Modern Zaza ve Kürt edebiyatının üretken isimlerinden Roşan Lezgîn, 1964 yılında Diyarbakır'ın Lice ilçesine bağlı Dingilhava köyünde dünyaya gözlerini açtı. Resmi okul eğitimini yalnızca dört yıl sürdürebilen yazar, azmi sayesinde ortaokul, lise ve Türk Dili ve Edebiyatı lisans derecesini dışarıdan sınavlara girerek tamamladı. 1996 yılından bu yana Zazaca, Kurmanci ve Türkçe kaleme aldığı yazınsal eserleri, köşe yazıları ve özgün çevirileriyle çağdaş edebiyatının çok yönlü entelektüellerinden biri olarak kültürel mirasa can suyu vermektedir.
Ödüllerle Taçlanan Edebi Yolculuk ve Öykücülüğü
Yazarlık serüvenine adım attığı ilk dönemlerde öykülerini Vate dergisinde okurla buluşturan sanatçı, kısa sürede Zaza edebiyatının en dinamik kalemlerinden biri haline geldi. Roşan Lezgîn, 2002 senesinde yayımlanan ilk hikâye derlemesi Binê Dara Valêre de (Söğüt Ağacının Altında) ile saygın Apec Förlag AB Edebiyat Ödülü'ne layık görülerek başarısını tescilledi. Bu eserinde yer alan on öyküde, şiirsel bir anlatım dili kullanarak insan ruhunun derinliklerine indi. Kitapta yer alan başlıca hikâyeler şunlardır:
- Huzna ve Rem
- Baba ve İtîraf
- Şewa Sipî ve Tewî
- Xozî Bîyê Zafî ve Şîyayîş
- Dîyarbekir Seranser Eşq ve Binê Dara Valêre de
Bu hikâyelerde hüzün, ayrılık, babasızlık acısı, kadının toplumsal konumu ve cinsellik gibi temalara yer veren Lezgîn, Diyarbakır sevgisini de satırlarına yansıttı. Yazarın toplumcu gerçekçi bakış açısı, Diyarbakır sokakları üzerinden toplumsal düzene ve sisteme yönelik zarif bir eleştiriye dönüşmektedir. Özellikle 'Şewa Sipî'deki lirik anlatım ve 'Xozî Bîyê Zafî' öyküsündeki Heso Puskul karakterinin canlı tasviri, onun üslubunun gücünü göstermektedir. Ayrıca, çocuk edebiyatına da katkı sağlayan yazar, Diyarbakır Sur Belediyesi tarafından düzenlenen çocuk edebiyatı yarışmasında 'bi hîkaya Serkewtena Zerencan' isimli çalışmasıyla ikincilik derecesi elde etmiştir.
Zaza Edebiyatında Yayıncılık ve Editörlük Çalışmaları
Lezgîn, yazarlığının yanı sıra yayıncılık, editörlük ve çevirmenlik alanlarında da büyük bir kararlılıkla çalışmaktadır. Farklı dillerden Zazaca ve Kurmanci lehçelerine çeviriler yaparak kültürel etkileşimi güçlendirmiştir. Gazetecilik ve editörlük kariyerinde önemli sorumluluklar üstlenen aydın, 2009 yılından bu yana yayında olan zazaki.net web portalının editörlüğünü yürütmektedir. 2011 yılından itibaren ise Zazaca yayınlanan Newepel gazetesinin ve Şewçila dergisinin editörlük ve redaktörlük görevlerini üstlenmiştir. Kültür dünyasına yeni eserler kazandırmak amacıyla 2012 yılında faaliyete geçen Roşna Yayınevi'nin editörlüğünü yapan Roşan Lezgîn, Zazakî edebiyatının çok sesli yapısını yarınlara taşımayı sürdürmektedir.