George Soros, 12 Ağustos 1930 tarihinde Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de dünyaya gelen, küresel finans piyasalarına yön veren dünyaca ünlü Macar-Amerikan asıllı döviz spekülatörü, yatırımcı ve hayırseverdir. Özellikle 1992 yılındaki Kara Çarşamba krizinde İngiliz sterlini üzerinde gerçekleştirdiği spekülasyonla bir günde kazandığı milyarlarca dolarla ekonomi tarihine adını yazdırmıştır. Kurduğu Soros Fund Management ve Açık Toplum Enstitüsü gibi yapılar aracılığıyla hem devasa bir servet yönetmiş hem de sivil toplum faaliyetlerini finanse etmiştir. Finansal analiz yeteneği ve milyarlarca dolarlık bağışlarıyla son otuz yıla damgasını vuran en etkili isimlerden biridir. Zorlu hayat mücadelesini başarıyla verdi.
Savaşın Gölgesinde Geçen Çocukluk Yılları
Budapeşte'de Musevi bir ailede büyüyen genç Soros'un çocukluğu, İkinci Dünya Savaşı'nın ve Nazi işgalinin ağır şartları altında şekillendi. 1944 yılında Almanya Macaristan'ı işgal ettiğinde henüz 13 yaşında olan Soros, Yahudi Konseyi için görev yapıyordu. Hayatta kalmasını sağlayan en önemli unsur, babası Tivadar Soros'un gösterdiği üstün çaba oldu. Birinci Dünya Savaşı'nda Rusya'daki esir kampından kaçtıktan sonra anti-semitik hareketlerden korunmak amacıyla soyadını Schwartz'tan Soros'a çeviren yazar Tivadar Soros, Kültür Bakanlığı'ndan bir yetkiliye rüşvet verdi. Bu sayede oğlunu yetkilinin torunu gibi göstererek Nazi kıyımından kurtarmayı başarıyla gerçekleştirdi. Sovyet ve Alman ordularının göğüs göğüse çarpıştığı kanlı Budapeşte Savaşı'ndan sağ çıkan aile, savaş sonrasındaki yıkımda da zorlu sınavlardan geçti. 1945 ve 1946 yıllarındaki şiddetli hiperenflasyon döneminde George Soros, mücevher ve değerli taş ticareti yaparak hayata tutundu. Babasının Esperanto dili konusundaki birikimi de onun ilk doğal Esperanto konuşan bireylerden biri olmasını sağladı.
Londra'dan Wall Street'e Uzanan Finans Kariyeri
Londra Ekonomi Okulu (London School of Economics) eğitimine 1947 yılında başlayan genç Soros, zorlu geçen beş yıllık öğrencilik hayatını 1952 senesinde başarıyla mezun olarak tamamladı. Ardından 1956'da New York'a taşınarak finans dünyasının kalbinde yer aldı. F.M. Mayer bünyesinde arbitraj ticaretiyle başlayan Amerika serüveni, Wertheim firmasında ekonomi analisti olarak devam etti. Bu yıllarda filozof Karl Popper'ın görüşlerinden esinlenerek geliştirdiği düşünümsellik teorisi, onun piyasa hareketlerini yorumlamadaki en büyük gücü haline geldi. Arnhold and S. Bleichroeder firmasındaki görevinden 1973 yılında istifa etti. Wall Street'te yeni bir sayfa açtı. Jim Rogers ile 1970'te kurduğu Quantum Vakfı, onun servetini katlamasının önünü açtı. Rogers ile ortaklığı büyük başarı getirdi. Soros'un kariyerindeki en önemli yapılar şunlardır:
- Soros Fund Management: Yatırımlarını yönettiği ana şirket.
- Quantum Vakfı: Jim Rogers ile kurduğu ortak fon.
- Açık Toplum Enstitüsü: Popper'ın açık toplum modelini yaymak amacıyla kurduğu vakıf.
Asıl küresel ününü ise 16 Eylül 1992 tarihindeki Kara Çarşamba olarak bilinen krizde kazandı. İngiliz sterlininin devalüasyonu üzerine yaptığı spekülatif hamleyle sadece bir günde 1.1 milyar dolar kazandı. İngiltere Merkez Bankası'nın krizdeki zararının üçte birine tek başına neden olan bu hamlesi, ona dünyada İngiliz Bankalarını Soyan Adam lakabını kazandırdı. Finans dünyasındaki konumu sarsılamaz bir hal aldı.
Açık Toplum Vakfı ve Aile Yaşamı
Finansal başarılarının yanı sıra hayırsever kimliğiyle de öne çıkan Soros, Karl Popper'ın açık toplum felsefesinden hareketle 1993 yılında Açık Toplum Enstitüsü'nü faaliyete geçirdi. Az gelişmiş ülkelere yaptığı yardımlar zamanla Birleşmiş Milletler'in bütçesini geride bütünüyle bırakan bu kurum, dünya genelinde büyük bir etki yarattı. Bağışları uluslararası alanda geniş yankı uyandırdı. Kimileri onu cömert bir hayırsever, kimileri ise kendi çıkarlarını gözeten bir figür olarak nitelendirdi. 1979'dan günümüze vakıflara yaklaşık 7 milyar dolar bağışlayan ünlü iş adamı, toplam servetiyle dünyanın en zengin isimleri arasında yer almaktadır. Özel hayatında üç kez evlenen Soros'un ilk evliliği 1960 yılında Annaliese Witschak ile gerçekleşti. Bu birliktelikten Robert Daniel, Andrea ve Jonathan Tivadar adında üç çocuğu oldu. 1983 yılında boşandıktan sonra Susan Weber ile evlenen Soros, bu evlilikten de Alexander ve Gregory James adında iki erkek çocuk sahibi oldu. Son evliliğini ise 2013 yılında Tamiko Bolton ile yaptı. Ünlü milyarder, 12 Haziran 2023 tarihinde 25 milyar dolarlık devasa servetinin kontrolünü resmen oğlu Alexander Soros'a devretti.