Türk tiyatro ve sinema dünyasının unutulmaz çınarlarından biri olan usta oyuncu ve seslendirme sanatçısı Reşit Gürzap, 23 Nisan 1912 tarihinde İstanbul'un Kadıköy ilçesinde, Cevizlik semtindeki Şifa Sokağı'nda bulunan aile evinde dünyaya gözlerini açtı. Sanatçı ve yazarların eksik olmadığı, entelektüel derinliğe sahip bir yuvada büyüyen Gürzap, gençlik yıllarından itibaren tiyatro sanatıyla iç içe bir yaşam sürdü. İlk eğitim basamaklarını Kadıköy Ortaokulu'nda tamamladıktan sonra lise öğrenimini bitirdi ve ardından Yüksek Deniz Ticaret Okulu'na devam ederek eğitim hayatını taçlandırdı.
Sanatla Harmanlanan Bir Gençlik ve Sahneye İlk Adımlar
Kültürel anlamda oldukça zengin bir ortamda yetişen Reşit Gürzap, Vanlı Reşit Paşazade Akif Bey ile Tunuslu Aliye Hanım'ın evladı olarak hayata adım atmıştı. Çocukluk ve gençlik yıllarında evlerine konuk olan tiyatrocular ile yazarlar, onun sahne sanatlarına duyduğu tutkuyu erkenden besledi. Akademik eğitimini sürdürürken tiyatroya olan ilgisini amatör çalışmalarla sahneye taşıdı. Profesyonel dünyanın kapısını ise henüz çok genç yaşta, 1928 senesinde adım attığı Kadıköy Süreyya Opereti ile araladı. Burada bir süre deneyim kazanan sanatçı, oyunculuk yeteneğini geliştirerek dönemin tiyatro çevrelerinde dikkat çekmeyi başardı.
Şehir Tiyatroları'nda Devleşen Bir Kariyer
Sanatçının profesyonel kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri 1934 yılında gerçekleşti. Bu tarihte İstanbul Şehir Tiyatrosu bünyesine katılan Gürzap, sahneye ilk kez popüler "Deli Dolu" operetindeki "David" karakteriyle çıktı. Sergilediği başarılı performans, Şehir Opereti bünyesindeki uzun soluklu serüveninin de habercisi oldu. Yıllar boyunca "Lüküs Hayat", "Saz Caz", "Leblebici Horhor", "Şen Dul" ve "Yarasa" gibi Türk tiyatro tarihinin mihenk taşı niteliğindeki operetlerinde önemli roller üstlendi. Ayrıca hem yerli hem de yabancı komedi yapıtlarındaki üstün canlandırma yeteneğiyle izleyicilerin beğenisini toplayarak geniş kitlelerce tanınan bir isim haline geldi.
Sahne tozu yuttuğu uzun yıllar boyunca sayısız tiyatro oyununda başrol ve yardımcı roller üstlenen sanatçının rol aldığı başlıca yapıtlar şunlardır:
- Bir Kavuk Devrildi
- Mum Söndü
- Pazartesi-Perşembe
- Satılık-Kiralık
- Çifte Keramet
- Hayat Bir Rüyadır
- İki Efendinin Uşağı
- Cimri
- Düğün Gecesi
- Müfettiş
- Maskara
- Macbeth
- Kurbağalar
- Büyük Şehir
- Bir Komiser Geldi
- Kadıköy İskelesi
- Yaramaz Çocuk
- Beybaba
- Don Juan'a Oyun
- Scapin'in Dolapları
- Tango
- Ceza Kanunu
- Huzur Çıkmazı
Beyaz Perdeden Televizyon Ekranına Uzanan Miras
Tiyatro sahnelerindeki üstün başarısını beyaz perdeye de taşıyan usta aktör, sinema sektöründe hem oyuncu hem de seslendirme sanatçısı olarak kıymetli çalışmalara imza attı. Yaşamının son dönemlerinde ise yönünü hızla gelişmekte olan televizyon yayıncılığına çevirdi. İzleyicilerin evlerine konuk olduğu bu dönemde; "Şeker Sokak", "Hanımlar Sizin İçin", "Danışma Gecesi", "Komedi Sanatı" ve "Eski Toprak" gibi popüler televizyon programlarında görev alarak sanatını ekran başındakilerle paylaştı.
Özel hayatında iki kez evlilik gerçekleştiren değerli sanatçının, ilk birlikteliğinden kendisi gibi oyunculuk mesleğini seçen oğlu Can Gürzap dünyaya geldi. İkinci evliliğini ise Alev Gürzap ile gerçekleştiren usta ismin, bu evlilikten de Emre isminde bir oğlu daha oldu. Türk sanat dünyasında derin izler bırakan usta sanatçı, 9 Temmuz 1990 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yumdu. Cenazesi, sanat camiası ve sevenlerinin katılımıyla Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi.