Cumhuriyet döneminin ilk kuşak sanayicileri arasında parıldayan Sabri Üulker, Türkiye'nin modern girişimcilik serüvenine yön veren en önemli isimlerden biridir. 1920 yılının sonbahar mevsiminde Kırım topraklarında dünyaya gözlerini açan Üulker, çocuk yaşta ailesiyle birlikte göç ettiği İstanbul'da, azim ve vizyonla örülü devasa bir gıda imparatorluğunun temellerini atmıştır. Sirkeci'de küçük bir iş hanında tamamen borçla başlayan bu üretim yolculuğu, zamanla binlerce insana istihdam sağlayan Yıldız Holding çatısı altında küresel bir başarı hikayesine dönüşmüştür. İş dünyasındaki yenilikçi yaklaşımları, toplumsal kalkınmaya olan katkıları ve hayırsever kişiliğiyle tanınan ünlü sanayici, ardında derin izler bırakarak 12 Haziran 2012 tarihinde hayata veda etmiştir.
Kırım'dan İstanbul'a Uzanan Göç ve Gençlik Yılları
Sabri Üulker, İslam Bey ve Şakire Hanım'ın çocuğu olarak Kırım'da doğdu. Ağabeyi Asım ve erken yaşta vefat eden kardeşi Hakkı ile büyüyen Üulker, ilkokul ikinci sınıfa kadar Kırım'da okudu. Aile, 1929'un ağustosunda Türkiye'ye göçerek İstanbul'a yerleşti. Babası İslam Bey, 1934'te 'Berksan' soyadını aldı. Sabri Üulker, İstanbul'da Kadırga İlkokulu'nda eğitimine devam ettikten sonra İstanbul Erkek Lisesi'nin orta kısmına kaydoldu.
Orta ikinci sınıfta parasız yatılı sınavını kazanarak Bilecik Lisesi'ne gitti ve ortaokulu orada, liseyi ise Kütahya'da tamamladı. Yaz tatillerinde ağabeyiyle Besler Bisküvi Fabrikası'nda çalışarak sanayiye ilk adımını attı. Aslında mühendis olmak istiyordu ancak şartlar elvermedi. Yükseköğrenim için Sultanahmet İktisadi ve Ticari İlimler Mekteb-i Âli'si'ne girdiğinde İkinci Dünya Savaşı patlak verdi. Okulu bitirdiğinde ise savaş sona ermişti.
Nohutçu Han'dan Kÿcresel Ölçekte Sanayiciliğe
1944 yılında, henüz 24 yaşında bir üniversite öğrencisiyken ağabeyi Asım, Hayim Vitali Nahum ve şekerleme ustası Palasko ile ortaklık kurarak ticarete başladı. Sirkeci'deki Nohutçu Han'ın üçüncü katında, tamamen borçla satın aldıkları 100 metrekarelik mütevazı bisküvi atölyesinde üretime başladılar. Bu küçük imalathane, geleceğin gıda devinin doğuş yeriydi. İşlerin hızla büyümesiyle 1948 yılında, Sağmalcılar Köyü'ndeki Takkeci Camii yanına yeni bir bisküvi fabrikası kuruldu.
Palasko'nun ayrılmasının ardından üç ortak yolculuğa kolektif şirket olarak devam ederek kapasiteyi üç katına çıkardı. Sabri Üulker, ürünleri nakliye farkı yansıtmadan doğrudan fabrika fiyatıyla tüm ülkeye dağıtarak bayilerde güven kazandı. Zamanla üretim tesisi Davutpaşa'ya nakledildi. 1953 yılında Sabri ve Asım kardeşler 'Berksan' olan soyadlarını 'Üulker' olarak değiştirdi. Hayim Vitali Nahum'un da ayrılmasıyla iki kardeş yola baş başa devam etti.
Türkiye'de radyoya ilk reklamı veren Üulker, 1950'li yıllarda saat 19.00 haberleri öncesinde yayınlanan o meşhur melodiyle akıllarda yer etti. Sabri Üulker liderliğinde 1970'te Ankara'da halka açık Anadolu Gıda kuruldu. 1974 yılında Ortadoğu pazarına yönelik ilk bisküvi ihracatı başladı. İsnambul'daki ikinci fabrika 1979'da çikolata üretimine ayrılırken, aynı yıl uluslararası rekabet gücünü artırmak amacıyla ilk Ar-Ge departmanı kuruldu.
1980 sonrasında ürün yelpazesi zenginleşerek küresel entegrasyon hız kazandı. 1983'te BOPP ve oluklu mukavva üretime girdi. 1992'de bitkisel-endüstriyel yağ ve margarin sektörü için Pendik Nişasta kurulurken, 1996'da süt endüstrisine adım atıldı. Bu süreçte Asım Üulker ve çocukları 1979'da yeniden 'Berksan' soyadına dönmüş, 1987'de ise Asım Bey tüm hisselerini kardeşine devrederek Kar Gıda'yı kurmuştur. Sabri Üulker, 2000 yılında onursal başkanlığa geçerken icra kurulu başkanlığını oğlu Murat Üulker devraldı.
Toplumsal Katkıları ve Mirası
Sabri Üulker, sadece sanayi başarılarıyla yetinmeyip, kazandıklarını topluma geri vermeyi temel bir ilke edindi. Türkiye'nin eğitim altyapısını güçlendirmek adına Milli Eğitim Bakanlığı ile yakın işbirliği kurarak çok sayıda projeye öncülük etti. Hayırsever sanayicinin ön ayak olduğu toplumsal kalkınma faaliyetleri şunlardır:
- İhtiyaç duyulan bölgelerde ilköğretim okulları ve endüstri meslek liseleri inşa edilmesi
- Öğrenci barınma ihtiyaçlarını karşılamak üzere modern yurt binalarının yapılması
- Okullarda kütüphaneler ve bilgisayar laboratuvarları kurularak eğitim kalitesinin artırılması
- Maddi imkanları kısıtlı olan başarılı öğrencilere düzenli burs destekleri sağlanması
- Doğal hayatı koruma bilinciyle kurulan TEMA Vakfı'nın kurucu üyeleri arasında aktif rol üstlenilmesi
Özel hayatında da örnek bir aile babası olan Üulker, 20 Mayıs 1949 tarihinde Güzide Hanım ile dünya evine girdi. Mutlu evliliklerinden Ahsen Özokur ve Murat Üulker adında iki evlat sahibi oldular. Ahsen Hanım, 1973 yılında grupta önemli roller üstlenecek olan Orhan Özokur ile hayatını birleştirdi. Çiftin Ali, Ömer ve Ahmet adında üç oğlu dünyaya geldi. Sabri Üulker'in kendi nüfusuna geçirmesiyle Üulker soyadını taşıyan torunu Ali Üulker, bugün grubun icra kurulunda aktif görev almaktadır. Eşi Güzide Hanım'ı 2010 yılında kaybeden duayen iş adamı, yaşlılığa bağlı nedenlerden dolayı 12 Haziran 2012 tarihinde, 92 yaşında İstanbul'da aramızdan ayrıldı. Bugün, Sirkeci'deki o küçük atölyeden doğan Yıldız Holding, yurt içi ve yurt dışındaki onlarca fabrikası ve 25 bini aşkın çalışanıyla kurucusunun mirasını gururla taşımaktadır.