Joseph Campbell Kimdir?

Amerikalı akademisyen ve yazar Joseph Campbell, 26 Mart 1904 tarihinde New York'ta dünyaya gelerek karşılaştırmalı mitoloji ve din çalışmalarına yön veren bir serüvenin kapısını araladı. Josephine ve Charles William Campbell çiftinin oğlu olan yazar, insanlık tarihindeki ortak anlatıları çözümleyerek felsefesini tek bir cümleyle özetledi: "Mutluluğunun peşinden git." Hayatı boyunca farklı kültürlerin efsanelerini inceleyen Campbell, kurduğu teorilerle edebiyattan sinemaya kadar geniş bir alanda derin izler bıraktı.

New York'ta başlayan bu yaşam yolculuğu, kısa süre sonra ailenin New Rochelle kasabasına taşınmasıyla yeni bir boyut kazandı. Geleceğin büyük mitoloğunun çocukluk yıllarında yerli kültürlere, özellikle de Kızılderililere duyduğu hayranlık, ileride yapacağı akademik çalışmaların temelini hazırladı. Ancak gençlik yıllarında trajik bir olayla sarsıldı. Aile evi 1919 senesinde çıkan bir yangında tamamen kül olurken, Campbell sevgili büyükannesini de bu felakette kaybetti.

Eğitim hayatına Canterbury Okulu'nda devam eden genç Joseph, buradan 1921 yılında mezuniyetini aldı. Yükseköğrenim için ilk olarak Dartmouth College'ı seçerek biyoloji ve matematik eğitimi almaya başladı. Ancak içindeki beşeri bilimler sevgisi ağır basınca rotasını Columbia Üniversitesi'ne çevirdi. Bu kurumda 1925'te lisans, 1927'de ise yüksek lisans derecelerini başarıyla tamamladı. Dartmouth yıllarında Delta Tau Delta topluluğunun üyesi olan Campbell, aynı zamanda olağanüstü bir atletizm kariyerine sahipti. Pist ve saha yarışlarında kazandığı ödüllerin yanında, kısa bir dönem için dünyanın en hızlı yarım mil koşan atletleri arasına adını yazdırdı.

Avrupa Yılları ve Kulübedeki Büyük Bunalım Dönemi

Yüksek lisans mezuniyetinin ardından kazandığı burs, Campbell'in önünde yeni kapılar açtı. Avrupa'da eğitim görmek üzere yola çıkan genç araştırmacı, iki yıl boyunca Paris Üniversitesi ve Münih Üniversitesi bünyesinde yoğun mesai harcadı. Burada Ortaçağ Fransızcası ile Sanskritçe üzerine odaklandı, aynı zamanda iyi derecede Fransızca ve Almanca konuşup yazmayı öğrendi. Amerika'ya döndüğünde bu alanlardaki çalışmalarını derinleştirmek istedi ancak Columbia Üniversitesi fakültesinden beklediği onayı alamadı. Bunun üzerine akademiden çekilme kararı aldı.

Bu kararın hemen ardından 1929 yılında patlak veren Büyük Bunalım, Campbell'in hayatında bambaşka bir sayfa açtı. Genç adam, 1929 ile 1934 yılları arasında Woodstock'ta bulunan küçük bir kulübeye çekilerek beş yıl boyunca adeta bir münzevi gibi yaşadı. Burada günde saatlerce okuyarak dünya mitolojilerini karşılaştırmalı olarak inceleme şansı buldu. 1931 yılında Kaliforniya'ya giderek orada bir yıl geçirdi. Bu seyahat esnasında ünlü edebiyatçı John Steinbeck ve deniz biyoloğu Ed Ricketts ile yolları kesişti ve onlarla yakın dostluklar kurdu.

