Sabri Akın, 1892 yılında Aydın'da dünyaya gelen, askeri hekimlikten kooperatifçiliğe ve parlamenterliğe uzanan geniş kariyeriyle Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında iz bırakmış çok yönlü bir Türk siyasetçidir. Tıp eğitimini tamamladıktan sonra cepheden cepheye koşan Akın, özellikle Kurtuluş Savaşı döneminde sergilediği vatansever duruşla Aydın cephesinde Kuvâ-yi Milliye güçlerinin başhekimliğini üstlenmiştir. Cumhuriyetin ilanının ardından ise askeri kimliğini geride bırakarak kendini Ege köylüsünün iktisadi ve sosyal kalkınmasına adamıştır. Gerek tarım satış kooperatiflerinin idari kurulu başkanlığını yürüterek gerekse Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında Aydın Milletvekili olarak milletine hizmet eden Dr. Sabri Akın, 12 Şubat 1971 tarihinde hayata gözlerini yummuştur. Aydın'ın yetiştirdiği bu değerli şahsiyet, ülkesinin en zor zamanlarında tıp bilgisiyle hayat kurtarmış, barış döneminde ise iktisadi kalkınma için kooperatifçilik meşalesini yakmıştır. Kendi memleketinin topraklarında başladığı eğitim ve çalışma hayatını, ulusal düzeyde bir milletvekili olarak taçlandırmıştır. Hem askeri hekim hem de vizyoner bir kalkınma öncüsü olarak tarihteki yerini almıştır.
Cephelerde Geçen Hekimlik Yılları ve Milli Mücadele
Aydın'ın yerel tarihinde iz bırakan Sabri Akın, eski Düyunu Umumiye memurlarından Ali Bey'in oğlu olarak Ege topraklarında büyüdü. İlk ve orta öğrenimini memleketi Aydın'da tamamlayan Akın, lise eğitimi için İzmir'in yolunu tuttu. Eğitim hayatındaki başarısını tıp fakültesine taşıyarak 1917 yılında Askeri Tıbbiye'den mezun oldu. Mezuniyetinin hemen ardından, Osmanlı'nın en zor dönemlerinde Anadolu'nun farklı kıta, birlik ve hastanelerinde tabip olarak görev yapmaya başladı. Dr. Sabri Akın'ın askeri hekimlik kariyeri boyunca üstlendiği görevlerden bazıları şunlardır:
- 23. Topçu Alayı Tabibi
- 3. Süvari Fırkası Piyade Alayı
- Kuvâ-yi Milliye Aydın Cephesi Başhekimliği
- 14. Kolordu 12. Seyyar Hastane Tabibi
Cephelerdeki bu zorlu ve fedakar çalışmalarının ardından, 1923 yılında askeri görevinden emekli oldu. Sivil hayata böyle başladı. Zorlu cephe şartlarında edindiği tecrübeler, onun gelecekteki insan odaklı çalışmalarının da temelini oluşturmuştur. Tıbbiyeli ve vatansever bir tabip olarak cephe gerisinde üstlendiği bu zorlu ve kritik sorumluluklar, Aydın ve çevresinin düşman işgalinden kurtuluş mücadelesinde son derece hayati bir öneme sahip olmuştur. Askerlik yıllarında edindiği disiplin ve örgütlenme becerisini daha sonra sivil alandaki kalkınma projelerine aktarmıştır.
Ege Köylüsünün Kalkınma Öncüsü ve Kooperatifçilik
Askerlik sonrasında meslektaşlarının aksine büyük şehirleri değil köy tababetini tercih eden Akın, Anadolu insanının sağlık sorunlarıyla yakından ilgilenirken bir yandan da kırsal kesimin ekonomik sıkıntılarını derinlemesine gözlemleme fırsatı elde etti. Köylerin sadece sağlıkla değil, tarımsal kalkınmayla da ayağa kalkacağına inandı. Bu doğrultuda Ege bölgesinin can damarı olan incir, üzüm, zeytin ve zeytinyağı üreticilerini korumak amacıyla kooperatifçilik modelini benimsedi. Bölgede kurulan Tarım Satış Kooperatifleri Birliği'nin İdare Kurulu Başkanlığını üstlendi. Üreticinin hakkını savunmak için çalıştı. Toplumsal gelişime katkı sağlamak amacıyla Germencik Halkevi Başkanlığı görevini de yürüttü. Yerel yönetimlerde de aktif roller alarak İl Genel Meclisi daimi Encümen Üyeliği yaptı. Köy köy gezerek hem hastalarını tedavi etti hem de çiftçilere kooperatifleşmenin önemini anlattı. Bölgedeki incir ve zeytin üreticilerinin ekonomik olarak güçlenmesi için modern tarım yöntemlerinin ve ortak pazarlamanın yaygınlaşmasını sağladı. Bölgenin tarımsal yapısının modernleşmesine büyük katkılarda bulundu.
Meclis Kürsüsünden Halka Hizmet
Yerelde gerçekleştirdiği büyük başarıların ardından Dr. Sabri Akın, birikimini ulusal siyasete taşımaya karar verdi. Türkiye Büyük Millet Meclisi VIII. dönem seçimlerinde Aydın Milletvekili olarak meclise girdi. Parlamento çatısı altında özellikle tarım, sağlık ve köylü kalkınması konularında kanun çalışmalarına katıldı. Halkın sesini temsil etti. Hem hekim hem de bir kooperatifçi olarak ömrünü ülkesine adayan Akın, 1971'de aramızdan ayrıldı. Milletvekilliği döneminde Aydın'ın ve tüm Ege bölgesinin sorunlarını meclis gündemine taşıyarak çözümler üretti. Onun liderliğinde hayata geçirilen kooperatifçilik ilkeleri, Cumhuriyetin ekonomi politikalarına da ilham kaynağı olmuştur. Geride bıraktığı zengin miras, bugün bile Ege'deki tarım üreticileri tarafından minnetle anılmaktadır.