Kimdir?
Toni Morrison, doğum adıyla Chloe Ardelia Wofford, 18 Şubat 1931'de Ohio'nun Lorain kentinde doğdu ve 5 Ağustos 2019'da öldü. 1993 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Amerikalı akademisyen ve feminist yazardır. Afro-Amerikan kadınların tarihsel travmalarını, ırkçılığı ve ataerkil yapıyı merkezine alan eserleriyle tanınır; ırk, sınıf ve toplumsal cinsiyetin kesişimini edebî bir derinlikle işledi. Beloved adlı romanı 1998'de sinemaya uyarlandı.
Ailesi ve çocukluğu
Afro-Amerikalı işçi sınıfı bir ailenin dört çocuğundan ikincisiydi. Babası George Wofford, on beş yaşındayken iki Siyah iş adamının beyazlar tarafından linç edilmesine tanık oldu; Morrison'a göre bu olay babasında travma yarattı. George Wofford ırkçılıktan kaçmak ve ekonomik nedenlerle Ohio'nun Lorain bölgesine göç etti. Annesi Ramah Wofford dindar bir ev hanımıydı. Morrison yaklaşık iki yaşındayken ailesi kirayı ödeyemediği için oturdukları ev, aile içerideyken ev sahibi tarafından ateşe verildi; Morrison'a göre ailesi çaresizliğe kapılmak yerine ev sahibine gülerek karşılık verdi. Ailesi ona halk hikâyeleri, hayalet öyküleri ve Afro-Amerikan ezgileri aracılığıyla kimlik bilinci kazandırdı. Çocukken çok kitap okudu; en sevdiği yazarlar Jane Austen ve Leo Tolstoy'du. On iki yaşında Katolik olarak Anthony adını aldı ve sonradan mahlas olarak Toni'yi kullanmaya başladı.
Eğitimi ve editörlüğü
1949'da Washington'daki Howard Üniversitesi'ne kaydoldu; ailesinde üniversiteye giden ilk kişiydi. Başlangıçta tiyatro programında Anne Cooke Reid ve Owen Dodson ile çalıştı, Howard Players ile sahne aldı. Howard'da ilk kez ırksal olarak ayrılmış restoranlar ve otobüslerle karşılaştı. 1953'te İngiliz Dili ve Edebiyatı alanında lisans derecesiyle, Klasikler yan dal diplomasıyla mezun oldu; Alain Locke ve Sterling Brown gibi isimlerle çalışma fırsatı buldu. 1955'te Cornell Üniversitesi'nde Amerikan Edebiyatı alanında yüksek lisansını tamamladı. 1957'de Howard'a döndü, evlendi, iki çocuğu oldu ve 1964'te boşandı. 1960'ların sonlarında New York'ta Random House yayınevinin kurgu bölümünde çalışmaya başladı ve bu alanda görev yapan ilk Siyah kadın editör oldu. 1970'ler ve 1980'ler boyunca kendi yazarlık kariyerini geliştirdi.
Ödülleri
1996'da Ulusal Beşerî Bilimler Vakfı tarafından, ABD federal hükûmetinin beşerî bilimlerdeki en yüksek onuru olan Jefferson Konferansı için seçildi; aynı yıl Amerikan Edebiyatına Üstün Katkı Madalyası ile onurlandırıldı. 29 Mayıs 2012'de Başkan Barack Obama tarafından Başkanlık Özgürlük Madalyası ile ödüllendirildi. 2016'da PEN/Saul Bellow Amerikan Kurgu Eserleri Başarı Ödülü'nü aldı. 2020'de Ulusal Kadınlar Onur Listesi'ne dahil edildi.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Toni Morrison maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.