Nurettin Sözen Kimdir?

Nurettin Sözen, 1937 yılında Sivas’ın Gürün ilçesinde dünyaya gelmiş; hekimlik ve akademisyenliğin ardından siyasete yönelerek İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na yükselen çok yönlü bir isimdir. 29 Mart 1989–1 Nisan 1994 tarihleri arasında yönettiği İstanbul’da metro, havagazlı ısınma, modern tramvay ve biyolojik arıtma gibi altyapı atılımlarının öncü ismi olarak tarihe geçmiştir. Sivas CHP milletvekilliği de yapan Sözen, Türk siyasi tarihinin önemli figürlerinden biri olmayı sürdürmektedir.

Akademik Kariyer ve Tıp Dünyası

İstanbul Erkek Lisesi’nden mezun olan Sözen, yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde tamamladı. Meslek hayatını Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde sürdürerek 1978’de kulak-burun-boğaz alanında profesörlüğe yükselen Sözen, aynı fakültede dekanlık görevini de üstlendi. Öte yandan İstanbul Üniversitesi rektör yardımcılığı yapan Sözen’in akademik kariyerinde çarpici bir dönüm noktası yaşandı: Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından dekanlıktan alınan ilk akademisyen olma ayrıcalığı—ya da yükü—onun payına düştü.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı

Lise yıllarından itibaren CHP saflarında siyasetle iç içe olan Nurettin Sözen, 1989 yerel seçimlerinde Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) listesinden İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi. Bedrettin Dalan’ın ardından, Recep Tayyip Erdoğan’dan önce bu koltuğa oturan Sözen’in “Önce İnsan” sloganı, dönemin şehir yönetim anlayışının özeti gibiydi. Göreve başladığı günden itibaren şu projelere imza attı:

• İstanbul’un ilk metrosunun temel attırma töreni (Eylül 1992)
• Aksaray–Sirkeci ve Aksaray–Topkapı hatlarında çağdaş tramvayın yeniden seferlerine başlaması (1992)
• 1961’den bu yana hizmet dışı kalan İstiklal Caddesi nostaljik tramvayının yayalaştırmayla birlikte yeniden çalıştırılması
• Doğalgaz altyapısı, biyolojik arıtma ve çöp işleme tesislerinin kurulması
• Macaristan’dan 1.404 adet İkarus marka belediye otobüsü, 25 adet Iveco-M24 midibüs ve İETT tarihinde bir ilk olan 26 adet DAF-Optare SB-250 model çift katlı otobüsün filoya eklenmesi

Bununla birlikte başkanlık yılları sorunsuz geçmedi. 1993’te patlak veren İSKİ Skandalı, belediye işçileriyle yaşanan uyumşuzluklardan kaynaklanan çöp krizi ve süreğen su kesintileri kamuoyunda derin bir hayal kırıklığı yarattı. Tüm bu etkenler Sözen’i siyasi olarak yipratmış; 1994 seçimlerinde aday olmaktan vazgeçti. Dikkat çekici bir ayrıntı olarak Sözen, belediye başkanlığı süresince hiç nikah kıymamıştır.

Milletvekilliği ve Kişisel Yaşamı

Belediye başkanlığı macerasının ardından siyasetten kopmayan Sözen, 22. Dönem (14 Kasım 2002 – 23 Temmuz 2007) Sivas CHP Milletvekili olarak TBMM’de görev yaptı. Kişisel yaşamında 1970’de Engin Zeren Sözen ile evlendi; bu evlilikten öğlu Erdem Sözen dünyaya geldi. Eşi 15 Temmuz 1985’te kanser nedeniyle hayatını kaybetti. Sözen 22 Ağustos 1997’de Müjgan Şerefhanoğlu ile ikinci evliliğini yaptı. 2014’te yayımlanan İnsana ve Demokrasiye Adamış Bir Hayat: Nurettin Sözen başlıklı kitap, Şükrü Aslan ve Hatice Kurtuluş tarafından kaleme alınarak yaşamını ve mirasını kapsamlı biçimde belgeleyen bir kaynak olarak öne çıkmaktadır.