Gençliği ve akademik hayatı
Tomáš Garrigue Masaryk, 7 Mart 1850'de doğdu. Babası Slovak bir arabacı, annesi Almanlaşmış Moravyalı bir aileden gelen bir hizmetçiydi. Öğretmen okulunu bitirdi, kısa süre bir çilingirin yanında çıraklık yaptı. 1865'te Brno'da Alman Yüksekokulu'na girdi ve öğrenimini Viyana Üniversitesi'nde sürdürerek 1876'da doktora çalışmasını tamamladı. Leipzig'de araştırma yaptığı bir yıl sırasında tanıştığı Amerikalı müzik öğrencisi Charlotte Garrigue ile 1878'de evlendi. 1879'da Viyana'da felsefe dersleri vermeye başladı, 1882'de Prag'daki Çek üniversitesinde felsefe profesörü oldu.
Düşünce dünyası ve yapıtları
Yeni-Kantçılığı benimsedi, ayrıca İngiliz püriten ahlak anlayışından ve Husçuların öğretisinden etkilendi. Kapitalizmin yol açtığı toplumsal sorunları eleştirel biçimde inceledi. Avusturya içinde Slavlara eşit hak isteyen tarihçi František Palacký'nin yapıtlarını konu alan çalışması, Çek-Avusturya çekişmesinin kapsamlı bir incelemesiydi. İki dergi çıkardı; birinde yürüttüğü tartışmada, Orta Çağ'a ait sanılan iki şiirin aslında 19. yüzyıl başında bir Çek şairin sahteciliği olduğunu kanıtladı. 1898'de Marksizm üzerine bir kitap yazarak kapitalizm ve sosyalizmin iç çelişkilerini ele aldı. 1913'te yazdığı, Rusya ve Avrupa'yı konu alan eserinde Ortodoks Kilisesi ile gerici düşüncelerin Rusya'da yol açtığı bunalımları inceledi.
Siyasete girişi
1889'da siyasetle ilgilenmeye başladı. Önce Yaşlı Çekler'den uzaklaşarak Genç Çekler'e katıldı; 1891'de Avusturya Devlet Konseyi'ne seçildi, ancak milliyetçilik anlayışı konusunda anlaşmazlığa düşerek 1893'te istifa etti. Mart 1900'de Gerçekçi Parti'yi kurdu ve yeniden konseye seçildi. Avusturya-Macaristan'ın Almanya ile ittifakını ve Balkanlar'daki politikalarını eleştirdi. 1890'ların başında Kuzey Macaristan'daki Slovaklara yöneldi; Slovak ilericilerinin hayranlığını kazandı. 1899'da bir dinsel ayinde cinayet işlemekle suçlanan Yahudilerin suçsuz olduğunu savunarak ahlaki dürüstlüğünü gösterdi.
Bağımsızlık mücadelesi ve cumhurbaşkanlığı
I. Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra 1915 başlarında Batı Avrupa'ya gitti ve yeraltı Çek kurtuluş hareketinin önderi olarak Müttefik önderlerle ilişki kurdu. 1917'de Rusya'ya giderek Çek savaş tutsaklarından oluşan Çekoslovak Lejyonu'nu örgütledi, ardından ABD'ye gidip Başkan Woodrow Wilson ve Robert Lansing ile görüştü. Slovak önderlerle Pittsburgh Sözleşmesi'ni imzaladı. 3 Haziran 1918'de Çekoslovakya İtilaf devletlerinden biri olarak tanındı. Masaryk, 14 Kasım 1918'de cumhurbaşkanı oldu ve 1920, 1927 ve 1934'te yeniden seçildi. Aralık 1935'te istifa etti ve 14 Eylül 1937'de öldü.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Tomas Garrigue Masaryk maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.