Rudolf Belling, 26 Ağustos 1886'da Berlin'de doğan ve 9 Haziran 1972'de Krailling'de ölen Alman heykeltıraştır. Soyut heykel üreten ilk Alman sanatçılardan biridir. II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'ye göç etmiş, uzun yıllar burada yaşamış ve Türk heykeltıraşların yetişmesine emek vermiştir.
Eğitimi ve ilk yılları
Belling, 1906-1907 arasında heykel ve dekoratif sanatlar alanında eğitim gördü. Bir süre kendi kendini yetiştirdikten sonra akademik eğitim için Berlin Sanat Akademisi'ne başvurdu ve Prof. Peter Breuer'in sınıfına kabul edildi. Öğrenciyken Deutsches Theater Berlin'de Max Reinhardt'ın sahneye koyduğu tiyatro oyunları için çalışmalar üretti. 1911'de Breuer'in yanındaki eğitimini "meisterschüler" unvanıyla tamamladı, Belçika, İngiltere ve Fransa'ya seyahat etti; Paris'te Picasso ile tanıştı.
Berlin'deki yılları
1918-1932 arasında "Kasım Grubu" adlı bir sanat topluluğunun kurucuları arasında yer aldı. Resim, heykel ve mimariyi uyumlu bir bütün olarak gören sanatçılardan oluşan grup, 1933'te Nazi hükûmetince yasaklanana kadar Berlin'in sanat yaşamında etkindi. 1919'da Alman dünyasının ilk non-figüratif soyut heykeli olarak anılan Dreiklang'ı (Üçlü Uyum) yarattı; bu yeni ifade biçimini Bruno Taut, Max Taut ve Hans Poelzig gibi mimarlarla konuşmalarından aldığı ilhamla geliştirmişti. 1931'de Prusya Sanat Akademisi üyesi oldu, ancak 1933'te akademiden istifaya zorlandı ve ülkesinde çalışma imkânı kalmadı.
Türkiye'ye göç
1935'teki kişisel sergisi vesilesiyle New York'a davet edildi ve orada sekiz ay kalıp özel bir sanat okulunda ders verdi. Çok cazip olanaklar sunulmasına rağmen Almanya'ya döndü; çünkü ilk evliliğinden olan dokuz yaşındaki oğlunun annesi Yahudi olduğu için hayatı tehlikedeydi. Oğlunu kurtardıktan sonra 1937'de Türk hükûmetinin davetini kabul ederek Türkiye'ye göç etti; ülkesinde eserleri Nazi rejimi tarafından harap ediliyor, eritiliyordu. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümü Başkanı oldu. 1939'da oğlunu gizlice Berlin'den İstanbul'a getirdi. 1940'ta Türkiye'deki tek anıt çalışması olan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi önündeki anıtı tamamladı. 1942'de yarı İtalyan yarı Alman Yolanda Carolina Manzin ile evlendi. 1952-1965 arasında İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nde ders verdi; Türkiye'deki yıllarında resme ağırlık verip portreler yaptı.
Almanya'ya dönüşü
1956'da ülkesine çağrıldı. İleri yaşına rağmen savaş sonrası yıllarda çok sayıda anıtsal eser üretti ve sergi açtı; Almanya'da çeşitli ödül ve nişanlarla onurlandırıldı. 1966'da 80 yaşındayken Almanya'ya dönmeye karar verdi, Münih yakınlarındaki Krailling'e yerleşti ve 1972'de burada öldü. Eserleri New York, Hamburg ve Viyana müzelerinde ve özel koleksiyonlarda bulunmaktadır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Rudolf Belling maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
