Türk sanat müziğinin altın çağına damgasını vuran Sabite Tur Gülerman, 4 Ocak 1927 tarihinde babasının görevi sebebiyle Çorum'un Kargı ilçesinde dünyaya gözlerini açtı. Geniş ses yelpazesi ve tiz perdelerdeki olağanüstü hakimiyetiyle tanınan sanatçı, müzik dünyasında "Keman sesli kadın" olarak ün kazandı. Ankara ve İstanbul radyolarındaki programlarıyla tüm Türkiye'nin kalbinde taht kurdu.
Musiki Eğitimi ve Ankara Radyosu Yılları
Annesi Ayşe Kezban Tur ve babası Hasan Tur'un evladı olan Sabite Tur, doğumundan kısa bir süre sonra ailesiyle birlikte İstanbul'a göç etti. Eğitim hayatını Beyoğlu Ortaokulu'nda tamamlayan genç yeteneğin musikiye olan ilgisi bu yıllarda profesyonel bir boyut kazandı. İlk müzik eğitimini klarnet sanatçısı Salih Orak'tan alarak sanat dünyasına ilk adımını attı. Musikiye duyduğu tutku onu dönemin büyük üstatlarıyla bir araya getirdi. Uzun yıllar boyunca dersler aldığı Eyyubî Ali Rıza Şengel sayesinde klasik Türk musikisinin köklü üslubunu ve zengin repertuvarını derinlemesine öğrendi. Ayrıca Türk müziğinin dev isimleri Selahattin Pınar ve Saadettin Kaynak'ın engin bilgi birikiminden de faydalandı.
Aldığı bu nitelikli eğitimlerin ardından Sabite Tur Gülerman, profesyonel icra hayatına radyo mikrofonları aracılığıyla başlangıç yaptı. Ankara'da 1947 yılında verdiği başarılı konserlerin akabinde, 1948 yılının nisan ayında bu şehre kalıcı olarak yerleşti. Ankara Radyosu kadrosuna katılan sanatçı, burada sergilediği performanslarla sesini tüm ülkeye duyurdu. İlk hocası Salih Orak'ın teşvikiyle 1950'de beste yapmaya başladı. Başkentte iki buçuk yıl süren yoğun ve verimli bir çalışma döneminin ardından, rotasını yeniden İstanbul'a çevirdi.
İstanbul Sahneleri ve Unutulmaz Plaklar
İstanbul'a dönüşüyle birlikte kariyerinde yeni bir dönem başladı. Dönemin en prestijli eğlence mekanlarından biri olan Tepebaşı Gazinosu'nun solist kadrosuna katılan Gülerman, burada hocası Selahattin Pınar ile birlikte aynı sahneyi paylaşarak sanatseverlere unutulmaz geceler yaşattı. Sahnelerdeki başarısını aynı zamanda İstanbul Radyosu'ndaki programlarıyla taçlandırarak radyonun gerçek yıldızlarından biri haline geldi. İstanbul ve Ankara radyolarında dinleyicileri mikrofon başına kilitleyen eğsiz sanatçı, sahip olduğu fevkalade geniş ses alanı sayesinde klasik ve çağdaş repertuvarının en zorlu yapıtlarını dahi büyük bir kolaylıkla ve başarıyla seslendiriyordu.
Kıvrak ses tellerini ustalıkla kullanan hanende, özellikle tiz perdeleri kendi tonundan, hatta bazen normalden daha yüksek akortlarla okuyarak hayranlık uyandırıyordu. Onun bu eğsiz yorum gücü, müzik otoriteleri ve dinleyiciler tarafından takdirle karşılandı. Sanat hayatı boyunca taş plaklar ve 45'likler dolduran Gülerman, 1948 yılında Columbia etiketiyle müzikseverlere sunulan "Mümkün mü Unutmak / Ay Doğarken" plağıyla müzik piyasasında silinmez bir iz bırakmayı başardı. 1970'li yıllara gelindiğinde ise televizyon ekranlarında gerçekleştirdiği solo konserlerle sanatını yeni nesillerle buluşturmayı sürdürdü.
Özel Hayatı ve Sanat Mirası
Sabite Tur Gülerman'ın yorumuyla özdeşleşen ve dinleyicinin belleğinde en çok yer eden eserlerin başında "Erişti nevbahar eyyamı" adlı şarkı gelmektedir. Bu esere getirdiği özgün yorum büyük ses getirdi. Sanatçının kıvrak sesi yurt çapında sevilip benimsenmesini sağladı. Usta sanatçının hayatındaki en önemli kişisel dönüm noktalarından biri de Ses Tiyatrosu'nun kurucularından, tanınmış tiyatro oyuncusu Rafet Gülerman ile gerçekleştirdiği evlilik oldu. Hayatını sanata adayan Sabite Tur Gülerman, 27 Mayıs 1989 tarihinde İstanbul'da vefat etti. Cenazesi Küçükyalı Mezarlığı'nda toprağa verildi. Türk sanat müziğine kazandırdığı eşsiz yorumları ve geride bıraktığı zengin mirasıyla her zaman saygıyla anılmaktadır.
Eğitim Aldığı ve Çalıştığı Önemli Sanatçılar
- Salih Orak: Sanatçının ilk musiki hocası olup kendisini beste yapmaya da teşvik etmiştir.
- Eyyubî Ali Rıza Şengel: Uzun yıllar ders verdiği Gülerman'a klasik musiki üslubunu ve repertuvarını aktarmıştır.
- Selahattin Pınar: Gülerman'ın kendisinden faydalandığı ve Tepebaşı Gazinosu'nda birlikte sahne aldığı büyük bestekardır.
- Saadettin Kaynak: Sanatçının eğitiminde ve müzikal gelişiminde yararlandığı diğer bir önemli Türk musikisi dehasıdır.