Todor Jivkov Kimdir?

Genel Bakış

Todor Jivkov, 1954-1989 arasında Bulgar Komünist Partisi Merkez Komitesi birinci sekreteri olarak yaklaşık 35 yıl boyunca ülkenin başında kaldı. Yönetimi, sanayileşme ve yaşam düzeyindeki artışla, aynı zamanda Türk azınlığa yönelik asimilasyon politikasıyla anılır.

Gençliği ve Parti Yükselişi

Todor Hristov Jivkov, 7 Eylül 1911'de Bulgaristan'ın batısındaki Pravets kasabasında yoksul bir köylü ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi. Gençlik yıllarını Sofya'da geçirdi. Genç yaşta Bulgaristan Komünist Partisi'ne üye oldu. II. Dünya Savaşı sırasında Devrimci Halk Kurtuluş Ordusu olarak bilinen direniş hareketinin örgütlenmesinde görev aldı. Eylül 1944'ten sonra Sofya polis gücünün başkanı oldu. 1945'te aday üye, 1948'de tam üye olarak Bulgar Komünist Partisi Merkez Komitesi'ne seçildi. Savaştan sonra yönetim kademelerinde yükseldi; başta binlerce siyasi muhalifi tutuklayan Halk Milisleri'nin komutanlığı olmak üzere birçok önemli görevde bulundu. 1951'de Politbüro üyesi oldu. Mart 1954'te Vılko Çervenkov'un yerine Merkez Komitesi birinci sekreterliğine getirilerek sosyalist ülkeler arasında en genç parti lideri oldu.

Yönetim Dönemi

1954-1989 arasında Merkez Komitesi birinci sekreteri olarak ülkeyi yönetti. Maddede 1962-1971 yıllarında başbakanlık yaptığı belirtilir; giriş cümlesi ise başbakanlık dönemini 1971-1989 olarak verir. 1972'de Bulgaristan'ın yeni anayasasıyla oluşturulan Devlet Konseyi başkanlığına seçildi. 1965'te sosyalist bir ülkede ilk kez görülen, muhalif parti üyeleri ve subayların önderliğindeki bir darbe girişimini önlemeyi başardı. İç ve dış politikada Sovyet çizgisine sıkı sıkıya bağlı kaldı. Onun yönetiminde Bulgaristan'da sanayileşme aksamadan ilerledi ve halkın yaşam düzeyi büyük ölçüde yükseldi.

Türk Azınlık Politikası

Buna karşılık Jivkov yönetimi, ülkedeki Türk azınlığa karşı zorla asimilasyon politikası uyguladı. 1985'te Bulgarlaştırma politikasına girişti; Türklerden isimlerini değiştirmelerini, Türkçe konuşmamalarını ve ibadet etmekten vazgeçmelerini istedi. Bu politika 1989 baharında Türkiye'ye doğru büyük bir göç akınının başlamasına neden oldu.

Görevden Ayrılışı ve Yargılanması

1989 sonbaharında Doğu Avrupa'yı saran demokratikleşme dalgası sonucunda Kasım 1989'da bütün görevlerinden çekilmek zorunda kaldı. Ocak 1990'da tutuklandı. İki yıl sonra hükûmet fonlarını zimmetine geçirmek suçundan yedi yıl hapis cezasına mahkûm edildi. Ancak bozulan sağlık durumu nedeniyle hapis cezası ev hapsine çevrildi. 1996'da Bulgar Yüksek Mahkemesi tarafından beraat ettirildi. 5 Ağustos 1998'de zatürreden öldü. Ölümü nedeniyle yeniden yargılanması için açılan davalar düştü.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Todor Jivkov maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.