Pablo Neruda Kimdir?

Kimdir?

Pablo Neruda, asıl adıyla Ricardo Eliezer Neftalí Reyes Basoalto, 12 Temmuz 1904'te Şili'nin Parral kentinde doğan ve 23 Eylül 1973'te Santiago'da ölen Şilili şair, diplomat ve politikacıdır. 1971'de edebiyat dalında Nobel Ödülü'nü aldı.

Gençliği ve İlk Eserleri

Demiryolu işçisi bir babanın ve öğretmen bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi; annesini çok küçükken kaybetti. On üç yaşında yerel La Mañana gazetesinde yazılar yazmaya başladı. 1920'de Selva Austral dergisinde Pablo Neruda adıyla yazmaya başladı; bu takma adı Çek şair Jan Neruda'nın anısına seçmişti ve isim sonradan yasal adı oldu. İlk kitabı Crepusculario 1923'te yayımlandı. Ertesi yıl, en tanınmış ve pek çok dile çevrilmiş eserlerinden Yirmi Aşk Şiiri ve Umutsuz Bir Şarkı basıldı. Santiago'daki Şili Üniversitesi'nde Fransızca ve pedagoji okudu.

Diplomatlık ve İspanya İç Savaşı

1927-1935 arasında hükûmet adına Burma, Seylan, Java, Singapur, Buenos Aires, Barselona ve Madrid'de görev yaptı. Bu dönemde yazdığı şiirler ezoterik sürrealist şiir kitabı Residencia en la tierra'da (1933) toplandı. İspanya İç Savaşı ve García Lorca'nın ölümünden çok etkilenerek önce İspanya'da, sonra Fransa'da Cumhuriyetçi harekete katıldı. Bu sırada şiirlerini topladığı Kalbimdeki İspanya (1937) üzerinde çalışmaya başladı; kitap iç savaş sırasında cephede basılması bakımından önemlidir. Aynı yıl ülkesine dönen Neruda'nın sonraki eserleri siyasi ve sosyal konular üzerine kuruldu.

Siyasi Yaşamı ve Canto General

1939'da Paris'te İspanyol göçmenler için konsolosluk görevine getirildi. Meksika'daki konsolosluk görevi sırasında, Güney Amerika kıtasının doğasını, insanlarını ve tarihi yazgısını epik biçimde anlatan Canto General'i yazdı. Yaklaşık 250 şiir içeren eser 1950'de Meksika'da basıldı, Şili'de ise gizlice yayımlandı ve yaklaşık on dile çevrildi. 1943'te Şili'ye dönen Neruda 1945'te senatör seçildi ve Şili Komünist Partisi'ne katıldı. 1947'de Başkan González Videla'nın grevdeki madencilere yönelik baskısını protesto ettiği için iki yıl ülkesinde saklanarak yaşadı. 1949'da yurt dışına çıktı ve 1952'ye kadar çeşitli ülkelerde bulundu. Las uvas y el viento (1954) bu sürgün döneminin günlüğü gibidir. 1970'te Şili başkanlığına aday gösterildi ancak Salvador Allende'yi destekledi; Allende seçilince onu Şili'nin Fransa elçisi olarak atadı. Neruda 1972'de sağlık sorunları nedeniyle elçilikten ayrılarak Şili'ye döndü. Nâzım Hikmet adına verilen Barış Ödülü'nü de almıştır.

Ölümü

Ölümü prostat kanserine bağlanarak açıklandı; ancak 1973 Şili Darbesi'nin hemen ardından gerçekleşmesi nedeniyle bu açıklama sürekli sorgulandı. Şili Hükûmeti Kasım 2015'te ölümün doğal yollardan olmayabileceğini kabul etti. Cunta yönetimi cenazenin kitlesel yapılmasını yasakladı, buna rağmen sokağa çıkma yasağını tanımayan binlerce kişi cenazeye katıldı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Pablo Neruda maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.