Edgar Allan Poe Kimdir?

Edgar Allan Poe (19 Ocak 1809 – 7 Ekim 1849), Amerikalı şair, yazar, editör ve edebiyat eleştirmenidir. Çoğunlukla şiir ve kısa öykü yazdı; özellikle gizem ve macabre öyküleriyle tanınır. ABD'de ve Amerikan edebiyatında Romantizm akımının önemli figürlerinden biridir ve ülkesinde kısa öykünün ilk yazarları arasında sayılır. Genellikle polisiye türünün mucidi kabul edilir; yeni ortaya çıkmakta olan bilimkurgu türüne de katkıda bulunduğu öne sürülür. Yaşamını yalnızca yazdıklarıyla sürdürmeye çalışan ilk tanınmış Amerikan yazarıdır ve yaşamı ile kariyeri ekonomik güçlükler içinde geçmiştir.

Çocukluğu ve Gençliği

Poe, İngiliz doğumlu aktris Elizabeth Arnold Hopkins Poe ile aktör David Poe Jr.'ın ikinci çocuğu olarak Boston'da doğdu. Babası 1810'da aileyi terk etti, annesi bir yıl sonra öldü. Yetim kalan Poe'yu Richmond, Virginia'dan John ve Frances Allan çifti evlerine aldı; resmen evlat edinmemelerine karşın Poe gençlik dönemine kadar onlarla kaldı. Kumar borçları ve Poe'nun eğitim masrafları yüzünden John Allan ile arası bozuldu. Virginia Üniversitesi'ne bir yıl devam ettikten sonra parasızlıktan okulu bıraktı. 1827'de Boston'a gitti ve "Edgar A. Perry" takma adıyla 27 Mayıs 1827'de Amerika Birleşik Devletleri Ordusu'na er olarak yazıldı. Aynı yıl "Bir Bostonlu" imzasıyla Timurlenk ve Diğer Şiirler adlı ilk kitabını yayımladı; yalnızca 50 kopya basılan kitap neredeyse hiç ilgi görmedi. Başçavuş rütbesine kadar yükseldi, 15 Nisan 1829'da ordudan ayrıldı ve 1830'da West Point'e kaydoldu; ancak orada başarılı olamayınca kendini mahkemeye verdirerek ayrıldı ve John Allan ile ilişkisi tamamen koptu. 1829'da ikinci, 1831'de Poems adlı üçüncü kitabını yayımladı.

Edebî Kariyeri

İlgisini düzyazıya yönelten Poe sonraki yıllarda edebiyat dergileri için çalıştı ve kendine özgü eleştiri tarzıyla tanındı. İşi nedeniyle Baltimore, Philadelphia ve New York gibi şehirlerde yaşadı. 1836'da Richmond'da kuzeni Virginia Clemm ile evlendi. Ocak 1845'te yayımladığı Kuzgun şiiriyle büyük başarı kazandı; şiirden iki yıl sonra eşi veremden öldü. Yıllarca The Penn adını verdiği, sonradan The Stylus diye adlandırılan kendi dergisini yayımlamayı planladı, ancak dergi basılamadan Baltimore'da 7 Ekim 1849'da 40 yaşında öldü. Ölüm nedeni bilinmemektedir; hastalık, alkolizm, uyuşturucu bağımlılığı, intihar veya başka sebepler ileri sürülmüştür.

Mirası

Poe ve eserleri dünya çapında edebiyatı etkilemenin yanında kozmoloji ve kriptografi üzerinde de etkili oldu. Edebiyat, müzik, film, televizyon ve popüler kültürün her alanında sıkça anılır. Yaşadığı evlerin bazıları müzeye dönüştürülmüştür. Amerika Gizem Yazarları, gizem türünde seçkin eserlere her yıl Edgar Ödülü vermektedir.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Edgar Allan Poe maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.