Genel Bakış
Sadık Ahmet, 7 Ocak 1947'de Gümülcine'de doğan ve 24 Temmuz 1995'te yine Gümülcine'de ölen tıp doktoru ve siyasetçidir. Mensubu olduğu Batı Trakya Türklerinin hakları için verdiği mücadeleyle tanınır.
Eğitimi ve Mesleği
Gümülcine'nin Sirkeli köyünde doğdu. İlköğrenimini kendi köyünde, orta öğrenimini il merkezindeki Celal Bayar Lisesi'nde tamamladı. 1966-1967 öğrenim yılını Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde geçirdi, ardından Selanik Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne girdi. 1974'te aynı fakülteden hekim olarak mezun oldu ve 34 ay süren askerlik görevini yerine getirdi. Bir yıllık zorunlu hekimlik hizmetinin ardından 1978'de Batı Trakya'ya dönüp cerrahlık ihtisasına başladı. Cerrah unvanını 1984'te aldı ve aynı dönemde Batı Trakya Türklerinin toplumsal sorunlarıyla ilgilenmeye başladı.
Mücadelesi
Bu sorunların başında Yunanistan'ın Batı Trakya Türk azınlığının etnik kimliğini tanımaması ve Lozan Antlaşması'na sığınarak dinî kimliği kullanması geliyordu. Ayrıca toprakların kamulaştırılması, 1955-1998 arasında Yunanistan vatandaşlık yasasının 19. maddesi uyarınca 46.638 Batı Trakyalı ve On İki Adalı Türk'ün vatandaşlıktan çıkarılması, azınlığın eğitim kurumu kurup denetleyememesi ve dinî önderini seçme hakkının elinden alınması diğer önemli sorunlardı. Sadık Ahmet 1985'te sorunları uluslararası kamuoyuna duyurmayı amaçlayan bir imza kampanyası başlattı ve 15.000'e yakın imza topladı; 8 Ağustos 1986'da bu nedenle tutuklandı. Ertesi yıl 25 Eylül'de Selanik'te insan hakları örgütü üyelerine Batı Trakya Türklerinin sorunlarını anlatan bildiriler dağıttı ve 30 ay hapis cezasına çarptırıldı; karar uluslararası baskılar nedeniyle Yunan Yüksek Mahkemesi'nde temyiz aşamasında kaldı.
Siyasi Yaşamı
18 Haziran 1989 genel seçimlerinde Batı Trakya Türklerinden seçilen ilk bağımsız milletvekili oldu, ancak milletvekilliği kısa sürede iptal edildi. 26 Ocak 1990'daki bir konuşmasında azınlık için "Türk" sıfatını kullandığı için tutuklandı; Selanik'te iki ay kaldıktan sonra cezasının kalanı paraya çevrilerek serbest bırakıldı. 8 Nisan 1990'da ikinci kez bağımsız milletvekili seçildi. 13 Eylül 1991'de Batı Trakya Türklerini temsil eden ilk siyasi parti olan Dostluk, Eşitlik, Barış (DEB) Partisi'ni kurdu ve genel başkanlığını üstlendi. 1993'te seçim yasası değiştirilerek meclise girmek için yüzde 3 oy şartı getirildi; nüfusun yüzde 1,5-2'sini oluşturan azınlık ve DEB böylece mecliste temsil edilemedi.
Ölümü ve Anılması
24 Temmuz 1995'te, Lozan Antlaşması'nın 72. yıl dönümünde, Gümülcine'ye bağlı Susurköy yakınında şüpheli bir trafik kazasında hayatını kaybetti. Kazanın arkasındaki belirsizlik hâlâ aralanmış değildir. Türkiye'de, özellikle Trakya'da birçok okul, yol ve park onun adını taşır. 2 Şubat 2024'te vizyona giren Sadık Ahmet filminde Turgay Aydın tarafından canlandırıldı.
Benzer kişiler
- Fazıl Küçük (Hekim)
- Salvador Allende (Hekim)
- Ursula von der Leyen (Hekim)
- Sabiha Tansuğ (Gümülcine Doğumlu)
- Hamza Hamzaoğlu (Gümülcine Doğumlu)
- Denis Papin (Hekim)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Sadık Ahmet maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.