Ailesi ve eğitimi
Nurettin Topçu, 1909'da İstanbul'da doğdu. Baba tarafından Erzurumludur; ailesi Topçuzâdeler olarak bilinir. Altı yaşında Bezmiâlem Valide Sultan Mektebi'ne başladı, ardından Büyük Reşit Paşa Numune Mektebi'ni birincilikle bitirdi. İmlâ öğretmeninin etkisiyle Mehmet Âkif'e sevgisi hayatı boyunca sürdü. İstanbul Erkek Lisesi'nden mezun olduktan sonra 1928'de Avrupa'da eğitim için girdiği sınavı kazandı ve burslu olarak Fransa'ya gitti. Aix Lisesi'nde psikoloji sertifikası aldı, ardından Strazburg'da felsefe, ahlak ve sanat tarihi okudu. Fransa'da psikoloji ve estetik, genel felsefe ve mantık, çağdaş sanat tarihi, sosyoloji ve ahlak gibi dallarda lisans aldı. Sorbonne'da doktorasını vererek bu üniversitede felsefe doktorası yapan ilk Türk öğrenci oldu; tezi 1934'te Paris'te kitap olarak yayımlandı.
Öğretmenlik ve Hareket dergisi
1934'te Türkiye'ye döndü ve ertesi yıl Galatasaray Lisesi'nde felsefe öğretmenliğine başladı. Evlendiği gün İzmir Atatürk Lisesi'ne tayin edildi. Hareket Dergisi'ni 1939'da İzmir'de yayımlamaya başladı; dergi İstanbul'da basılıyordu. Dergide yayımlanan bir yazı nedeniyle hakkında soruşturma açıldı ve Denizli'ye sürüldü. Denizli'de Said Nursi ile tanıştı. Sonra Haydarpaşa Lisesi'ne, bir süre sonra Vefa Lisesi'ne geçti. Son olarak İstanbul Erkek Lisesi'ne tayin edildi ve 1974'te yaş haddinden emekli oldu. Bergson konulu doçentlik tezini hazırladı; kadroya geçemeyince tez kitap olarak basıldı.
Düşüncesi
İslam felsefesi konusundaki görüşlerinde, ahlakın İslam coğrafyasında gömüldüğünü, bunun temel nedeninin felsefenin dışlanması olduğunu savundu. Ona göre din bilgi kaynağı değil, kuvvet kaynağıydı. Felsefe olmadan kutsal metnin gerçek anlamıyla kavranamayacağını, yalnızca ezberleneceğini söyledi. İsyan ahlakı kuramında ideal tip olarak Hallac-ı Mansur'u örnek aldı ve tasavvuf düşüncesinin temelini vahdet-i vücud olarak gördü.
Eserleri ve ölümü
Eserleri arasında Türkiye'nin Maarif Davası, İsyan Ahlakı, Yarınki Türkiye, İslam ve İnsan, Ahlak Nizamı, İradenin Davası, Mehmed Akif, Bergson, Devlet ve Demokrasi, Millet Mistikleri, Mevlana ve Tasavvuf, Kültür ve Medeniyet, Var Olmak ve Varoluş Felsefesi bulunur. 1975 Nisanı'nda hastalandı; yapılan ameliyatta pankreas kanserine yakalandığı anlaşıldı. 10 Temmuz 1975'te öldü. Fatih Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Topkapı'daki Kozlu Kabristanı'na defnedildi.
Benzer kişiler
- Hakkı Ögelman (Akademisyen · İstanbul)
- İrfan Güney (Akademisyen · İstanbul)
- Jale Sancak (Yazar · İstanbul)
- Nusret Hızır (Akademisyen · İstanbul)
- Sadun Boro (Yazar · İstanbul)
- Alper Kul (Yazar · İstanbul)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Nurettin Topçu maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.