Türkiye'nin kültür ve sanat hafızasında derin izler bırakan Sait Maden, 3 Mayıs 1931 tarihinde Çorum'da dünyaya geldi. Türk edebiyatı ve görsel sanatlarına şair, çevirmen, ressam, grafik tasarımcı ve fotoğrafçı kimliğiyle yön veren çok yönlü sanatçı, 19 Haziran 2013'te İstanbul'da vefat etti. Yaşamı boyunca estetik çizgiyi dilin zenginliğiyle harmanlayan Maden, özellikle kitap kapakları ve dünya edebiyatından yaptığı çevirilerle modern Türk kültürünün şekillenmesinde büyük rol oynadı. Sanat dolu bu ömrün temelleri Çorum'da atıldı.
Eğitim Yılları ve Sanatın Çağrısı
İlk ve ortaöğrenimini doğduğu şehir olan Çorum'da tamamlayan genç Sait, henüz on üç yaşındayken kelimelerin büyüsüne kapılarak şiir yazmaya başladı. On sekizine geldiğinde ise Fransızca metinleri Türkçe ile buluşturacak kadar dil becerisini geliştirmişti. Şiire ve resme duyduğu sonsuz tutku, onu ülkenin sanat kalbi olan İstanbul'a sürükledi. 1949 yılında adım attığı İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü'nde, efsanevi sanatçı Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun atölyesinde eğitim gördü ve buradan 1955 yılında mezun oldu. Öğrencilik yıllarında Charles Baudelaire'in 'Moesta et Errabunda' şiirine yaptığı çeviri, ona prestijli Varlık dergisinin yarışmasında birincilik kazandırdı. Bu başarı onun edebiyattaki ilk büyük ödülüydü.
Çizgilerin ve Kelimelerin Dervişi
Sait Maden, sadece Fransızca ile yetinmedi; ünlü İspanyol şair Federico García Lorca'yı kendi özgün dilinden okuyup çevirebilmek için İspanyolca öğrendi. Dünya edebiyatının en seçkin isimlerini Türk okuruyla buluşturarak adeta bir köprü kurdu. şair Haydar Ergülen'in 'bir şiir dervişi' olarak tanımladığı Maden'in çeviri repertuarında şu önemli isimler yer aldı:
- Charles Baudelaire'in ölümsüz eseri Kötülük Çiçekleri
- Federico García Lorca'nın bütün şiirleri
- Pablo Neruda, Louis Aragon, Octavio Paz, Vladimir Mayakovski, Paul Éluard ve Saint-John Perse'in seçkin eserleri
Kendi yazdığı şiirler ise dönemin en saygın edebiyat yayınları olan İstanbul, Türkçe, Soyut, Yazko Edebiyat, Varlık ve Gösteri gibi dergilerde okurla buluştu. Kuşaklar, dünya şairlerini onun çevirileriyle sevdi.
Grafik Tasarımda Bir Rekorun Sahibi
1950'li yıllardan itibaren grafik sanatlarına duyduğu ilgi, Sait Maden'in kariyerini bambaşka bir boyuta taşıdı. İlk olarak 1955 ile 1960 yılları arasında tiyatro dekorları hazırladı ve sinema afişleri çizdi. 1960 senesinden sonra ise tüm yaratıcı enerjisini tamamen grafik tasarım alanına kanalize etti. Hayatı boyunca yaklaşık 8 bin kitap ve dergi kapağı tasarlayarak bu alanda kırılması güç bir rekora imza attı. Kapaklarda kendi tasarladığı yazı fontlarını kullandı. Bunun yanı sıra siyasi partiler için seçim kampanyası afişleri hazırladı, 500 civarında logo, broşür, ambalaj ve etiket tasarımı gerçekleştirdi.
1958-1963 yılları arasında gazetecilik mesleğini de icra eden Maden, 1964 yılında kendi bağımsız tasarım atölyesini faaliyete geçirdi. Ülkedeki grafik sanatçılarının örgütlenmesine öncülük ederek 1968 yılında kurulan Grafik Sanatçıları Derneği'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı ve bir dönem başkanlığını yürüttü. 1979 yılında büyük bir heyecanla başladığı 'Başlangıcından bugüne Türk grafik sanatı' isimli kapsamlı kitap projesini, gerekli ekonomik destekleri bulamadığı için ne yazık ki tamamlayamadı. Ancak bu devasa çalışmanın ilk bölümünü Çevre dergisinde, 19. yüzyıla odaklanan bir diğer bölümünü ise Grafik Sanatı dergisinde yayımlamayı başardı. Logolarını 1990 yılında 'Simgeler' albümünde topladı.
Son Yılları ve Vedası
Kendisinin yanı sıra eşi Ayten Maden de çocuk kitapları yazarı ve çizeri olarak kültür dünyasına katkı sunmaktaydı. Sait Maden, 10 Mayıs 2013 tarihinde geçirdiği koroner arter baypas ameliyatının ardından gelişen zatürre rahatsızlığı sebebiyle 19 Haziran 2013'te, 82 yaşında İstanbul'da yaşama veda etti. Şakirin Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından kabri olan Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi. Geriye binlerce kitap kapağı ve şiir kaldı.