Hayatı
Francis Bacon, 22 Ocak 1561'de Londra'da doğdu; Kraliçe I. Elizabeth'in adalet bakanı Nicholas Bacon'ın oğludur. Kral I. James döneminde İngiltere Başsavcısı ve Lordlar Kamarası Şansölyesi olarak görev yapan İngiliz filozof, bilim insanı ve devlet adamıdır. On iki yaşında girdiği Cambridge'deki Trinity College'da skolastik felsefeyle tanıştı ve ona karşıt görüşlerinin tohumları burada atıldı. 1576'da hukuk okumaya başladı, Fransa'daki İngiliz elçisinin yanında çalışması için teklif alıp öğrenimine ara verdi. 1579'da babasının ölüm haberini aldı ve cepleri boş İngiltere'ye döndü; hukuk öğrenimini tamamlayıp avukatlık yaptı, siyasi kariyer için de çalıştı. 1584'te parlamentoya seçildi.
Essex kontuyla yakın dostluğu, kontun Kraliçe'yi devirmeye yönelik planları yüzünden bozuldu; kont ikinci girişiminde suçlu bulunup idam edildi. 1597'de Kraliçe onu hukuk danışmanı olarak tuttu. I. James'in 1603'te tahta çıkmasının ardından şövalye ilan edildi; 1618'de Baron Verulam, 1621'de St Alban Vikontu unvanlarını aldı. Bir deney sırasında soğuk algınlığına yakalandı ve 1626'da, 9 Nisan'da, 65 yaşında zatürreden öldü. Varisi olmadığı için unvanları sona erdi. Hertfordshire'daki St Albans'ta St Michael Kilisesi'nde gömülüdür.
Düşünceleri
Bacon, bilimsel yöntemle yönlendirilen doğa felsefesinin önemini savundu ve empirizmin babası olarak anılır. Bilimsel bilginin yalnızca tümevarım mantığı ve doğadaki olayların dikkatli gözlemiyle mümkün olduğunu savundu. Bilimsel deneyleri Tanrı'yı yüceltmenin bir yolu olarak teşvik etti. Felsefesinde bilim merkezî yer tutar; bilimin insanı aydınlatma ve geliştirme işlevini öne çıkardı. Ötanazi kavramını günümüzdeki anlamına yakın içerikte ilk kez kullanan kişidir. Kütüphanelerin hamisiydi ve kitapları tarih, şiir ve felsefe olmak üzere üç kategoriye ayıran bir sistem geliştirdi. Kitaplar için "Bazı kitaplar tadılmalı, bazıları yutulmalı; birkaç tanesi çiğnenip hazmedilmelidir" sözüyle bilinir. 19. yüzyılın ortasından beri bazıları, Shakespeare'e atfedilen oyunların en azından bir kısmını Bacon'ın yazdığını öne sürmektedir.
Eserleri
Edebiyat alanında ününü Denemeler (Essays) kazandırdı; eser 1597'de ilk kez basıldı, 1612 ve 1625'te genişletilerek yeniden yayımlandı. Bilimin İlerlemesi (The Advancement of Learning) ilk felsefi çalışmasıdır; birçok bilim dalı için yeni yaklaşımlar savunur. Novum Organum ise Aristo'nun Organon'una karşı yeni bir bilim ve mantık sistemi önerir.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Francis Bacon maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.