Aydemir Akbaş, Türk sineması ve tiyatrosunun en üretken ve renkli simalarından biri olarak, 25 Şubat 1936'da İstanbul'da doğup 17 Ağustos 2024'te yine bu şehirde hayata gözlerini yumdu. Çok yönlü sanatçı; oyunculuktan yönetmenliğe, senaristlikten gazeteciliğe uzanan geniş bir kariyer yelpazesinde unutulmaz izler bıraktı. İstanbul'un Feriköy semtinde dünyaya gelen Akbaş, Arnavut bir baba ile Sürmeneli bir annenin evladı olarak büyüdü. Bu kültürel sentez onun sanat hayatındaki gözlem gücünü şekillendirdi.
Tiyatrodan Beyaz Perdeye Uzanan Yolculuk
Galatasaray Lisesi'nde eğitim gördükten sonra bir süre gazetecilik yapan Akbaş, basın sektöründe çalıştığı bu dönemde Türk tiyatrosunun duayen isimlerinden Altan Erbulak ile tanışarak sanat dünyasına ilk adımını attı. Bu tanışma hayatını tamamen değiştirdi ve Erbulak'ın yönlendirmesiyle sahne tozunu yuttu. Kısa sürede sahne yeteneğini kanıtladı. Gülriz Sururi, Ayfer Feray, Nisa Serezli ve Ali Poyrazoğlu gibi Türk tiyatrosunun ekol isimleriyle aynı sahneleri paylaştı. Direkler Arası, Zilli Zarife, Ferhat ile Şirin gibi oyunlarda rol alarak izleyicinin beğenisini kazandı.
Sanatçı, 1968 senesinde Ayfer Feray - Nisa Serezli Tiyatrosu bünyesinde sahnelenen popþler 7 Kocalı Hürmüz oyununda rol aldıktan bir yıl sonra Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu ve Ortakları Tiyatrosu'nun ortakları arasına katıldı. Bu dönemde Nikah Kağıdı ve Düşenin Dostu gibi başarılı yapımlarda sahneye çıktı. Oyuncu olarak gösterdiği başarıların yanı sıra birçok oyunun yönetmenliğini de üstlenerek tiyatroya mutfaktan da katkı sağladı.
Yeşilçam Yılları ve Sinema Serüveni
Sinema dünyasına ilk adımı nı 1964 yılında, yönetmenliğini Atıf Yılma z'ın üstlendiği Keşanlı Ali Destanı filmiyle attı. Aslında bu eser onun için yabancı değildi. Tiyatro sahnesinde büyük ilgi gören Keşanlı Ali Destanı oyununun 31 Mart 1964 tarihindeki ilk gösteriminde hem sahne amirliği görevini üstlendi hem de Sipsi Selim karakterine hayat vererek üstün bir performans sergiledi. Sinemada parladıktan sonra bir dönem Yılmaz Güney'in yönettiği ve başrolünde oynadığı filmlerde kamera karşısına geçti.
1970'li yılları n ikinci yarısında ise Yeşilçam'da farklı bir dönem başladı. Akbaş, 1974-1980 yılları arasında Türk sinemasını kasıp kavuran seks filmleri furyasında çok sayıda erotik komedi yapımında başrol oynadı. Bu filmlerdeki tarzıyla geniş kitleler tarafından benimsendi.
Çok Yönlü Bir Sanat Adamının Mirası
Sinemada sadece oyuncu olarak kalmayan Aydemir Akbaş, üretkenliğini senaryo yazarlığı ve yönetmenlikle de birleştirdi. Meslek hayatı boyunca 100'den fazla sinema filminde rol alarken, 8 yapımda da yönetmen koltuğuna oturdu. Yazarlık yeteneğini ise sinema dünyasına kazandırdığı otuz üç farklı film senaryosu ile kanıtladı. Sahnelerden ömrü boyunca hiç kopmadı. Televizyon dünyasını da ihmal etmeyen usta sanatçı, pek çok popüler dizide izleyicinin karşısına çıktı. Çok yönlü bir kariyere sahip olan sanatçı, yaşamı boyunca şu unvanlarla kültür dünyasında yer edinmiştir:
- Gazeteci ve spor yazarı
- Tiyatro ve sinema oyuncusu
- Senarist ve film yönetmeni
İlerleyen yıllarda yakı n dostu İbrahim Tatlıses ile ortak projeler yürüten sanatçı, birlikte birçok senaryo çalışması yaptı. İkili, 2006 yılında Merinos reklamlarında da beraber rol aldı. Sanatçı, Cem Davran ile birlikte oynadığı ve Ekim 2007 tarihinde vizyona giren Avrupalı filmiyle de beyaz perdede boy gösterdi. Son dönemlerinde ise Şafak Sezer ile birlikte rol aldığı Kolpaçino film serisinde kamera karşısına geçti.
Sanat dünyasını n dışındaki yaşamında da aktif bir profil çizen Akbaş, Türkiye'nin en eski spor yazarlarından biri olarak gazete sayfalarında yer buldu. Fanatik bir Galatasaray taraftarı olan sanatçı, aynı zamanda kulübün resmi üyesiydi. Balkan Savaşları sı rasında göç ederek İstanbul'a yerleşen babası Bilal Akbaş ile Hareket Ordusu mensubu olan amcası, ünlü sanatçının köklü aile geçmişinin en önemli tarihi figürleri arasında yer alıyordu. Geride yüzlerce eser ve unutulmaz karakterler bı rakan Aydemir Akbaş, Türk kültür tarihinin en özgün sayfalarından birini yazarak aramızdan ayrıldı.