George Soros Kimdir?

İlk Yılları

George Soros, asıl adıyla Schwartz György, 12 Ağustos 1930'da Budapeşte'de Aşkenazi Yahudi bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi; Ekim 2026 itibarıyla 96 yaşındadır. Macaristan'ın 1939'da Nazi işgaline uğraması üzerine aile çok zor günler yaşadı. Babası Tivadar Soros, tüm aile bireyleri için sahte kimlikler düzenleyerek ve oturdukları yeri sürekli değiştirerek hayatta kalmalarını sağladı.

Eğitimi ve Finans Kariyeri

1947'de İngiltere'ye göç eden Soros, orada ekonomi eğitimi gördü. Geçimini sağlamak için hamallık yaptığı dönemde ayağı kırılınca devlet hastanesinde tedavi gördü; bu deneyim, sosyal adaletin önemini kavramasında etkili oldu. Öğrencisi olduğu Karl Popper'ın açık toplum felsefesinden güçlü biçimde etkilendi ve ileride yürüteceği Açık Toplum projesi için ondan ilham aldı. 1956'da Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. İlk işi, bir hisse senedini ya da dövizi ucuz olduğu yerden alıp aynı anda pahalı olduğu yerde satmaya dayanan arbitraj işlemleri oldu. Kısa sürede finans dünyasında öne çıktı ve kurduğu uluslararası yatırım fonuyla büyük bir servete ulaştı. Soros Fund Management LLC'nin başkanıdır; bu şirket Quantum Fonu Grubu'nun baş yatırım danışmanıdır. Fonun 28 yıllık tarihinde dünyanın en yüksek performanslı yatırım fonu olarak kabul edildiği belirtilir. Mart 2021 itibarıyla net servetinin 8,6 milyar dolar olduğu, Açık Toplum Vakıflarına şimdiye kadar 32 milyar dolardan fazla bağışta bulunduğu hesaplanmıştır.

Hayırseverlik ve Kurumlar

Soros, Açık Toplum Vakıflarının kurucusudur. Vakfın Türkiye şubesi, Eylül 2001'de kurulan ve Bebek'te bulunan Açık Toplum Enstitüsü Yardım Vakfı'dır. Budapeşte'deki Orta Avrupa Üniversitesi'nin ve Moskova'daki Uluslararası Bilim Vakfı'nın da kurucusudur. Sovyetler Birliği'nin 1991'de dağılmasından sonra Doğu Avrupa ülkelerine yaptığı yardımlarla adını duyurdu. New School of Social Research, Budapest University of Economics, Oxford ve Yale üniversitelerinden fahri doktora unvanı aldı; 1995'te Bologna Üniversitesi tarafından üniversitenin en büyük onur unvanıyla ödüllendirildi.

Tartışmalar ve Hakkındaki İddialar

Bazı yazarlar yardımlarının sivil toplum faaliyetleri yoluyla ülkelerin sosyo-politik sistemini kontrol etmeyi amaçladığını öne sürer; Soros ise bu tür desteği dünyanın birçok yerinde verdiğini belirtmiştir. 2006'da bir Rus radyosuna verdiği demeçte, 2003 Gürcistan Gül Devrimi'ni finansal olarak da desteklediğini açıkladı. Yahudi kimliği ve otoriter rejimlere karşı sivil toplum aracılığıyla yürüttüğü faaliyetler nedeniyle çeşitli illiberal yönetimlerin hedefi oldu. Hakkında ortaya atılan komplo teorileri 1990'larda ABD'de aşırı sağ aktörlerden çıktı, sonradan dünyanın başka yerlerinde de benimsendi. Madde, 2018'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onu Gezi Parkı protestolarını ve Osman Kavala'yı finanse etmekle suçladığını da kaydeder.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki George Soros maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.