Çağdaş Kosova Türk edebiyatının güçlü seslerinden biri olan yazar, gazeteci ve eğitimci Reşit Hanadan, 21 Şubat 1955 tarihinde Kosova'nın Prizren kentine bağlı tarihi Mamuşa kasabasında dünyaya gözlerini açtı. Kökenleri Anadolu'nun Tokat şehrine uzanan bir ailenin evladı olan Hanadan, ömrünü Rumeli coğrafyasında Türkçe kelimelerin izini sürmeye ve Balkan Türklerinin sesini dünyaya duyurmaya adadı.
Sürgünler, Göçler ve Eğitime Adanmış Bir Ömür
Henüz üç yaşındayken, 1958 yılında Yugoslavya'daki komünist yönetimin ağır baskıları nedeniyle ailesiyle birlikte Türkiye'ye göç etmek zorunda kaldı. Manisa'nın Salihli ilçesine yerleşen Hanadan, ilkokul eğitimini bu Ege kasabasında tamamladı. Edebiyata duyduğu büyük ilgi de Salihli kütüphanesinin tozlu rafları arasında, Ömer Seyfettin öyküleriyle beslenerek burada başladı. Ancak annesinin Türkiye toprağında ebediyete intikal etmesiyle ailede derinleşen yurt özlemi, onları 1969 yılında yeniden ata topraklarına, Kosova'ya dönmeye sevk etti. Mamuşa ve Prizren'deki ortaöğreniminin ardından, 1976 yılında Priştine Üniversitesi Filoloji Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne girdi. Yükseköğrenimini başarıyla tamamlarken, Belgrad'daki Yugoslav Gazetecilik Enstitüsü'nde de mesleki eğitim aldı.
Gazetecilik Yılları ve Edebi Uyanış
Mezuniyetinin hemen ardından, 1981 senesinde Priştine'de çıkan ünlü Tan gazetesinde profesyonel meslek hayatına adım attı. Gazetede kültür, sanat ve edebiyat sayfalarının yöneticiliğini üstlenirken, 'Dağarcık' adlı sütununda topluma ayna tutan yazılar yayımladı. Bu dönemde Türkiye'den gelen Aziz Nesin, Fazıl Hüsnü Dağlarca ve Tarık Dursun K. gibi dev isimlerle tarihi röportajlar gerçekleştirdi. 1984 yılında gazetecilikteki üstün başarısı sayesinde 'Yılın Gazetecisi' seçildi. Özel hayatında ise 1985 yılında Sahibe Hanım ile hayatını birleştirdi ve bu mutlu evlilikten İlker isimli oğulları dünyaya geldi. Ancak Balkanlar'da yaklaşan savaş rüzgarları, 1998'de aileyi yeniden Türkiye'ye sürükledi. Bursa'da kısa bir süre yerel basında çalışan Hanadan, Kosova'da suların durulmasının ardından vatanına geri döndü. Kapatılan gazetesinin ardından öğretmenliğe yönelse de, uygulanan ağır ekonomik ambargolar onu bir dönem ticaret yapmaya mecbur bıraktı. 2009'da Mamuşa Atatürk Lisesi'nde başladığı Türkçe öğretmenliğini başarıyla sürdürdü ve 2015 yılında belediye tarafından 'Yılın Öğretmeni' ödülüyle taçlandırıldı.
Edebi Çizgisi, Eserleri ve Evrensel Başarıları
Reşit Hanadan, hikaye ve romanlarında Yugoslavya coğrafyasındaki çok kültürlü dokuyu ustalıkla işledi. Eserlerinde sadece Türkleri değil; Sırp, Boşnak, Sloven ve Arnavut kahramanları da bir arada yaşatarak ortak acıları ve sevinçleri yansıttı. Yayımladığı Sel romanı, Yugoslavya'da Türkçe basılan ilk roman olma unvanını taşıyarak tarihi bir dönüm noktası oluşturdu. Edebiyatın insanı ve dünyayı değiştirme gayreti olduğunu savunan yazar, göç temalı ünlü üçlemesiyle Balkan Türklerinin dramını tüm dünyaya haykırdı. Eserleri bugün Kosova'daki liselerde ders kitabı olarak okutulmakta, Sırpça ve Arnavutça çevirileriyle geniş kitlelere ulaşmaktadır.
Önemli Ödülleri
- 1983 - Tan Yayınları "Yılın Kitabı Ödülü" (Yazgı)
- 1986 - Tan Yayınları "Süreyya Yusuf Yazın Ödülü" (Duygu Tutsağı)
- 1988 - Yugoslavya Başkanlık Divanı "Emek Madalyası Ödülü" (Sel)
- 1990 - Priştine Kent Meclisi "Kültür Ödülü" (Yıldızlı Ev)
- 2003 - Kosova Türk Sanatçılar Derneği "Yılın Sanatçısı Ödülü" (Taş Yerinde Ağırdır)
- 2004 - Prizren Doğru Yol Kültür-Sanat Derneği "Uluslararası Süleyman Brina Balkanlar'da Türk Kültürüne Hizmet Ödülü"
- 2014 - Priştine Üniversitesi Türkoloji Bölümü "Uluslararası Süreyya Yusuf Türk Kültürüne Hizmet Ödülü"
- 2016 - Kosova Türk Yazarlar Derneği "Suzi Çelebi" Edebiyat Ödülü
- 2018 - V. Uluslararası Kaşgarlı Mahmut Hikâye Yarışması Birincilik Ödülü
Başlıca Eserleri
Hikaye Kitapları
- Yazgı (1982)
- Duygu Tutsağı (1985)
- Yıldızlı Ev (1989 - Çocuk Öyküleri)
Romanları
- Sel (1987)
- Taş Yerinde Ağırdır (2002)
- Başka Olur Rumeli'nin Harmanı (2003)
- Elveda Hüdavendigar Diyarı (2013)
- Rumeli'den Çıktık Yola (2015)
- Rumeli Deryasında Boğdular Bizi (2017)
- Erken Çöker Karanlık Rumeli'ye (2018)