Amerikan sinema tarihinin en özgün ve üretken yaratıcılarından biri olan yönetmen, yazar, aktör ve klarnet sanatçısı Woody Allen, 1 Aralık 1935 tarihinde Brooklyn, New York'ta dünyaya gelmiştir. Gerçek adı Allen Stewart Konigsberg olan usta sanatçı, sinema salonlarından esinlenerek kurguladığı trajikomik dünyasını beyaz perdeye taşımıştır. Sanatçı bu sayede dünya çapında tanınan bir efsaneye dönüşmüştür. Kendi kaleme aldığı nitelikli senaryoları yönetirken aynı zamanda bu yapımların başrolünü de üstlenen sanatçı, nevrotik New York entelektüeli karakteriyle sinemaseverlerin zihninde silinmez bir yer edinmiştir.
Çocukluktan Sahne Işıklarına: Sinema Tutkusunun Doğuşu
Henüz üç yaşındayken annesiyle "Pamuk Prenses" filmini izlemiştir. Bu gösterim onun sinemanın büyüleyici dünyasıyla tanışmasını sağlamıştır. Böylece beyaz perde küçük Allen için adeta ikinci bir sığınak haline gelmiştir. Çocukluk yıllarında Billy Wilder imzalı "Double Indemnity" filmine büyük hayranlık duyan genç yetenek, erken yaşlardan itibaren yazmaya büyük bir ilgi göstermiştir. 1952 yılının bahar aylarında adını resmen Woody Allen olarak değiştirmiştir. Sanatçı, henüz 16 yaşındayken utangaç yapısı nedeniyle kendi ismini gizlemeyi tercih etmiştir. Bu dönemde yerel gazetelere çeşitli mizahi espriler kaleme almıştır. Bu üretkenliği zamanla dikkat çekmiş ve 1961-1964 yılları arasında gerçekleştirdiği stand-up performansları sayesinde sinema sektörüyle yollarının kesişmesini sağlamıştır.
1965 yılında senaryosunu yazdığı ve oyuncu kadrosunda yer aldığı "What's New Pussycat" filmi, onun kariyerinde önemli bir başlangıç oluşturmuştur. Ancak filmin yapımcılar tarafından değiştime uğratılmasından hoşnut kalmayan Allen, o andan itibaren kendi yönetmeyeceği hiçbir sinema filmi için kalem oynatmama kararı almıştır. "Casino Royale" filminde aktör olarak boy gösterdikten sonra, 1966 yılında eleştirmenlerin beğenisini toplayan ilk yönetmenlik denemesi "What's Up Tiger Lily"yi çekmiştir. Ardından gelen 1969 yapımı "Take the Money and Run" filminin elde ettiğı başarıyla yönünü çizen usta sinemacı, prestijli yapım şirketi United Artists ile uzun soluklu bir anlaşmaya imza atarak bağımsız sinemada sağlam bir zemin edinmiştir.
Karmaşık Aşk Hayatı ve Sinemaya Yansımaları
Sanatçının fırtınalı özel yaşamı ve ikili ilişkileri, sinema dilini ve senaryolarını doğrudan besleyen en önemli unsurlardan biri olmuştur. Felsefe öğrencisi Harlene Rosen ile 1954 yılında gerçekleştirdiği ilk evliliği 1962'de sona eren Allen, 1966 yılında oyuncu Louise Lasser ile evlenmiş ancak bu birliktelik de 1969 yılında boşanmayla neticelenmiştir. Broadway sahnesinde sergilediği "Play It Again, Sam" oyununda birlikte çalıştığı Diane Keaton ile yaşadığı ilişki ise hem özel hayatını hem de mesleki kariyerini derinden etkilemiştir. Birlikte çektikleri "Annie Hall" filmi sinema tarihinin en seçkin klasikleri arasına girmeyi başarmıştır.
1980'li yılların hemen başında ünlü oyuncu Mia Farrow ile 12 yıl sürecek fırtınalı bir birlikteliğe adım atan yönetmen, bu dönemde iki çocuk evlat edinmiştir. Ancak çiftin ayrılığının ardından Farrow'un üvey kızı Soon-Yi Previn ile Allen arasında başlayan ilişki kamuoyunda büyük bir yankı uyandırmıştır. Aralarında hiçbir zaman bir baba-kız ilişkisi bulunmadığını savunan çift, 1997 yılında dünya evine girmiş ve sonrasında iki çocuğu daha ailelerine katmıştır.
Klarnet, Okulsuzluk ve Otuz Yıllık Terapi Serüveni
Eğitim sistemine ve resmi kurumlara karşı her zaman mesafeli olan usta yönetmen, akademik hayatı hiçbir zaman benimseyememiştir. Espri anlayışından yoksun öğretmenleriyle sürekli çatışan ve komik cevapları yüzünden sürekli düşük notlar alan Allen, sonunda eğitim gördüğü New York Üniversitesi'nden uzaklaştırılmıştır. Hayatının tam 30 yılını psikanaliz seanslarına ayırmıştır. Haftada bazen üç kez terapi koltuğuna oturan sanatçı, bu derin kişisel deneyimlerini filmlerinde mizahi bir dille yoğurarak izleyiciyle paylaşmıştır. 15 yaşından beri her gün düzenli olarak klarnet çalan sanatçı, bugün halen bu alışkanlığını sürdürmektedir.
Usta sinemacının kariyeri boyunca dünya sinemasına kazandırdığı ve eleştirmenlerden büyük alkış alan seçkin filmlerden bazıları şunlardır:
- Annie Hall (1977) - Entelektüel ilişkileri ve modern ilişki çıkmazlarını mizahi bir dille ele alan öncü yapıt.
- Hannah and Her Sisters (1986) - Aile ilişkilerini ve karmaşık aşk bağlarını derinlemesine inceleyen dramatik komedi.
- Everyone Says I Love You (1997) - Allen'ın özgün sinematografisini müzikalle buluşturan ürelimi.
- Everything You Always Wanted To Know About Sex (1972) - İnsan cinselliğini absürt komedi ögeleriyle hicveden çarpıcı film.
- Match Point (2005) - Usta yönetmenin Avrupa döneminde çektiği, şans ve ihtiras temalarını işleyen gerilim yüklü başyapıtı.