Türk Halk Müziği'nin unutulmaz değerlerinden olan bestekâr, derleyici ve söz yazarı Nazmi Yükselen, 1926 senesinde Muğla'nın Milas ilçesinde dünyaya gözlerini açtı. Köklü bir ailenin evladı olarak bu topraklarda büyüyen Yükselen, ömrü boyunca ürettiği özgün eserler ve derlemeler aracılığıyla Türk kültür dünyasında derin izler bıraktı. Tedavi gördüğü hastanede 16 Mart 2015 tarihinde 89 yaşındayken yaşama veda eden usta sanatçı, Milas Şehir Mezarlığı'nda toprağa verildi. İstanbul Radyosu'nun düzenlediği ses sınavında gösterdiği üstün başarı sayesinde profesyonel kariyerine adım atan sanatçı, Ege yöresinin saklı kalmış ezgilerini tüm Türkiye ile buluşturdu. Bu adımla birlikte radyo bünyesinde çalışmaya hak kazandı.
Radyo Yılları ve Plak Çalışmaları
İstanbul'daki ilk profesyonel çalışmalarının ardından müzikal yolculuğuna Ege Bölgesi'nde devam eden sanatçı, 1958 ile 1962 yılları arasında TRT İzmir Radyosu bünyesinde görev aldı. Radyo yayıncılığının altın çağında dinleyicilere ulaşan usta bestekâr, geniş bir hayran kitlesi edinmeyi başardı. Henüz kariyerinin başındayken, yani 1950 yılında müzik piyasasına sunduğu ilk plağı büyük ilgi gördü. Bu başarının ardından sanatsal üretimini hız kesmeden sürdüren müzisyen, meslek hayatı boyunca toplamda 42 adet plak doldurarak dönemin müzik endüstrisinde kalıcı bir yer edindi. Plak çalışmalarının yanı sıra sinema dünyasıyla da bağ kuran sanatçı, üç farklı Türk filminin dublaj müziklerini hazırlayarak çok yönlü kimliğini ortaya koydu.
Kariyerinin en verimli dönemlerinde dönemin en prestijli müzik şirketlerinden biri olan Sahibinin Sesi Plak çatısı altında kayıtlara imza attı. Sanatçı, bu plak şirketiyle yaptığı çalışmalar esnasında Türk sanat müziği ve halk müziğinin zirvedeki isimleriyle bir araya gelme fırsatı buldu. Birlikte çalıştığı isimlerden bazıları şunlardır:
- Müzeyyen Senar
- Zeki Müren
- Sabite Tur Gülerman
- Abdullah Yüce
- Mualla Mukadder Atakan
- Celal İnce
- Perihan Altındağ Sözeri
Ölümsüz Eserleri ve Devlet Sanatçılığı Unvanı
Kültürel değerlerin korunmasına ve arşivlenmesine büyük önem veren Nazmi Yükselen, Ege yöresinin hafızalara kazınan pek çok türküsünü derleyerek TRT repertuvarına sundu. Derleyip TRT arşivlerine kazandırdığı meşhur yapıtlar arasında halkın dilinden düşmeyen Ormancı (Çıktım Belen Kahvesine) türküsü başı çekmektedir. Bunun yanı sıra yöresel ezgileri yansıtan Şu Köyceğiz Yolları ve memleketi Milas'a ithaf edilen Şu Milas'ın İçinde Bir Gül Ben İdim gibi önemli eserleri de yine onun derlemeleri sayesinde TRT repertuvarına girdi. Bir görüşe göre ise Ormancı türküsünün derlemesini kendi üzerine mal etmiştir. Sanatçı kendi şarkılarını da yazdı. Bodrum halkı tarafından 'Erken Biçer Ekini' ismiyle bilinen ünlü Bodrum Hakimi eseri ile Karaova Düğünü şarkısını bizzat yazıp besteledi.
Müzik dünyasına ve Türk kültürüne yaptığı bu nitelikli hizmetler neticesinde Nazmi Yükselen, 1982 yılında Kültür Bakanlığı tarafından devlet sanatçısı unvanıyla onurlandırıldı. Sanatçı, hayatı boyunca İzmir'in tarihi semtlerinden Eşrefpaşa'da ve Muğla'nın Milas ilçesinde yaşamını sürdürdü. Bu topraklara derinden bağlı kaldı. Ölümünden kısa bir zaman önce Milas'ta ikamet ettiği caddeye resmi törenle kendi adı verildi. Usta sanatçının yaşamı kitaplaştırıldı. Milas Belediyesi katkılarıyla 2013 senesinde basılan ve Halim Şafak Şanlıdağ tarafından titizlikle hazırlanan Şu Milas'ın İçinde Nazmi Yükselen adlı biyografik eser, sanatçının yaşamını ve sanatsal mirasını tüm detaylarıyla okuyuculara sunmaktadır.