Prof. Dr. Jale Baysal, 1926'da Kayseri'de doğan ve 12 Ağustos 2009'da İstanbul'da ölen Türk kütüphaneci, akademisyen ve yazardır. Türkiye'de modern kütüphaneciliğin öncü isimlerinden biridir; İstanbul Üniversitesi kütüphanecilik bölümünün kuruluşunda yer aldı, bölümün ilk doktora öğrencilerinden biri oldu ve Türkiye'de bu alanda ilk kadın profesör unvanını aldı. Tarihçi Ayşe Buğra'nın annesidir.
Eğitimi ve ilk görevleri
Kayseri Lisesi'ni bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde okudu. 1948'de mezun olunca Beyazıt Kütüphanesi'nde çalışmaya başladı. 24 Ağustos 1950'de yazar Tarık Buğra ile evlendi; 1968'de sona eren evlilikten kızı Ayşe doğdu. On bir yıl İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Semineri Kütüphanesi'nde kütüphane memurluğu yaptı. 1951'de Edebiyat Fakültesi Genel Kütüphanesi kurulduktan sonra bu kurumda uzman ve müdür olarak çalıştı. 1962'de yedi arkadaşıyla Türk Kütüphaneciler Derneği'nin İstanbul şubesini kurdu ve 1965-1967 arasında şube başkanlığı yaptı.
Akademik kariyeri
İstanbul Üniversitesi'nde kütüphanecilik bölümü kurulunca akademik çalışmalara yöneldi. Müteferrika'dan Birinci Meşrutiyet'e Kadar Osmanlı Türklerinin Bastıkları Kitaplar başlıklı tezini yazarak 1968'de doktor unvanı aldı; 3066 kitabın yer aldığı bu çalışma için 47.000 kitabı inceledi. Aynı yıl UNESCO bursuyla Almanya'ya gitti. 1969'da dönüp bölümde dokümantasyon ve Türk yayın hayatı dersleri vermeye başladı. 1972'de Resmi Daire Kütüphaneleri ve Dökümantasyon Merkezleri çalışmasıyla doçent, 1982'de Kütüphanecilik Alanında Yeni Kavramlar Araçlar Yöntemler çalışmasıyla profesör oldu. 1974'te bölüm başkanlığını üstlendi ve emekli olana dek yirmi yıl sürdürdü; 1993'te emekli oldu.
Toplumsal çalışmaları ve eserleri
1990'da faaliyete geçen Kadın Eserleri Kütüphanesi'nin ve 1991'de 264 aydının girişimiyle kurulan Tarih Vakfı'nın kurucu üyeleri arasındaydı; Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği'nde de aktif görev aldı. Bilimsel yayınlarının yanı sıra öykü, radyo skeci ve oyunlar yazdı. Çağdaş Toplum Değerleri, İbrahim Müteferrika hakkındaki Cennetlik İbrahim Efendi oyunu ve Okuldan Dönerken adlı çocuk kitabı yayımlanan eserlerindendir; Cennetlik İbrahim Efendi ile 1986'da TOBAV birincilik ödülünü kazandı. Hasan Keseroğlu ile yapılan söyleşileri içeren Akıl ve Yürek 2006'da yayımlandı. 12 Ağustos 2009'da 84 yaşında öldü ve Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.
Benzer kişiler
- Emrah Safa Gürkan (Akademisyen)
- Hüsnü Mahalli (Akademisyen)
- Nurettin Topçu (Akademisyen)
- Toni Morrison (Akademisyen)
- Ümit Özdağ (Akademisyen)
- Volkan Ş. Ediger (Akademisyen)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Jale Baysal maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.