Türk edebiyatının göç temalı eserleriyle tanınan üretken kalemi Sabriye Cemboluk, 1 Şubat 1948 tarihinde İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Gazeteci ve yazar kimliğiyle geniş kitlelerce tanınan sanatçı, eserlerinde sınırların ötesine taşınan hüzünlü insan hikâyelerini kendi göçmenlik tecrübeleri ve gözlemleriyle harmanlayarak çağdaş Türk edebiyatına özgün bir soluk kazandırdı. Uzun yıllardır Almanya'nın Karlsruhe kentinde yaşamını sürdüren yazar, gurbetteki Türk toplumunun sesi olmayı başardı. Yazarlık serüveni Edirne ve Bolu'da filizlendi.
Edirne'den Bolu'ya Uzanan Yazın Yılları
Cemboluk henüz ilkokul dördüncü sınıftayken ailesiyle birlikte Edirne'ye yerleşti. Çocukluk yıllarının geçtiği bu tarihi şehir, onun gelecek yıllarda kaleme alacağı eserlerin de temelini oluşturacaktı. Takvimler 1960 yılını gösterdiğinde eğitim hayatına Bolu Öğretmen Lisesi'nde devam etmek amacıyla Edirne'den ayrıldı. Yazma tutkusunu henüz öğrencilik sıralarında keşveden yazarın ilk hikâyesi, 1963 yılında Bolu'nun yerel gazetesinde okurla buluştu. Bu gazete için sohbet yazıları ve çeşitli hikâyeler üretmeye başladı. Edebi arayışını sürdüren genç yazar, o dönemde farklı dergilerin düzenlediği edebiyat yarışmalarına katıldı. Çalışmaları kısa sürede dikkat çekti ve köklü Varlık Dergisi gibi yayınlarda öyküleri kendine yer buldu. Yazarlık yolculuğunda kendisini en çok etkileyen ve ona ilham veren figürün ise Cumhuriyet kurulmadan önceki yıllarda takma adlar kullanarak çeşitli gazetelere yazılar gönderen, anneannesinin kız kardeşi Habibe Hanım olduğunu belirtmiştir.
Anadolu'dan Avrupa'ya Bir Hayat Mücadelesi
Yazar henüz on sekiz yaşındayken Öğretmen Erşen Cemboluk ile hayatını birleştirdi ve bu evlilikten dört çocuk sahibi oldu. Eşinin mesleği nedeniyle yedi yıl boyunca Siirt, Amasya ve Adapazarı gibi Anadolu kentlerinde hayat sürdü. Eşinin İsviçre'ye gitmesi üzerine 1975 yılında onun yanına gitti. Ardından eşinin Karlsruhe Başkonsolosluğu bünyesinde memuriyete başlamasıyla 1976 yılında Almanya'ya göç ettiler. Sabriye Cemboluk, bu ülkede bir yandan işçilik yaparken diğer yandan yirmi yılı aşkın süre serbest gazetecilik yaptı. Tam on iki yıl Milliyet Gazetesi'nin bölge muhabiri olarak görev aldı. Aynı zamanda çok sayıda yerel gazete ve dergiye katkı sundu.
Edebi Eserleri ve Sahne Çalışmaları
Sanatçı, 1984 ile 2000 yılları arasında Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi gibi prestijli yayınlarda öykülerini yayınlamayı sürdüren yazarın bir öyküsü, 1997 yılında Alman Köln Radyosu'nda seslendirildi. Yazar, 2003 yılında Almanya'da basılan Luftküsse antolojisine kabul edilen ilk Türk yazar olma unvanını elde etti. TRT tarafından 2006'da üç farklı dilde yayımlanan Evinde Yabancı adlı derleme kitapta da bir öyküsüyle yer aldı. Tiyatro alanında da eserler veren sanatçı, çeşitli sosyal sorumluluk projelerinde görev aldı.
Yazarın kariyerindeki dönüm noktaları ve eserlerinden bazıları şunlardır:
- Kahraman ve Gölgesi (1993) - İlk hikâye kitabı
- Hayal Haritası (2005) - Almanya'da sahnelenen ilk tiyatro oyunu
- Kardelenler Kar Altında Kalmasın (2008) - Almanya'da sahneye konan tiyatro eseri
- Son Talika (2012) - Yazarın ailesinin köklerini anlatan ilk romanı
- Çıkmaz Sokak (2015) - Sosyal sorumluluk projesi kapsamında Türkiye'de sahnelenen oyunu
- Suyun Öteki Yakası - Yirmi beş kısa öyküyü bir araya getiren sınır temalı eseri
Yazarın 2012 yılında Almanya'da yayımlanan ilk romanı Son Talika, 19. yüzyılın sonlarından 1960 yılına kadar geçen süreçte Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılışını ve yeni bir cumhuriyetin kuruluşunu kendi ailesinin kökleri üzerinden ele almaktadır. Bu tarihi olayların Batı Trakya Türkleri ile Sefarad Yahudileri üzerindeki etkilerini gözler önüne serer. Eser, Edirne tarihindeki kozmopolit yapıyı ele alan ilk edebi çalışma olması yönüyle önem taşımaktadır. Yazar, göçmenlik duygusunu işlediği hikâyelerini ise Suyun Öteki Yakası adlı kitabında bir araya getirmiştir.