Sarah Lawrence Yılları ve Entelektüel Ortaklıklar

Campbell, 1933 yılında bir yıl boyunca eski okulu Canterbury School bünyesinde öğretmenlik yaptı. Buradaki öğretmenlik günlerinde kaleme aldığı "Strictly Platonic" adlı ilk kısa öyküsünü Özgürlük dergisine satmayı başardı. Asıl büyük akademik durağı ise 1934 yılında kapılarını açan Sarah Lawrence Üniversitesi oldu. Burada tam 38 yıl boyunca profesör olarak dersler verdi ve 1972 yılında emekliğe ayrıldı. 1938 yılında eski öğrencilerinden olan yetenekli dansçı ve koreograf Jean Erdman ile dünya evine girdi. Çift, yarım asra yaklaşan evliliklerinin büyük bölümünü New York'un ünlü Greenwich Köyü'nde iki odalı mütevazı bir dairede sürdürdü. Hiç çocukları olmadı. 1980'lerden sonra zamanlarını Honolulu'daki yeni daireleri ile New York arasında paylaştırdı.

İkinci Dünya Savaşı'nın ilk demlerinde ünlü Indolog Heinrich Zimmer ile tanışması, Campbell'in hayatındaki en önemli entelektüel dönüm noktalarından biriydi. Zimmer'in 1943 yılında ani vefatının ardından, bu dostluğun anısına onun yarım kalan eserlerini derleme görevini üstlendi. On yıl boyunca titizlikle çalışarak Zimmer'in ders notlarını düzenledi. Bu çalışmaların sonucunda "Hint Sanatı ve Uygarlığında Mitler ve Simgeler" ile "Hint Felsefeleri" kitaplarını yayına hazırladı. Bu projenin devamı niteliğindeki çalışmalar için 1955-1956 yıllarında üniversiteden bir yıl izin alarak altı ay Güney Asya'da ve altı ay Doÿu Asya'da araştırmalar yürüttü.

Ruhun ve Efsanelerin İzinde Bir Yaşam

Joseph Campbell'in geliştirdiği teoriler felsefi ve psikolojik açıdan oldukça zengin temellere dayanıyordu. Düşünce dünyasında Arthur Schopenhauer ve Friedrich Nietzsche'nin eserlerinin etkisi büyüktü. Mitlerin insan psikolojisiyle olan bağını kurarken Sigmund Freud'un çalışmalarından yararlansa da asıl ilham kaynağı Carl Jung oldu. Jung'un rüya yorumlama metotları ve arketipler teorisi, Campbell'in mitolojik çözümlemelerinde kilit rol oynadı. Yazılarında sıklıkla Jungçu psikolojinin "anima", "animus" ve "ego bilinci" gibi temel kavramlarına başvurdu.

Yazar, arkasında devasa bir literatür bırakarak 30 Ekim 1987 tarihinde Honolulu'daki evinde yemek borusu kanseri nedeniyle 83 yaşında yaşama gözlerini yumdu. Son anlarında dahi "Historical Atlas of World Mythology" serisinin ikinci cildi üzerinde çalışmaktaydı. Onun vefatının ardından, 1991 yılında eşi Jean Erdman ve editör dostu Robert Walter tarafından anısını yaşatmak adına Joseph Campbell Vakfı kuruldu. Eserleri bugün hala insan psikolojisi ve kültürel çalışmalar alanında yol göstermeye devam ediyor.

Eserleri ve Editörlükleri

Joseph Campbell'ın zengin akademik kariyeri boyunca kaleme aldığı ve editörlüğünü üstlendiği başlıca yapıtlar şunlardır:

• Kahramanın Sonsuz Yolculuğu (1949, 2000)
• Myths to Live By (1972)
• Creative Mythology (1968)
• The Hero's Journey (1990)
• Transformations of Myth Through... (1988)
• Tanrının Maskeleri serisi: İlkel Mitoloji (Mask 1, 1993), Doğu Mitolojisi (Mask 2, 1993), Batı Mitolojisi (Mask 3, 1992), Yaratıcı Mitoloji (Mask 4, 1994)
• Hint Sanatı ve Uygarlığında Mitler ve Simgeler (Heinrich Zimmer'in ders notlarından derleme, Editör)
• Kral ve Hortlak (Ruhun Kötülüğü Yenmesine Dair Hikayeler, Editör)
• Mitolojinin Gücü (Kutsal Kitaplardan Hollywood Filmlerine Mitoloji ve Hikayeler)