Avusturya'nın başkenti Viyana'da 2 Kasım 1755 tarihinde dünyaya gelen Maria Antonia Joanna, namıdiğer Marie Antoinette, Fransa tarihinin en çok konuşulan kraliçesi olarak adını yazdırdı. Lüks yaşamı, yoksul halk için sarf ettiği iddia edilen "ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler" sözü ve ihtilal sürecindeki tavırlarıyla tanınan saray lideri, 16 Ekim 1793 günü Paris'in Concorde Meydanı'nda 38 yaşındayken giyotinle idam edildi. Hayatı Viyana saraylarından Paris zindanlarına uzanan trajedi dolu bir serüven olarak gelişti. Akrep burcu olan bu sıra dışı kadın, monarşinin çöküş dönemine damgasını vururken halkın gözünde yabancı bir düşman olarak görüldü.
Saraydaki Sınırsız Lüks ve Harcamalar
Avusturya İmparatoru I. Franz Joseph ile Maria Theresa'nın on beşinci çocuğu olan küçük prenses, henüz 15 yaşındayken büyük bir diplomatik evlilikle Fransa'ya gönderildi. 19 Nisan 1770'te geleceğin kralı Berri Dükü (sonradan XVI. Louis) ile nikah masasına oturdu. Genç yaşta saray entrikalarının ortasına düşen kraliçe adayı, Versay'da hiçbir zaman sıcak karşılanmadı. Halk ve saray çevreleri onu her zaman dışlayarak kendisine "Avusturyalı kadın" lakabını taktı. 10 Mayıs 1774 yılında Fransa Kralı XV. Louis'nin çiçek hastalığı sebebiyle aniden vefat etmesi, onun kaderini tamamen değiştirdi. Eşiyle birlikte ülke tahtına çıktıklarında Marie Antoinette artık Fransa Kraliçesi unvanını taşıyordu.
Genç kadının Versay Sarayı'ndaki günleri, büyük bir israf ve eğlence çılgınlığı içinde geçiyordu. Paranın gerçek değeri konusunda en ufak bir fikri bulunmayan saray lideri, bütçe sınırlarını zorlamaktan çekinmedi. Gardırobunu sürekli yeni kıyafetlerle dolduruyor, göz kamaştırıcı pahalı elmaslar satın alıyordu. Kumar tutkusu ise dilden dile dolaşan bir efsaneye dönüştü. Yirmi birinci doğum günü kutlamaları için düzenlediği parti, tam üç gün üç gece kesintisiz sürdü. Bu kumar partisinde el değiştiren devasa meblağlar halkın öfkesini daha da körükledi. Ayrıca kendisi, yakın arkadaşlarını başkalarının hak ettiği yüksek mevki ve pozisyonlara atayarak saray içindeki dengeleri tamamen bozdu.
Lüks yaşantısının ve kumar partilerinin yanı sıra, Marie Antoinette'in annelik yılları da Versay Sarayı'nın koridorlarında şekillendi. İlk çocuğunu 1778 yılında kucağına alan kraliçe, sarayda dört kez doğum yaptı. Hanedanın geleceğini belirleyen bu çocukların isimleri şunlardır:
- Marie Thérèse Charlotte (d. 1778)
- Louis Joseph (d. 1781)
- XVII. Louis Charles (d. 1785)
- Sophie Hélène Béatrix (d. 1786)
Fransız Devrimi ve Çöken Krallık
Tarihler 14 Temmuz 1789'u gösterdiğinde, Paris sokaklarında biriken öfke patlama noktasına ulaştı. Kalabalık bir halk grubu, kraliyet otoritesinin simgesi sayılan Bastil Hapishanesi'ne doğru yürüyerek burayı ele geçirdi. Olaylar esnasında hapishane müdürü ve aşırı sağcı iki politikacı linç edildi. Bu korkunç haberler Versay Sarayı'na ancak gece yarısı ulaştı. Kral XVI. Louis, yaşananları duyduğunda endişeyle "Bu bir isyan mı?" diye sordu. Dük Rochefoucauld-Liancourt ise durumu net bir şekilde özetledi: "Hayır efendim, bu bir devrim." Başlayan ihtilal sürecince Marie Antoinette, kendi gücünü ve sarayın otoritesini azaltacak hiçbir reformu kabul etmedi, uzlaşmaya yanaşmadı.
Monarşinin tamamen sona ermesine yol açacak süreç, saray ailesinin kaçış planıyla hızlandı. Marie Antoinette ve kraliyet ailesi, 21 Haziran 1791 tarihinde Avusturya'ya kaçmak amacıyla yola çıktı. Ancak bu firar girişimi Varennes Köyü'nde son buldu; burada ele geçirilen aile Paris'e esir gibi geri getirildi. 10 Ağustos 1792 tarihinde kral ve kraliçenin tüm yetkilerinin elinden alındığı resmen ilan edildi. Anayasal monarşinin son bulmasıyla birlikte krallık ailesi hapsedildi.
Hazin Son: Yargılanma ve Giyotin İdamı
1793 yılı, kraliçe için tam anlamıyla bir yıkım dönemi oldu. Eşi Kral XVI. Louis, 21 Ocak 1793 tarihinde vatana ihanet suçuyla yargılanıp giyotinle idam edildi. Eşinin ölümünün ardından Marie Antoinette, hayatında ilk kez çocuklarından zorla koparılarak tek kişilik bir hücreye atıldı. Devrim mahkemelerinde devletin hazinesini Fransa'nın iç ve dış düşmanlarına dağıtmakla suçlandı. Kraliçe ise mahkemede büyük bir kararlılıkla savunma yaparak devlete sadakatle hizmet ettiğini dile getirdi.
Zindan günlerinde devrimcilerin ağır hakaretlerine ve manevi eziyetlerine maruz kaldı. Muhafızlar, hücresinin penceresi önünde durup öz oğluna zorla "Kahrolsun kraliyet, yaşasın cumhuriyet!" sloganları attırarak ona büyük bir acı yaşattı. Nihayetinde, saray entrikaları yürütmek ve yabancı güçlere gizli belgeleri sızdırmak suçlarından vatana ihanetle suçlanarak ölüm cezasına çarptırıldı. 16 Ekim 1793 tarihinde, 38 yaşındaki Marie Antoinette, Paris'in meşhur Concorde Meydanı'nda giyotinle idam edilerek hayata gözlerini yumdu.