Reşit Önder, Cumhuriyet tarihinin en önemli yerel dönüşüm hamlelerinden birine önderlik etmiş saygın bir siyasetçi ve devlet adamıdır. 1 Temmuz 1916 tarihinde Tokat'ın Erbaa ilçesinde dünyaya gelen Önder, yıkıcı depremlerle sarsılan memleketini yepyeni bir bölgeye taşıyarak yerel yöneticilikte unutulmaz bir iz bıraktı. Hayatını kamu hizmetine, memleketinin kalkınmasına adayan büyük devlet adamı, 4 Aralık 2007 günü Ankara'da yaşamını yitirdi. Genç Cumhuriyet'in hedefleriyle şekillenen yaşamı, spordan siyasete, ticaretten bürokrasiye uzanan geniş bir yelpazede başarılarla doludur.
Şöhretli Bir Aileden Parlak Eğitim Yıllarına
Reşit Önder, köklü ve vatanseverlik mirasına sahip saygın bir ailede büyüdü. Babası İmamzade Şevki Önder, ilk dönem sanayicilerinden olmasının yanı sıra tütün ticaretiyle meşgul olan öncü bir şahsiyetti. Ayrıca babası, İttihat ve Terakki Cemiyeti ile Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin kurucu üyeleri arasında yer almıştı. Cumhuriyet Halk Partisi Erbaa Kurucu İlçe Başkanlığı görevini de yürüten bu idealist babanın ve Hacıbeyzade Nigar Önder'in evladı olarak hayata adım attı.
İlk ve ortaöğreniminin ardından lise eğitimini Şişli Terakki Lisesi ve Saint Benoît Fransız Lisesi gibi seçkin kurumlarda tamamladı. Buradaki eğitimi onun entelektüel altyapısını şekillendirirken yükseköğrenim için yöneldiği İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne iki yıl boyunca devam etti. Eğitimine ara verdikten sonra yöneldiği ticaret hayatında bir süre faaliyet gösterdi. Gençlik döneminde spora da yüksek ilgi duydu. Bu bağlamda gösterdiği üstün performansla Türk Milli Voleybol Takımı'nın formasını giyme onuruna erişti.
Erbaa'yı Küllerinden Doğuran Tarihi Başkanlık
Siyaset sahnesine adımını yerel yönetimle atan Önder, 1944 yılında doğup büyüdüğü topraklara, Erbaa Belediye Başkanı olarak hizmet etmeye başladı. Göreve geldiği dönemde ilçe büyük bir felaketin yaralarını sarmaya çalışıyordu. Erbaa, 1939 ve 1942 yıllarında gerçekleşen yıkıcı depremlerle tamamen harabeye dönmüştü. Genç başkan, zorlu koşullara rağmen cesur bir karar aldı. İlçenin güvenli bir geleceğe kavuşması adına bugünkü modern yerine taşınması sürecine bizzat önderlik etti. Bu vizyoner adım, onun yerel düzeyde gösterdiği yönetsel dehanın en önemli kanıtı oldu.
TBMM'de Erbaa Esintisi ve Devlet Hizmeti
Yereldeki başarısı onu ulusal siyasete taşıdı ve Tokat halkı kendisini parlamentoya gönderdi. Reşit Önder, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde dört farklı dönemde büyük bir özveriyle görev yaptı. Önder'in milletvekilliği dönemleri şu şekildedir:
- VIII. Dönem (1948 yılı ara seçimleriyle meclise dahil oldu)
- XI. Dönem (1957 seçimleri)
- XII. Dönem (1961 seçimleri)
- XIV. Dönem (1969 seçimleri)
Türkiye Cumhuriyeti tarihinde Erbaa'lı ilk milletvekili olma unvanını gururla taşıyan Önder, bölgesinin sesini Ankara'da en güçlü şekilde duyurdu. Yasama görevlerinin dışında yürütme kanadında da önemli sorumluluklar üstlendi. Bu bağlamda Gümrük ve Tekel Bakanlığı bünyesinde yürüttüğü görevlerin ardından, Başbakanlık Müşavirliği yaparak devlet hizmetini saygın bir şekilde hitama erdirdi.
Özel yaşamında da değerli bir aile düzeni kuran Önder, saygın tarihçi Necla Önder ile dünya evine girdi. Mutlu birlikteliklerinden üç çocuk sahibi olan bu saygın aile, her zaman aydınlık ve üretken bir duruşu temsil etti. Yaşamı boyunca hem sporda hem yerel dönüşümde hem de parlamentoda ülkemize çok yönlü katkılar sunan Reşit Önder, geride saygıyla anılan tertemiz bir miras bıraktı.