Türk kültür hayatında derin izler bırakan İsmail Samih Nafiz Tansu, 1906 yılında Makedonya'nın Köprülü kentinde doğdu. Yazarın babası, Manastır Komutanı Muhlis Paşa'nın yaveri olarak görev yapan Yüzbaşı Abdurrahman Nafiz Bey'dir. Çocukluk yılları, babasının üstlendiği askeri görevler nedeniyle Rumeli'nin muhtelif şehirlerinde geçmiştir. Balkan Savaşı'nın patlak vermesi üzerine Tansu ailesi İstanbul'a göç etmek zorunda kaldı. Tarihçi ve hukukçu kimliğiyle tanınan yazar, basın ve eğitim dünyasına uzun yıllar hizmet etti.
Eğitim Hayatı ve Çift Anabilim Başarısı
Genç Samih Nafiz, eğitimine Üsküdar-Paşakapısı'ndaki Fıstıklı İlkokulunda başladı. İlkokuldan sonra ise eğitimini sürdürmek amacıyla İstanbul Sultanisine kaydolarak lise sıralarına adım attı. İlk, orta ve lise öğrenimini bu köklü okulda tamamlayarak 1925 yılında başarıyla mezuniyet hakkı kazandı. Darülfünun yıllarında yükseköğrenim tercihi yaparken oldukça sıra dışı ve kararlı bir adım attı. İstanbul Darülfünunu bünyesinde hem Edebiyat hem de Hukuk şubelerine aynı dönemde devam ederek büyük bir azim sergiledi. Okuduğu iki şubeden biri olan Edebiyat Fakültesinde Tarih-Coğrafya Bölümünün sınavlarını başarıyla tamamladı. Bunun yanı sıra, 1928 senesinde Hukuk Şubesinden de diplomasını alarak mezun oldu.
Eğitimcilikten Gazeteciliğe Uzanan Kariyeri
Mezuniyetinin ardından genç bir öğretmen olarak İzmir Muallim Mektebi'nde meslek hayatına ilk adımını attı. Daha sonra Ankara Lisesine hem tarih öğretmeni hem de müdür yardımcısı olarak atandı. Takvimler 1934 yılını gösterdiğinde ise İstanbul Kabataş Lisesi tarih öğretmenliği kadrosuna nakledildi. Aynı zamanda Boğaziçi Lisesinde de genç zihinlere dersler vermeyi sürdürdü. Eğitimcilik görevini sürdürürken, içindeki gazetecilik ve yazarlık tutkusunu da her daim canlı tuttu. Öğretmenlik için İzmir'de bulunduğu yıllarda boş durmayan Tansu, dönemin etkili yayın organlarından Vakit ve Son Saat gazetelerinin İzmir muhabirliğini üstlenerek basın dünyasına güçlü bir giriş yaptı. Ankara'daki yıllarında da muhabirlik ve yazarlık çalışmalarını büyük bir hevesle sürdürdü. İzmir ve Ankara'daki başarılı gazetecilik faaliyetlerinin ardından İstanbul'a dönen yazar, Tasvir-i Efkâr, Vatan ve Cumhuriyet gibi Türk basın tarihinin ekolü olan gazetelerde kadrolu olarak görev aldı.
Avrupa Yılları ve Sanat Tarihi Doktorası
Milli Eğitim Bakanlığı, yetenekli yazarı sanat tarihi alanında uzmanlaşması için İtalya'ya gönderdi. Bu görevlendirme sayesinde Roma Üniversitesi çatısı altında sanat tarihi uzmanlığı eğitimi almaya başladı. 1947 ile 1949 yılları arasında iki sene boyunca yüksek lisans eğitimini başarıyla tamamladı. Eğitime olan tutkusu sayesinde, 1949'dan 1951 yılına kadar da sanat tarihi alanında doktora derslerine katılım gösterdi. Ayrıca İtalya'da bulunduğu bu verimli süreçte Cumhuriyet gazetesinin Roma muhabirliği görevini de yürüttü. Eğitimi sırasında ve sonrasında eline geçen çeşitli fırsatları en iyi şekilde değerlendirerek Avrupa'nın hemen her tarafını gezdi ve bu seyahatler sayesinde kıtadaki kültürel zenginlikleri yakından müşahede etti. Ömrünün son dönemlerinde ise rotasını Rusya ve Japonya gibi uzak coğrafyalara çevirdi. Bu seyahatlerden edindiği zengin izlenimler ile çeşitli entelektüel yazıları, dönemin saygın gazetelerinde okuyucuyla buluştu.
Yazılarının yayınlandığı gazeteler şunlardır:
- Milliyet
- Cumhuriyet
- Yeni Sabah
- Dünya
- Son Havadis
- Tercüman
Yazar, Melahat Tansu ile evliydi. 20 Mart 1976 tarihinde İstanbul'da vefat etti. Naaşı, İstanbul'un tarihi mezarlıklarından biri olan Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.