Francisco Pacheco Kimdir?

16. yılın sonlarında İspanya'da doğup, hem ürettiği eserler hem de yetiştirdiği dev isimlerle İspanyol resim sanatını derinden etkileyen ressam Francisco Pacheco, 3 Kasım 1564 tarihinde Sanlúcar de Barrameda'da dünyaya geldi. Gerçek adı Francisco Pérez del Río olan sanatçı, Juan Pérez ve Leonor del Río çiftinin oğludur. Amcasının Katedral'de keşişlik yaptığı yıllarda, henüz 1580 yılının öncesinde Sevilla kentinin yolunu tuttu. Burada Luis Fernandez'in yanında eğitim alan genç yetenek, çıraklık dönemini 1585 yılında başarıyla noktaladı. Ardından Sevilla sokaklarında ressamlık yaparak profesyonel yaşamına adım attı.

Sevilla'da Gelişim, Saray Müşterileri ve Hak Arayışı

Gençlik yıllarında İtalyan ustaların eserlerini kopyalayarak pratik yapan ve bu yolla kendi tekniğini pekiştiren Pacheco, kısa sürede seçkin bir kitleye hitap etmeyi başararak ününü artırdı. İspanyol din adamları, asilzadeler ve kraliyet mensupları yavaş yavaş onun oluşturduğu büyük müşteri portföyünün üyeleri haline geldi. Yetenekli sanatçı, ressamların hak ettiği değere yürekten inanıyordu. Bu yüzden sanatçıların çalışmalarına yönelik vergi uygulamaları gibi engelleyici yasalara ve eylemlere karş son derece aktif kampanyalar yürüttü. Yürüttüğü bu kampanya süreçleri, onu bir diğer ünlü İspanyol sanatçı Juan Martinez Montanes ile ciddi bir anlaşmazlığın eşiğine getirdi. Ancak bu süreçte heykeltıraşın polikromcusu yani eser renklendiricisi olarak da görev almaktan geri durmadı.

Özel yaşamını da düzenli bir temele oturtan Pacheco, 1594 senesinde De Miranda'nın kızı Maria Ruiz de Paramo ile dünya evine girdi. Bu mutlu evlilikten, 1 Haziran 1602 tarihinde ileride büyük bir sanatçının eşi olacak olan sevgili kızı Juana Pacheco dünyaya geldi. Kızı Juana, 10 Ağustos 1660 tarihinde vefat edene dek babasının sanatsal çevresiyle iç içe yaşadı. Aile hayatı, Francisco Pacheco'nun sanat eleştirmenliği ve kuramcılık kariyerinde önemli bir güç ve huzur kaynağı oldu.

Atölyeden Doğan Dehalar ve Toledo Seyahati

Sanatsal ufkunu genişletmek isteyen Francisco Pacheco, 1611 yılında İspanya'nın önemli merkezleri olan Madrid ve Toledo kentlerini ziyaret etti. Bu büyük seyahat sırasında dönemin benzersiz Maniyerist ressamı El Greco'nun sıra dışı çalışmalarını ayrıntılı bir şekilde inceledi. Edindiği yeni fikirler ve vizyonla Sevilla'ya dönüş yaptığında, kendi sanat okulunu açarak genç nesillere öncülük etmeye karar verdi.

Açtığı bu akademi, İspanyol Barok döneminin en parlak yıldızlarını yetiştiren önemli bir okul haline geldi. Burada eğitim alanlar arasında Alonso Cano ve eşsiz deha Diego Velazquez gibi ünlü isimler vardı. Velazquez, Pacheco'nun sadece en yetenekli öğrencisi olmakla kalmadı, aynı zamanda onun kızı Juana ile evlenerek onun damadı oldu. Pacheco hem bir usta hem de bir kayınbaba olarak Velazquez'in kariyer gelişiminde çok büyük bir rol oynadı.

Yazılı Miras ve İspanyol Barok Sanatına Etkileri

Teorik çalışmalarına da ağırlık veren Pacheco, sanat tarihine ışık tutacak önemli eserler kaleme aldı. Bunların ilki, içinde yetmiş adet özgün resim barındıran ve çeşitli sanatçıların kısa biyografilerini içeren 'Libro de los retratos' adlı el yazması eseridir. Bu değerli çalışma, Madrid'deki Kraliyet Sarayı'nda bulunan Lazaro Galdiano Müzesi ve Kütüphanesinde güven altına alınmıştır. Eser, hazırlanışından çok sonra, 1884 yılında Jose Maria Asensio tarafından ilk kez yayınlanarak geniş kitlelere ulaştı.

Bunu takiben Pacheco, resim sanatının teorik temellerini ele alan bir başka abidevi eser kaleme aldı. Sanatçının 1641 yılında yazımını tamamladığı ve 1649 yılında basılan 'Arte de la Pintura' (Resim Sanatı) adlı bu kitap, İspanyol Barok sanatının en değerli teorik koleksiyonlarından biri olarak kabul edilir. Günümüzde de geçmiş sanatsal hareketlerin gelişim süreçlerini ve tarihsel dönüşümünü tanımlamada bu başyapıtın etkisi hala önemli ölçüde hissedilmektedir.

Francisco Pacheco, 27 Kasım 1644 tarihinde Sevilla'da 80 yaşında vefat etti. İspanyol sanatına bıraktığı derin izler günümüzde hala hissedilmektedir. Sanatçının ürettiği en önemli yapıtlar ise şunlardır:

• Santa Isabel Manastırı
• Mahşer
• Doğada Melekler İsa'ya Hizmet Ederken
• Son Karar
• Yohakim ve Anna'nın Altın Kapıda Buluşmaları
• Vaftizci Aziz John
• Aziz Justa
• Aziz Ines
• Mesih ve Melekler ile Akşam Yemeği
• Santa Rufina
• Aziz Peter Celestine
• Aziz Peter Nolasco Tarafından Tutsak Esirlerin Gemiden İnmesi