İçeriğe Atla
Sıtkı Koçman fotoğrafı
Anasayfa Varlık

Sıtkı Koçman Kimdir?

Sıtkı Koçman (1912, Beşiktaş), Türkiye'nin ilk entegre otomotiv tesisini kuran, BMC ve Banvit'in arkasındaki iş insanıdır.

Diğer adlar: Sıtkı Davut Koçman, Koçman

Bu Konuda Neler Var?

💡 Başlıklara tıklayarak sayfa içinde hızlı gezinebilirsiniz.

Sıtkı Koçman Hakkında

Sıtkı Davut Koçman, 13 Kasım 1912'de İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde dünyaya geldi. Jandarma generali Kuruşcuoğlu Ali Kemâl Bey'in oğlu olan Koçman, ilkokul yıllarını Beşiktaş Şems-i Mekâtib'de geçirdi; babasının Amasya'ya atanmasıyla ailesinin yanına taşındı ve orta öğrenimini Amasya'da tamamladı. 1923'te Kastamonu Lisesi'ne yatılı öğrenci olarak kaydolan Koçman, 1926-1927 öğretim yılında sınava girerek Zonguldak Maden Yüksek Mühendisliği Mektebi'ne girdi ve 1930-1931 yılında bu okuldan birincilikle mezun oldu.

Maden Mühendisliğinden Ticarete

Koçman, mezuniyetinin ardından 1932-1939 yılları arasında Türkiye'deki krom madenlerini ilk kez bulan ve işleten İngiliz Stanley Paterson firmasının Göcek İşletmeleri'nde müdür ve mühendis olarak çalıştı. Bu dönemde 1935-1936 yıllarında Çorlu'da yedek subay olarak askerlik görevini de yerine getirdi. 22 Mayıs 1937'de Tümgeneral Nazif Kayacık'ın kızı Fatma Mefharet Hanım ile evlendi; bu evlilikten Okşan Perese ve Ali Koçman adında iki çocuğu oldu.

Göcek işletmesinin kapanmasının ardından İstanbul'a dönen Koçman, 1940 yılında Şark Nakliyat Şirketi'ni ve Sıtkı Koçman ve Ortakları İthalât ve İhracat Şirketi'ni kurarak ticaret dünyasına adım attı. Sonraki yıllarda sırasıyla Ergani Bakır İşletmeleri'ne çakmaktaşı temini, Zonguldak Kömür İşletmeleri için maden direği nakliyesi ve 1948'de Erzurum-Horasan demiryolu inşaatı gibi büyük taahhüt işlerini üstlendi.

Alman Krupp firmasıyla 1949'da kurulan mümessillik ve krom anlaşması, Türkiye'nin nakliye gemisi edinmesinin önünü açtı. Başbakan Adnan Menderes hükümetinin takas işlemine izin vermesiyle süreç tamamlandı ve 1952'de Koçtuğ Denizcilik ve Ticaret A.Ş. hayata geçirildi. Aynı dönemde Köyceğiz Kromları A.Ş., Bursa Toros Kromları A.Ş. ve Kıyra Kromları Ltd. gibi şirketler de peş peşe kuruldu.

Türkiye'nin İlk Otomotiv Tesisi: BMC

Koçman'ın Türk sanayiindeki en büyük dönüm noktası 1957 yılında geldi. İngiliz ortaklarıyla birlikte İzmir'de BMC Sanayi ve Ticaret A.Ş.'yi kurarak Türkiye'nin ilk entegre otomotiv üretim tesisini hayata geçirdi. Bu tesiste ilk dizel oto-motoru dökümhanesi açıldı, dizel motor üretimine başlandı; otomobil, kamyon, kamyonet ve traktör imalatı gerçekleştirildi. Bu başarının uluslararası arenada karşılığı da oldu: 1973'te İngiliz Kraliçesi II. Elizabeth tarafından Liyakat Nişanı ile onurlandırıldı.

1960'lı yıllarda tavukçuluk sektörüne öncülük eden Koçman, Güneşli Tavuk Çiftliği'ni ve Bandırma Banvit A.Ş.'yi kurarak Türkiye'de paketlenmiş, mamul ve yarı mamul tavuk etini yaygınlaştırdı. Yem üretimi için Topkapı Yem Sanayi, kanatlı hayvan ilaçları için Topkapı Kimya İlâç Sanayii (Topkim), tarım ilaçları için Topkapı Agrokim A.Ş. ve beşerî ilaç alanında Med İlâç A.Ş. bu dönemin ürünleri arasında yer aldı. Bunlara ek olarak Sabancı grubu ile otomotiv yan sanayi şirketi Akkardan-Sa'yı, Koç grubu ile de kamyon jantı üreten Tekersan A.Ş.'yi kurdu.

Eğitim ve Toplumsal Katkılar

Koçman, ticari başarılarını sosyal sorumluluğa da taşıdı. 1932'den itibaren Türkiye'nin çeşitli il ve ilçelerinde okullar, hastaneler ve sağlık ocakları inşa ettirdi; burslar aracılığıyla pek çok gencin yurt içi ve yurt dışı eğitim almasını sağladı. Muğla Üniversitesi'ni himayesine alarak 80.000 m²'yi aşan kapalı alanlı yapılaşmayı finanse etti; üniversite, 31 Mayıs 2012'den itibaren Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi adını taşımaktadır.

2000 yılında Bakanlar Kurulu tarafından Devlet Üstün Hizmet Madalyası ile ödüllendirilen Koçman'a aynı yıl Muğla Üniversitesi Fahri Doktor unvanı verdi. Sıtkı Davut Koçman, 14 Ekim 2005'te İsviçre'nin Zürih kentinde 93 yaşında hayatını kaybetti; cenazesi İstanbul'da Feriköy Mezarlığı'na defnedildi.

İlgili Kişiler

Meslek, coğrafya, dönem ve ilgi alanı benzerliğine göre önerilen profiller.

Benzerlik skorları meslek, coğrafya, dönem ve Wikidata bağlantılarına göre otomatik hesaplanır.
Sıtkı Koçman Kimdir? İş Adamı ve Sanayici | Haberlendin