıştır. İdari deneyiminin ardından kurumun Kürtçe bölüm başkanlığı görevini yürüterek dil araştırmalarını akademik boyutta devam ettirmiştir. Kürtçe diline sunduğu kapsamlı katkılar sebebiyle, 2005 yılında Feqî Huseyn Sağnıç Dil Ödülü'ne layık görülmüştür. Bu prestijli ödül, enstitünün kurucu üyelerinden olan ve 2003 yılında vefat eden Feqî Huseyn Sağnıç adına verilmektedir. 2011 yılında düzenlenen enstitünün üçüncü olağan kongresinde başkan seçilen Farqînî, halen bu görevini sürdürmektedir.
Dilbilimci Farqînî'nin dil, edebiyat ve toplumsal konuları ele alan geniş kapsamlı makaleleri, uzun yıllar boyunca çok sayıda süreli yayında, günlük gazetede ve çeşitli internet mecralarında yayımlanarak geniş kitlelere ulaşmıştır. Yazarın yazınsal birikimini paylaştığı basılı dergiler şunlardır:
- Welat, Welatê Me ve Azadiya Welat gazeteleri ile bu gazetenin eki olan Tûrik,
- Rewşen, Jiyana Rewşen, Zend, Zembîlfiroş, Tîroj ve Avaşîn dergileri,
- Ayrıca köşe yazarlığı yaptığı Özgür Gündem gazetesidir.
Makalelerinin dijital dünyada yayımlandığı internet platformları ise şunlardır:
- Rojev ve Gerdûn,
- Amidakurd,
- Amude.com portalıdır.