Kimdir?
Thomas Woodrow Wilson, 28 Aralık 1856'da ABD'nin Virginia eyaletindeki Staunton şehrinde doğmuş, 3 Şubat 1924'te 67 yaşında ölmüş Amerikalı akademisyen, tarihçi ve siyasetçidir. Amerika Birleşik Devletleri'nin 28. başkanıdır. İskoç ve İrlanda kökenlidir ve dört çocuklu bir ailenin üçüncü çocuğudur.
Eğitimi ve akademik hayatı
1873-74'te Davidson Koleji'nde okudu, sonra New Jersey Koleji'ne (şimdiki Princeton Üniversitesi) geçti; siyasi felsefe ve tarih okudu. 1879'da Princeton'dan mezun olduktan sonra Virginia Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydoldu, ancak hukukla ilgili bir iş yapmadı. 1885'te Ellen Louise Axson ile evlendi; çiftin Margaret, Jessie ve Eleanor adında çocukları oldu. 1885-1889 arasında Pensilvanya'daki Bryn Mawr Kadın Koleji'nde Antik Yunan ve Roma tarihi, Amerikan tarihi ve siyaset tarihi dersleri verdi. 1902-1910 arasında Princeton Üniversitesi rektörlüğü yaptı.
Siyasi yükselişi ve başkanlığı
1910'da Demokrat Parti'den New Jersey valiliğine aday oldu, seçimi kazandı ve 1911-1913 arasında bu görevi sürdürdü. 1912 başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi William Howard Taft, İlerici Parti'den Theodore Roosevelt ve Sosyalist Parti'den Eugene V. Debs'e karşı yüzde 41,8 oyla kazandı. 1916'da yeniden seçilerek Andrew Jackson'dan sonra Beyaz Saray'da art arda iki dönem görev yapan ikinci Demokrat oldu. Başkanlığı 1913-1921 arasında sürdü. İç politikada doğanın korunması, bankacılıkta reform ve tarifelerin düşürülmesi yönünde yasalar yürürlüğe girdi; çiftçilere düşük faiz sağlayan Federal Çiftlik Yasası'nı imzaladı.
I. Dünya Savaşı ve Paris Barış Konferansı
Başkanlığı sırasında I. Dünya Savaşı çıktı; Wilson önce savaşa katılmayıp tarafsız kalmaktan yanaydı. Almanya'nın üç Amerikan gemisini batırmasının ardından savaşa girmeye karar verdi. Savaşı çabuk bitirmek ve dünya barışını sağlamak gerekçesiyle Wilson İlkeleri'ni açıkladı ve tüm ulusların bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü korumak için bugünkü Birleşmiş Milletler'in öncülü olan Milletler Cemiyeti'nin kurulmasını önerdi. 11 Kasım 1918'de ateşkes sürecinde, Almanya Wilson İlkeleri'ni kabul etmezse ayrı bir antlaşma yapacağını açıkladı. 28 Haziran 1919'da Almanya Versay Antlaşması'nı imzaladı. Savaşı bitirmedeki rolü nedeniyle 1919 Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü. 4 Mart 1921'de görevden ayrıldıktan sonra Washington'da yaşadı. Madde, Osmanlı İmparatorluğu ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'ndaki azınlıkların haklarının kendilerine bırakılmasını da onun ilkeleri arasında sayar.
Benzer kişiler
- Meral Akşener (Siyasetçi)
- Sinan Ateş (Siyasetçi)
- Aygün Attar (Akademisyen)
- Nurşen Mazıcı (Akademisyen)
- Afet İnan (Akademisyen)
- Angela Merkel (Siyasetçi)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Woodrow Wilson maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.